Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου 2018

Β. Δημητριάδου Δ., Σεργάκη Π. “Ο ρόλος των γυναικείων συνεταιρισμών στην ανάδειξη των παραδοσιακών προϊόντων μέσα από βραχείες αλυσίδες”


«Ο ρόλος των γυναικείων συνεταιρισμών στην ανάδειξη των παραδοσιακών προϊόντων μέσα από βραχείες αλυσίδες.»
Δημητριάδου Διαμάντω*, mandod2189@gmail.com
Σεργάκη Παναγιώτα**, gsergaki@agro.auth.gr
* Μεταπτυχιακή φοιτήτρια  Α.Π.Θ,   **Αναπληρώτρια καθηγήτρια  Α.Π.Θ
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θες/νίκης, Τμήμα Γεωπονίας, Θες/νίκη 54 124, info@agro.auth.gr

Εισαγωγή
Οι αγροτικοί γυναικείοι συνεταιρισμοί ασχολούνται κυρίως με την μεταποίηση των τοπικών προϊόντων και την παρασκευή παραδοσιακών τροφίμων, που χαρακτηρίζονται τα τελευταία χρόνια από αυξημένη καταναλωτική ζήτηση. Τα προϊόντα αυτά χαρακτηρίζονται ως ποιοτικά ανώτερα, γευστικότερα και ασφαλέστερα, ενώ χάριν στις ιδιαίτερες συνταγές, την χειροποίητη παραγωγή και την άμεση σύνδεση τους με την ιστορία και τα ήθη και έθιμα του τόπου, αποκτούν μια μοναδική ταυτότητα (Luceri et al., 2016 ; Anthopoulou and Koutsou, 2010). Παρόλο που η πλειονότητα των συνεταιρισμών αυτών αντιμετωπίζει αρκετά προβλήματα (πχ. περιορισμένη παραγωγή κ.α), που αποτρέπουν την είσοδο τους στην ευρύτερη αγορά και περιορίζουν την δράση τους σε τοπικό επίπεδο (Sergaki et al., 2015), η λειτουργία τους μέσα από βραχείες αλυσίδες θεωρείται πως μπορεί να μειώσει τις φυσικές και κοινωνικές αποστάσεις με τους καταναλωτές και να συμβάλει στην οικονομική τους ανάπτυξη ((Bareja-Wawryszuk and Golebiewski, 2014).
Οι ερευνητικές υποθέσεις που εξετάζονται στην παρούσα εργασία είναι:
·         Η ικανοποίηση των μελών από την λειτουργία του συνεταιρισμού.
·         Η σημασία των βραχειών αλυσίδων για την ανάπτυξη του συνεταιρισμού και την προώθηση των παραδοσιακών τοπικών προϊόντων.
·         Η επιθυμία ανάπτυξης συνεργασιών με άλλους συνεταιρισμούς για την απόκτηση αμοιβαίων ωφελειών.
Μεθοδολογία
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2018 στον νομό Θεσσαλονίκης. Για τους σκοπούς της έρευνας δομήθηκε ερωτηματολόγιο που περιείχε ερωτήσεις τύπου Likert, ανοικτού τύπου και επιλογής, το οποίο μοιράστηκε στα 19 μέλη του γυναικείου Αγροτικού Συνεταιρισμού (ΑΣ) «Άγιος Αντώνιος», στα 7 μέλη του γυναικείου ΑΣ «Βαλμάδα» και στα 7 μέλη του γυναικείου ΑΣ «Ανατολικό», και αναλύθηκε με την χρήση του προγράμματος IBM SPSS STATISTICS version 23.
Αποτελέσματα
Η πλειονότητα των μελών του συνεταιρισμού αποτελείται από γυναίκες άνω των 35 ετών, οι οποίες κατοικούν στην περιοχή που εδρεύει ο συνεταιρισμός.
·         Τα περισσότερα μέλη εισήλθαν στον συνεταιρισμό λόγω οικονομικών κινήτρων αλλά κι επειδή παράλληλα επιζητούσαν την κοινωνική καταξίωση και αυτοπραγμάτωσή τους.
·         Τα περισσότερα μέλη είναι ικανοποιημένα από τον τρόπο λειτουργίας του συνεταιρισμού κι αναγνωρίζουν τα πλεονεκτήματα της λειτουργίας του μέσα από βραχείες αλυσίδες, καθώς θεωρούν πως συμβάλλουν στην οικονομική του στήριξη και στην ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης με τους καταναλωτές.
·         Τα μέλη θεωρούν πως βελτιώνεται η προσβασιμότητα των προϊόντων τους μέσα από την διάθεση τους με βραχείες αλυσίδες
·         Τα μέλη του συνεταιρισμού φαίνονται πρόθυμα στην ανάπτυξη συνεργασιών με άλλους συνεταιρισμούς για την προώθηση των προϊόντων τους.   
Συμπεράσματα - συζήτηση
Πέρα από την διευκόλυνση της προσβασιμότητας στα γυναικεία παραδοσιακά συνεταιριστικά προϊόντα, η απευθείας ανταλλαγή πληροφοριών με τους καταναλωτές μπορεί να αποτελέσει έναν οικονομικό αλλά υπολογίσιμο τρόπο προώθησης των προϊόντων αυτών, τονίζοντας την συμβολή των γυναικείων συνεταιρισμών στην διατήρηση της παράδοσης και ανοίγοντας νέους δρόμους στην ανάπτυξη τους. Για την επιτυχή λειτουργία μέσα από βραχείες αλυσίδες  είναι πολύ σημαντικό να ικανοποιούνται οι καταναλωτικές απαιτήσεις, να συμβαδίζει η παραγωγή των προϊόντων με αυτές, να υπάρχει ευαισθησία σε περιβαλλοντικά και ηθικά ζητήματα (πχ. φυτοφάρμακα, τοπικές α’ ύλες κ.α) και να υπάρχουν τα απαραίτητα προσόντα και γνώσεις (Sellitto et al., 2017). Για αυτόν τον λόγο κρίνεται πολύ σημαντική η επιμόρφωση των μελών και η κρατική στήριξη, ενώ ωφέλιμη θα μπορούσε να αποβεί και η ανάπτυξη συνεργασιών με άλλους συνεταιρισμούς για την ανάπτυξη ευρύτερης ποικιλίας προϊόντων και την αύξηση της διαπραγματευτικής τους δύναμης.     

Βιβλιογραφία
Luceri, B., Latusi, S., &Zerbini, C. (2016). Product versus region of origin: which wins in consumer persuasion?.British Food Journal, 118(9), 2157-2170.http://dx.doi.org/10.1108/bfj-01-2016-0035
Anthopoulou, T., & Koutsou, S. (2010, July). Local agri-food products of women’s cooperatives. The ‘feminine side’of quality (Greece). In 9th European IFSA Symposium: Building Sustainable Rural Futures, Vienna (http://ifsa. boku. ac. at/cms/fileadmin/Proceeding2010/2010_WS4. 2_A nthopoulou. pdf).
Sergaki, P., Partalidou, M., & Iakovidou, O. (2015). Women'S Agricultural Co-Operatives In Greece: A Comprehensive Review And Swot Analysis. Journal of Developmental Entrepreneurship, 20(01), 1550002. https://doi.org/10.1142/S1084946715500028
Bareja-Wawryszuk, O., &Golebiewski, J. (2014).Economical, Environmental and Social Significance of Local Food Systems. Review Of Agricultural And Applied Economics, 17(02), 74-77. http://dx.doi.org/10.15414/raae.2014.17.02.74-77
Sellitto, M. A., Vial, L. A. M., & Viegas, C. V. (2018). Critical success factors in Short Food Supply Chains: Case studies with milk and dairy producers from Italy and Brazil. Journal of Cleaner Production, 170, 1361-1368. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.09.235



Γαλάτουλας Ι., Σεργάκη Π., Αποστολόπουλος Κ. "Διερεύνηση των δυνατοτήτων ανάπτυξης στην Ελλάδα ενός αγροτικού κλάδου παραγωγής «υπερτροφών» (Superfoods): γκότζι, μύρτιλλου και αρώνιας μέσω ενός σύγχρονου Συνεταιρισμού Νέας Γενιάς κάθετης μορφής"


Διερεύνηση των δυνατοτήτων ανάπτυξης στην Ελλάδα ενός αγροτικού κλάδου παραγωγής  «υπερτροφών» (Superfoods): γκότζι, μύρτιλλου και αρώνιας μέσω ενός σύγχρονου Συνεταιρισμού Νέας Γενιάς κάθετης μορφής
Ιωάννης Γαλάτουλας
Υποψήφιος Διδάκτωρ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, jgalatoulas@yahoo.gr
Παναγιώτα Σεργάκη
Επίκουρη Καθηγήτρια ΑΠΘ, gsergaki@auth.gr
Κωνσταντίνος Αποστολόπουλος
Ομότιμος Καθηγητής Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, c.d.apostolopoulos@gmail.com.
ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ
1.    Εισαγωγή-Σκοπός: Στην παρούσα εργασία διερευνάται η δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας ενός Συνεταιρισμού Νέας Γενιάς (ΣΝΓ) με αντικείμενο την παραγωγή, τη μεταποίηση και την εμπορία των αποκαλούμενων «υπερτροφών», ως αντιστάθμισμα στις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Σκοπό της έρευνας είναι, αφενός η αποτύπωση ενός μοντέλου ανάπτυξης σχετικού με τους ΣΝΓ και της επίδρασης που μπορεί αυτό να έχει σε περίοδο οικονομικής κρίσης στους παραγωγούς και αφετέρου η διερεύνηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών (θρεπτικά συστατικά κ.ά.) των μικρόκαρπων φρούτων που τα κατατάσσουν στην κατηγορία των «υπερτροφών» και ενδεχομένως να αποτελέσουν συγκριτικό πλεονέκτημα για τα ελληνικά προϊόντα, έναντι του ανταγωνισμού.
2.    Μεθοδολογία: Το πρώτο βήμα για την επίτευξη των σκοπών της εργασίας είναι η εκτενής ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σε τέσσερις τομείς. Αρχικά καταγράφονται οι πληροφορίες σχετικά με την καλλιέργεια (Bokhorst et al., 2010) και την προσαρμοστικότητα των καινοτόμων καλλιεργειών (γκότζι, μύρτιλλο και αρώνια). Στην συνέχεια παρουσιάζονται αναφορές σχετικά με τα θρεπτικά συστατικά (Null and Feldman, 2012) των καρπών και λοιπών μερών των φυτών (φύλλα, ρίζα κ.ά.) όπως και στοιχεία για τις πιθανές ευεργετικές τους ιδιότητες, στα οποία στηρίχθηκε η ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού σχεδίου μάρκετινγκ. Το επόμενα δύο σκέλη της βιβλιογραφικής ανασκόπησης αφορούν στους ΣΝΓ και συγκεκριμένα στην ιστορία τους και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους (Schank and Fulton, 2011), όπως και στους λόγους που οδηγούν τους παραγωγούς στη σύσταση της συγκεκριμένης συνεταιριστικής μορφής (ΣΝΓ) στον αγροτικό τομέα (Bacon, 2010).
Τα ευρήματα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης οδήγησαν  στην εφαρμογή ενός πλάνου «κάθετης διερεύνησης» των «υπερτροφών» και των ΣΝΓ στην Ελλάδα την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Συγκεκριμένα, όσον αφορά στον πρωτογενή τομέα, εγκαταστάθηκαν πιλοτικοί αγροί με φυτείες γκότζι, μύρτιλλου και αρώνιας για την καταγραφή της ικανότητας προσαρμογής αυτών στην Ελλάδα. Σε περίοδο πέντε ετών, καταγράφηκαν στους πιλοτικούς αγρούς στοιχεία όπως ο ρυθμός ανάπτυξης των φυτών, η καρποφορία και η ανθεκτικότητα. Συνεχίζοντάς με τον δευτερογενή τομέα διεξήχθη έρευνα με ερωτήσεις κλειστού τύπου, προς τα μέλη ΣΝΓ με σκοπό την καταγραφή των απόψεων τους σχετικά με τη συγκεκριμένη συνεταιριστική δομή, τους λόγους που τους οδήγησαν στην είσοδό τους σε αυτή και τις θέσεις τους για τη λειτουργία και τους στόχους που θέτουν τα όργανα διοίκησης. Κλείνοντας, με τη εμπορία των παραγόμενων προϊόντων, έγινε ανάλυση των καρπών των φυτών, για τρία συνεχόμενα έτη, ώστε να ταυτοποιηθεί η ύπαρξη αντιοξειδωτικών ουσιών, βιταμινών και άλλων συστατικών που τους προσδίδουν υψηλή θρεπτική αξία. Επιπλέον, έγινε έρευνα καταναλωτή για να καταγραφούν οι απόψεις και οι τάσεις της ελληνικής αγοράς.
3.    Αποτελέσματα: Η έρευνα στον πρωτογενή τομέα δείχνει ότι οι φυτείες προσαρμόζονται ικανοποιητικά στις ελληνικές συνθήκες, εφόσον ικανοποιούνται ορισμένες παράμετροι (pH εδάφους, μηχανική σύσταση εδάφους κ.ά.). Εντούτοις, υπάρχουν ζητήματα που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης και αντιμετώπισης όπως ορισμένοι εχθροί και ασθένειες. Όσον αφορά στην επένδυση σε περίοδο οικονομικής κρίσης, η εξεύρεση κεφαλαίων για την ανέγερση μεταποιητικής μονάδας (μοναδική την περίοδο 2010-2015 στη Θεσσαλία) και η πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό σε περίοδο κρίσης για το τραπεζικό σύστημα, αποτελούν σημαντικά ευρήματα ως προς τη σκοπιμότητα του συνεργατισμού και τη βιωσιμότητα της επένδυσης κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Εντούτοις, φαίνεται ότι η ίδρυση ενός ΣΝΓ και η εγκατάσταση καινοτόμων φυτειών δε στηρίζεται μόνο σε επιχειρηματικά κριτήρια αλλά και στην ανάγκη που δημιούργησε η κρίση και στο όραμα λίγων (παρουσία ηγέτη), γεγονός που επηρεάζει τη συνοχή και το βαθμό αντοχής του σχήματος σε περίπτωση αστοχίας.
Τέλος, η περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά (βιταμίνη C, λυκοπίνιο, ταυρίνη κ.ά.) των ελληνικών, μεταποιημένων «υπερτροφών» είναι εξίσου σημαντική με τις αντίστοιχες εισαγόμενες, ενώ παρατηρήθηκαν υπολείμματα σε αγροχημικά σε προϊόντα εισαγωγής που φέρουν σήμανση για βιολογική καλλιέργεια. Τα αντίστοιχα νωπά, ελληνικά προϊόντα είναι πλουσιότερα σε θρεπτικά συστατικά, από τα εισαγόμενα. Αυτά αποτυπώνονται και στις θέσεις των καταναλωτών σχετικά με τις «υπερτροφές» τις οποίες κατατάσσουν στην κατηγορία των φαρμάκων ή των εξωτικών προϊόντων, υψηλής διατροφικής αξίας, αλλά σχετικής ασφάλειας.
4.    Συμπεράσματα: Από τα προηγούμενα προκύπτει ότι σε περίοδο οικονομικής κρίσης δημιουργείται κίνημα ανάπτυξης καινοτόμων δράσεων στον αγροτικό τομέα, το οποίο μεταφράζεται σε εισαγωγή νέων καλλιεργειών, σε αναζήτηση εναλλακτικών σχημάτων επιχειρηματικής ανάπτυξης και τέλος, σε εμπορία αγαθών προστιθέμενης αξίας. Τα συμπεράσματα ενισχύονται από την ανάπτυξη και άλλων σχημάτων (Θεστέβια, ΨυχΑνθός), με παρόμοια φιλοσοφία και δομή. Επιπλέον, τα υπό διερεύνηση φυτά πληρούν ορισμένα χαρακτηριστικά ώστε να θεωρούνται «υπερτροφές», όμως πρέπει να βρεθεί ο τρόπος ώστε να ενταχθούν στην διατροφή των καταναλωτών στους οποίους απευθύνονται.
5.    Πρωτοτυπία-Συνεισφορά: Η πρωτοτυπία αφορά στη διερεύνηση των οικονομικών αποτελεσμάτων που μπορούν να προσφέρουν οι «υπερτροφές», στην Ελλάδα, όπως και στην αναζήτηση του ρόλου που διαδραματίζουν οι ΣΝΓ σε περίοδο οικονομικής κρίσης. Τέλος, συνεισφέρει στην καταγραφή και αξιολόγηση των παραγόντων που ωθούν τον παραγωγό να συμμετάσχει σε έναν ΣΝΓ και τον καταναλωτή στην επιλογή ενός καινοτόμου αγαθού.
Λέξεις Κλειδιά: ΣΝΓ, «υπερτροφές», αντιοξειδωτικά, Μίγμα μάρκετινγκ, επενδυτικό σχέδιο.
Κωδικοί JEL: Q13 (Agricultural Markets and Marketing • Cooperatives • Agribusiness).
Βιβλιογραφία
Bacon C. M, (2010), A Spot of Coffee in Crisis Nicaraguan Smallholder Cooperatives, Fair Trade Networks, and Gendered Empowerment.
Bokhorst S., Bjerke J.W., Davey M.P., et.al., (2010), Impacts of extreme winter warming events on plant physiology in a sub-Arctic heath community, Physiologia Plantarum, 140(2): 128–140.
Null G. and Feldman M., (2012), The health-boosting properties of super foods, http://prn.fm/2012/06/05/gary-null-ph-d-martin-feldman-m-d-health-boosting-properties-superfoods/#axzz2CrfX2zVu.
Schank M. and Fulton J., (2011), New Generation Cooperatives: What, Why, Where, and How: An Internet Guide.



Σχόλιο Συντονιστή Έκδοσης για Προτάσεις κας Σεργάκη


Σχόλια του Συντονιστή Έκδοσης
Ξεκινάμε από το Τεύχος αυτό την επικοινωνία μας με τους αναγνώστες και συναδέλφους μας, κάνοντας αρχή με δύο προτάσεις της συναδέλφου κας Σεργάκη και είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι για το ξεκίνημα αυτό.
Σε ό,τι αφορά την πρώτη πρόταση της κας Σεργάκη  σχετικά με το ενδεχόμενο έκδοσης ειδικών τευχών (special issues) πάνω σε συγκεκριμένη θεματολογία που πιθανόν να συνδυάζονται και με ενότητες σχετικών συνεδρίων, θα θέλαμε να γνωστοποιήσουμε στους επιστήμονες-ερευνητές αναγνώστες μας, ότι θα μπορούσαμε να υλοποιήσουμε αυτή την πρόταση δίδοντας εντός του προσεχούς έτους 2019 ένα τεύχος στους καταναλωτικούς συνεταιρισμούς στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στον κόσμο.
Σε ό,τι αφορά τη δεύτερη πρόταση της κυρίας Σεργάκη σχετικά με την πρόταση δημιουργίας ειδικού "forum" μέσα στη σελίδα με θέματα σχετικά με τον συνεργατισμό, προκειμένου να μπορούν άτομα με σχετικό ενδιαφέρον να επικοινωνούν κατευθείαν μεταξύ τους και να ανταλλάσσουν απόψεις/ ερωτήσεις/ ιδέες για συνεργασία, θα πρέπει να τονίσουμε ότι για την υλοποίηση αυτή θα πρέπει προηγουμένως να επιλύσουμε ορισμένα τεχνικής φύσεως προβλήματα. 

Σάββατο 8 Σεπτεμβρίου 2018

Εξώφυλλο - Περιεχόμενα


ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ (ΙΣΕΜ)      ISSN 2407-9626

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τεύχος 15

Περιεχόμενα

Επιστημονικές εργασίες


Αξιόλογα κείμενα

  
Νομοθεσία


Σχόλια

Βιβλία

Για λήψη του τεύχους 15 σε εκτυπώσιμη μορφή, πατήστε εδώ


Σημείωμα Έκδοσης


Αγαπητοί Αναγνώστες,

Με πολλή χαρά επανερχόμαστε στην έκδοση του περιοδικού μας, όπως σας είχαμε υποσχεθεί με προηγούμενη ανακοίνωσή μας. Βρισκόμαστε μάλιστα στην ευχάριστη θέση να σας δώσουμε στο τεύχος αυτό μια ιδιαίτερα σημαντική επιστημονική εργασία του Michael Andrews με τίτλο "Έρευνα για το  Συνεταιριστικό Κεφάλαιο". Επίσης ένα αξιόλογο κείμενο της Διεθνούς Συνεταιριστικής Συμμαχίας και μια ανακοίνωση της Οxfam ξεχωρίζουν στο τεύχος αυτό. Ακόμα επιθυμούμε να ευχαριστήσουμε την έγκριτη νομικό και ειδική στα θέματα συνεταιριστικής νομοθεσίας κ. Μητροπούλου , η οποία σε αυτό το τεύχος, μάς πληροφορεί ότι είναι άκυρη η διάταξη για διαγραφή από το μητρώο, αγροτικών συνεταιρισμών με κύκλο εργασιών κάτω των 30.000 ευρώ. Τέλος, θα πρέπει να ευχαριστήσουμε τον Ομότιμο Καθηγητή κ. Παπαγεωργίου για τα σημαντικά του σχόλια σχετικά με τη μελέτη του Οργανισμού Διανέοσις με τίτλο " Επιχειρηματικοί Συνεταιρισμοί Νέου Τύπου".
Πριν κλείσουμε το σημείωμα αυτό θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε για τη συνεργασία σας με το περιοδικό μας και να σας παρακαλέσουμε για την αποστολή των δικών σας κειμένων (ερευνητικών ή μη) προκειμένου να συνεχίσουμε απρόσκοπτα την έκδοσή του.
Στις δύσκολες ημέρες που περνά η χώρα μας αλλά και ο πλανήτης ολόκληρος, η ενίσχυση των συνεταιριστικών αξιών είναι περισσότερο από κάθε άλλη φορά αναγκαία.


Ο Συντονιστής                                                                                                    Ο Αρχισυντάκτης 
Ομότιμος Καθηγητής Κωνσταντίνος Δ. Αποστολόπουλος                            Δρ. Ιωάννης Βήκας


Συμβούλιο Έκδοσης


ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ (Ι.Σ.Ε.Μ.)
Ιστοσελίδα περιοδικού: Το περιοδικό αναρτάται στην ακόλουθη διεύθυνση:


Συμβούλιο Έκδοσης ( κριτές επιστημονικών εργασιών):
Αλεξόπουλος Γεώργιος
Δρ Γεωργοοικονομολόγος, ΕΕΔΙΠ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο
Ανεσιάδης Αντώνιος
Γενικός Διευθυντής Ένωσης Αγροτών Ν. Σερρών
Αποστολόπουλος Κωνσταντίνος,
Καθηγητής Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
Bήκας Ιωάννης
Διδάκτωρ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
Δημάκης Ιωάννης
Γενικός Διευθυντής Ένωσης Αγροτών Αργολίδας «ΡΕΑ»
Δοδόπουλος Σοφοκλής
Πρώην Εντεταλμένος Σύμβουλος της ΣΕΚΑΠ
Καμενίδης Χρίστος
Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσ/νίκης
Καραμέτου Παναγιώτα
Διδάκτωρ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
Καρυπίδης Φίλιππος
Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλονίκης
Κλήμη-Καμινάρη Ολυμπία
Επ. Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
Κορέντζελου Νάνσυ

Δικηγόρος
Κουτσού Σταυριανή
Αν. Καθηγήτρια ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης
Μητροπούλου Ανδριανή-Άννα
Δικηγόρος, π. Νομικός Σύμβουλος ΠΑΣΕΓΕΣ
Παναγιωτόπουλος Φώτιος
Πρώην Υποδιοικητής ΑΤΕ
Παπαγεωργίου Κωνσταντίνος
Ομότ. Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστημίου
Σδράλη Δέσποινα
Επ. Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
Σελλιανάκης Γεώργιος
Πρώην Γεν. Δ/ντής Ελαιουργικής, π. Γεν. Γραμματέας Υπ. Γεωργίας
Σέμος Αναστάσιος
Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσ/νίκης
Σεργάκη Παναγιώτα
Επ. Καθηγήτρια Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσ/νίκης
Σινίκης Ευστάθιος
Πρώην Διευθυντής Υπουργείου Γεωργίας
Σωφρονάς Αντώνιος
τ. Διευθυντής Υπουργείου Γεωργίας
Φεφές Μιχαήλ
Επ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου


Διεύθυνση επικοινωνίας με το ΙΣΕΜ: isem-institute@gmail.com