Δευτέρα, 4 Απριλίου 2016

Σχολιασμός του Σχεδίου Νόμου για τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς που κατατέθηκε στη Βουλή


Ανδριανή-Άννα Μητροπούλου
               Δικηγόρος
Πρώην Νομικός Σύμβουλος ΠΑΣΕΓΕΣ



Το Σχέδιο Νόμου (Σ/Ν) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς που ακολουθεί, σχολιάζεται κατ’ άρθρο (άρθρα 1-34 και 37,39,41,50 και 51) με έγχρωμη (κόκκινη) γραφή, βεβαίως με περιορισμένη ανάλυση, διαφορετικά το κείμενο του σχολιασμού, έπρεπε να είναι ιδιαίτερα μακροσκελές.

Γενική Παρατήρηση: Αν γίνει σύγκριση μεταξύ του Σ/Ν που δόθηκε στη διαβούλευση, το οποίο επίσης σχολιάσαμε, και του παρόντος, συνάγεται ότι οι Συντάκτες του Σ/Ν άγονται και φέρονται, χωρίς σταθερή πολιτική άποψη για την νομοθετική αντιμετώπιση των αγροτικών συνεταιρισμών και των Ενώσεών τους. Εκτός αν σκοπός του προτεινομένου Σ/Ν είναι η διάλυση των αγροτικών συνεταιρισμών, γεγονός που φοβούμεθα ότι προκύπτει από το μεγαλύτερο μέρος των διατάξεών του.

Πρόταση: .α) Επαναφορά του ν. 2810/2000, όπως ίσχυσε πριν την τροποποίησή του, με ελάχιστες προσθήκες. β) Νομοθετικό πλαίσιο, για τις Οργανώσεις Παραγωγών και τις Ενώσεις Οργανώσεων παραγωγών και γ) Νομοθετικό πλαίσιο για τις Διεπαγγελματικές Οργανώσεις, σε Περιφερειακό και Εθνικό Επίπεδο.
Αν οι κυβερνήσεις δεν αντιμετωπίσουν νομοθετικά με την απαιτούμενη σοβαρότητα και υπευθυνότητα τους τρείς αυτούς θεσμούς, Γεωργία στην χώρα δεν πρόκειται να υπάρξει.





ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ
«ΑΓΡΟΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ, ΜΟΡΦΕΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΑΓΡΟΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ


1. Τίτλος του Νομοσχεδίου : Σημειώνουμε ότι είναι η πρώτη φορά, στην νομική ιστορία του συνεταιριστικού θεσμού από το έτος 1914/1915, (ν.602), αλλά και ειδικά της νομοθεσίας για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, με εξαίρεση τον βραχύβιο νόμο 4015/2011, όπου ένας τόσο σημαντικός θεσμικός νόμος ,περιλαμβάνει πέραν των ρυθμίσεων, που αφορούν στους αγροτικούς συνεταιρισμούς και πλήθος ρυθμίσεων , που αφορούν διαφορετικά θέματα και διαφορετικά νομικά μορφώματα της αρμοδιότητας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Σημειολογικά ερμηνευμένο το εγχείρημα, ενισχυόμενο και από το περιεχόμενό του, παραπέμπει σε μια τάση υποβάθμισης του Θεσμού.
Κρίμα..

2. Ο τίτλος του Σ/Ν αναφέρεται στους αγροτικούς συνεταιρισμούς, μορφές συλλογικής οργάνωσης του αγροτικού χώρου …, στο δε Κεφάλαιο ΙΑ΄ με τον τίτλο: «Άλλοι Συλλογικοί Φορείς», αναφέρει στο άρθρο 31 τους κλαδικούς αγροτικούς συνεταιρισμούς και στο άρθρο 33 τις Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις.
Ερωτάται ο Συντάκτης: Οι Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (ΑΕΣ), οι οποίες συγκροτούνται αποκλειστικά από αγροτικούς συνεταιρισμούς και αποτελούν ιδιότυπες ανώνυμες συνεταιριστικές εταιρείες, οι οποίες είχαν ενταχθεί στους αγροτικούς συνεταιρισμούς, σύμφωνα με τον ν. 4015/2011, ο οποίος και τις ίδρυσε, γιατί, με το παρόν Σ/Ν δεν εντάσσονται στους αγροτικούς συνεταιρισμούς; Και το ερώτημα αυτό , υποχρεούμεθα να το θέσουμε, διότι η ίδρυση μιας ΑΕΣ, δεν αποτέλεσε επιλογή των μελών των Ενώσεων Αγροτικών Συνεταιρισμών(ΕΑΣ) από την μετατροπή των οποίων προήλθε η ΑΕΣ, αλλά ο «Δημοκρατικός» ν. 4015/2011 υποχρέωσε –εξανάγκασε τις Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) να μετατραπούν σε ΑΕΣ, διαφορετικά τις απειλούσε με διάλυση. Και τώρα που εντάσσονται; Στο εμπορικό δίκαιο ή στον παρόντα νόμο, με συμπληρωματική εφαρμογή των διατάξεων του εμπορικού δικαίου; Δεν διευκρινίζεται κατά τρόπο συγκεκριμένο στο προτεινόμενο Σ/Ν.
Η ένταξη όμως αυτή έχει εξαιρετική σημασία, διότι η μη υπαγωγή των ΑΕΣ στους αγροτικούς συνεταιρισμούς συνιστά ανεπίτρεπτη αποβολή από τον συνεταιριστικό θεσμό, αλλά και πρακτικά, για παράδειγμα, πώς αντιμετωπίζονται φορολογικά οι ΑΕΣ; Ως αγροτικοί συνεταιρισμοί, ή ως ανώνυμες εταιρείες του εμπορικού δικαίου; Και το επισημαίνουμε, διότι οι απαλλαγές του άρθρου 29 (φοροαπαλλαγές-κίνητρα), στις οποίες παραπέμπουν οι διατάξεις για τις ΑΕΣ, δεν καλύπτουν και τις απαλλαγές του άρθρου 23 (Διαχειριστική χρήση). Οι ΑΕΣ πρέπει να υπαχθούν και στις διατάξεις του άρθρου 23 και στις διατάξεις του άρθρου 29, διότι στην πραγματικότητα είναι συνεταιριστικές οργανώσεις και τα καταστατικά τους έχουν συνταχθεί, όπως ήτο και το ορθό, σύμφωνα με τις αρχές του συνεργατισμού, εφόσον βεβαίως οι αρχές αυτές δεν συγκρούονται με τις διατάξεις του ν. 2190/1920.
Σε διαφορετική περίπτωση, δηλαδή αν για τις ΑΕΣ εφαρμόζεται ακραιφνώς το εμπορικό δίκαιο, ποιά είναι η έννοια των περιορισμών, που τίθενται με το άρθρο 33 του Σ/Ν;
Αλλά και πέραν τούτου, η παρούσα αντιμετώπιση του Σ/Ν συνιστά εξαπάτηση, για τις ΑΕΣ, διότι ο νόμος τις ανάγκασε να συσταθούν με τις συνεταιριστικές προϋποθέσεις και τώρα τις εντάσσει στο εμπορικό δίκαιο. Οι ίδιοι οι συνεταιρισμοί ουδέποτε συμφώνησαν με αυτές τις αναγκαστικές επιλογές του νομοθέτη. Αλλά: «Σκληρός ο νόμος αλλά νόμος».

3. Στους αγροτικούς συνεταιρισμούς, κύριοι Συντάκτες του Σ/Ν, έχετε υποχρέωση να συμπεριλάβετε όλες τις γνήσιες συνεταιριστικές συνεργασίες, όσες βέβαια με «φειδώ» επιτρέπετε να δημιουργηθούν. (Ειλικρινώς τι Σας φοβίζει και απαγορεύετε την συνεταιριστική συνεργασία; Μήπως η δημοκρατική λειτουργία του θεσμού;).
Οι γνήσιες συνεπώς συνεργασίες, οι οποίες πρέπει να θεωρηθούν αγροτικοί συνεταιρισμοί είναι: οι ΑΣ, οι ΑΕΣ, οι ΚΑΣ και οι ΚΠΕΑΣ, του άρθρου 31. Άλλωστε πρέπει να υπάρχει ομοιόμορφη νομική αντιμετώπιση του θεσμού. Διαφορετικά καταφεύγουμε στην αυθαιρεσία της εξουσίας…

4. Να μεταβληθεί ο τίτλος του Σ/Ν και να οριστεί ρητά, ότι στους αγροτικούς συνεταιρισμούς υπάγονται και οι Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών, που είναι οι ΚΑΣ και οι ΚΠΕΑΣ, και οι ΑΕΣ, διότι θα δημιουργηθούν επίσης ερμηνευτικά προβλήματα, κυρίως φορολογικής φύσεως και θα είναι άδικο, αφού και τα νομικά αυτά μορφώματα αποτελούν συνεταιρισμούς.

Προσοχή: Το έλλειμμα που υπάρχει στην ρύθμιση θα δημιουργήσει μεγάλη θεσμική αναστάτωση .

Άρθρο 1
Ορισμός - Σκοπός - Νομική μορφή

1. Αγροτικός Συνεταιρισμός, στο εξής ΑΣ, είναι αυτόνομη ένωση προσώπων, η οποία συγκροτείται εθελοντικά και επιδιώκει, με την αμοιβαία βοήθεια και την αλληλεγγύη των μελών της, τη συλλογική οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική ανάπτυξη και προαγωγή τους, μέσω μιας συνιδιόκτητης και δημοκρατικά διοικούμενης επιχείρησης. ΑΣ θεωρούνται και οι αλιευτικοί, κτηνοτροφικοί, πτηνοτροφικοί, μελισσοκομικοί, σηροτροφικοί, αγροτουριστικοί, αγροβιοτεχνικοί, οικοτεχνικοί και άλλοι συνεταιρισμοί οποιουδήποτε κλάδου ή δραστηριότητας της αγροτικής οικονομίας. Οι Δασικοί Συνεταιρισμοί και οι Ενώσεις αυτών, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις του παρόντος  νόμου.

Παρατηρήσεις: Ο παγκόσμια αποδεκτός ορισμός του συνεταιρισμού είναι: «Συνεταιρισμός είναι μια αυτόνομη ένωση προσώπων που συγκροτείται εθελοντικά για την αντιμετώπιση των κοινών οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών αναγκών και επιδιώξεών τους διά μέσου μιας συνιδιόκτητης και δημοκρατικά διοικούμενης επιχείρησης».
« A co-operative is an autonomous association of persons united voluntarily to meet their common economic, social, and cultural needs and aspirations through a jointly-owned and democratically-controlled enterprise. (ICA News, No 5/6 1995, σελ.3).
Οι προσθήκες στον ορισμό, που επιχειρούνται με το παρόν Σ/Ν, όπως ο όρος «συλλογική οικονομική ανάπτυξη… », είναι ατυχής, διότι δια της συλλογικότητας επιτυγχάνεται η προσωπική οικονομική κοινωνική … ανάπτυξη του μέλους. Οι δε όροι «αμοιβαία βοήθεια» και «αλληλεγγύη» ταυτίζονται.
Τον όρο «αμοιβαία βοήθεια των μελών» τον είχε προσθέσει, στον άνω διεθνή ορισμό επιτυχώς ο ν. 2810/2000.

2. Ο ΑΣ είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και έχει εμπορική ιδιότητα. Αναπτύσσει κάθε είδους δραστηριότητα για την επίτευξη των σκοπών του στο πλαίσιο του νόμου και του καταστατικού του.
3. Για την εκπλήρωση των σκοπών του, o ΑΣ μπορεί να συνιστά νομικά πρόσωπα, να συμπράττει με καταναλωτικούς ή άλλους συνεταιρισμούς, με νομικά πρόσωπα του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα, με κοινωφελείς οργανισμούς, με επιχειρήσεις οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), με συνεταιριστικές οργανώσεις άλλων χωρών και με φυσικά ή νομικά πρόσωπα στο  πλαίσιο  της διακρατικής ή και διεπαγγελματικής συνεργασίας. O ΑΣ μπορεί, επίσης, να ιδρύει υποκαταστήματα, παραρτήματα ή γραφεία στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
4. Για θέματα που δεν ρυθμίζονται από τον παρόντα νόμο, εφαρμόζονται συμπληρωματικά και αναλόγως οι διατάξεις του εμπορικού δικαίου και του αστικού κώδικα. 

Άρθρο 2
Γυναικείοι συνεταιρισμοί

1. Για τη σύσταση ΑΣ μέλη των οποίων, σύμφωνα με το οικείο καταστατικό μπορούν να γίνουν αποκλειστικά γυναίκες, στο εξής γυναικείοι ΑΣ, απαιτείται ελάχιστος αριθμός τριών (3) ιδρυτικών μελών.
2. Αν τα μέλη του γυναικείου ΑΣ είναι λιγότερα από δέκα (10), δεν απαιτείται η εκλογή διοικητικού συμβουλίου, εκτός αν προβλέπεται από το καταστατικό του. Εφόσον δεν προβλέπεται η εκλογή διοικητικού συμβουλίου, η διοίκηση του γυναικείου ΑΣ ασκείται από όλα τα μέλη του ή από ένα μέλος που εκλέγεται από αυτά ως διαχειρίστρια, σύμφωνα με τους όρους του καταστατικού. και αναλογική εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου.
3. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού εξειδικεύονται συγκεκριμένα μέτρα ανάπτυξης και εφαρμογής θετικών δράσεων για τους ΑΣ και τους γυναικείους ΑΣ, όπως δράσεις πληροφόρησης, δικτύωσης, προβολής και ανταλλαγής τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών, με σκοπό τη στήριξη της συμμετοχής και της απασχόλησης των γυναικών και την ενίσχυση της οικονομικής τους αυτοτέλειας στην αγροτική παραγωγή.

Παρατηρήσεις: 1. Ο διαχωρισμός με τον νόμο των συνεταιρισμών σε αμιγώς γυναικείους (διότι είναι διαφορετικό πράγμα η επιλογή της συνεργασίας των μελών), γίνεται για πρώτη φορά, στην ιστορία του θεσμού και είναι ατυχής και συνταγματικά ελεγχόμενος, διότι το καταστατικό ενός «γυναικείου» συνεταιρισμού, δεν μπορεί να απαγορεύσει σε έναν άνδρα, ο οποίος πληροί τους λοιπούς όρους του καταστατικού και του νόμου, με μόνη την διάκριση του φύλου, να εγγραφεί μέλος στον συνεταιρισμό αυτό.
2.Θέμα ελέγχου συνταγματικότητας, θα δημιουργήσει και η διαφοροποίηση, ως προς τον αριθμό των μελών, που κάνει το Σ/Ν . Συγκεκριμένα, για την ίδρυση ενός αγροτικού συνεταιρισμού το Σ/Ν προτείνει ως ελάχιστο αριθμό τα 30 μέλη και τα 60, ενώ για τους συνεταιρισμούς «γυναικών» προτείνονται 3 μέλη.

3. Συνεπώς θεωρούμε εύλογη ενέργεια, αν δεν εγκριθεί καταστατικό αγροτικού συνεταιρισμού με λιγότερα από 30 μέλη γενικά, ο θιγόμενος συνεταιρισμός να προσφύγει στο Δικαστήριο, ώστε η σχετική διάταξη, να ελεγχθεί ως προς το αν είναι συνταγματικά ανεκτή.
4. Η άνω παράγραφος 3, αποτελεί ρύθμιση, που αφορά σε όλους τους ΑΣ και όχι μόνο στους «γυναικείους», όπως τουλάχιστον διατυπώνεται, αλλά τα προνόμια που αναφέρει η διάταξη, τα απολαμβάνουν μόνον οι γυναίκες. Αν τούτο δεν ισχύει, η διάταξη έπρεπε να τεθεί στο άρθρο 29, ως γενική διάταξη παροχής κινήτρων σε όλους τους ΑΣ. Σε διαφορετική περίπτωση, η ρύθμιση αυτή είναι προφανές ότι δημιουργεί επίσης συνταγματικά ανεπίτρεπτη διάκριση και μάλιστα σε ένα θεσμό, ο οποίος έχει καταργήσει την διάκριση φύλου πριν από 170 χρόνια.

Ειδικά για τον συνεταιρισμό έχουμε τονίσει, ότι προϋπόθεση της επιλογής για την εγγραφή μέλους, αποτελεί η προγενέστερη κατανόηση των ωφελημάτων του θεσμού, η οποία επιτυγχάνεται με τη διάδοση της συνεταιριστικής ιδέας και την συνεταιριστική εκπαίδευση.

Άρθρο 3
Περιφέρεια - Έδρα – Επωνυμία

1. Η έδρα του ΑΣ όπου είναι εγκατεστημένη η διοίκησή του και η περιφέρεια του ΑΣ ορίζονται από το καταστατικό του.
2. Η επωνυμία του ΑΣ εκφράζει υποχρεωτικά τον κύριο σκοπό ή τα αντικείμενα δραστηριότητάς του και περιλαμβάνει την ιδιότητά του ως αγροτικού, καθώς και την έδρα του. Στην επωνυμία του ΑΣ, μπορεί να περιλαμβάνεται και διακριτικός τίτλος. Η επωνυμία διακρίνεται από την επωνυμία άλλου ΑΣ με τον ίδιο σκοπό και την ίδια περιφέρεια. Η επωνυμία χρησιμοποιείται υποχρεωτικά στις συναλλαγές και τις νομικές πράξεις του ΑΣ. Τα έντυπα του ΑΣ αναφέρουν την επωνυμία, την έδρα, τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) καθώς και τον αριθμό μητρώου ΑΣ, σύμφωνα με το άρθρο 20.

Παρατήρηση: Η λέξη περιφέρεια πρέπει να αντικατασταθεί με την λέξη έδρα, διότι στην επωνυμία αναγράφεται η έδρα και όχι η περιφέρεια. Συνεπώς η σύγχυση θα επέλθει από τον όρο που αναγράφεται στην επωνυμία.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΣΥΣΤΑΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ
Άρθρο 4
Όροι σύστασης - Καταχώριση καταστατικού

1. Για τη σύσταση ΑΣ απαιτείται η σύνταξη καταστατικού και η υπογραφή του από τριάντα (30) τουλάχιστον πρόσωπα, που συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις του άρθρου 6, καθώς και η καταχώριση του καταστατικού στο βιβλίο μητρώου αγροτικών συνεταιρισμών που τηρείται στο Ειρηνοδικείο της έδρας του ΑΣ. Από την καταχώριση αυτή, ο ΑΣ αποκτά νομική προσωπικότητα και εμπορική ιδιότητα. Για τη σύσταση δεύτερου ΑΣ με τις ίδιες δραστηριότητες εντός της ίδιας δημοτικής ή τοπικής κοινότητας απαιτείται διπλάσιος αριθμός ιδρυτικών μελών. Για τη σύσταση αλιευτικού ΑΣ απαιτείται ελάχιστος αριθμός δεκαπέντε (15) προσώπων. Για τη σύσταση ΑΣ στους οποίους συμμετέχουν αποκλειστικά καλλιεργητές βιολογικών προϊόντων απαιτείται ελάχιστος αριθμός δέκα (10) προσώπων.
2. Για την καταχώριση του καταστατικού κατατίθεται από το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο του ΑΣ αίτηση στο Ειρηνοδικείο. Ο ειρηνοδίκης με πράξη του εντός τριάντα (30) ημερών από την κατάθεση της αίτησης διατάσσει ή αρνείται την καταχώριση του καταστατικού. Ο ειρηνοδίκης αρνείται την καταχώριση όταν λείπουν τα απαραίτητα στοιχεία του καταστατικού που προβλέπονται στο άρθρο 5, ή αυτό περιέχει διατάξεις αντίθετες προς τον νόμο. Αν αρνηθεί την καταχώριση, με την ίδια πράξη καλεί το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο και του υποδεικνύει τις απαραίτητες διορθώσεις. Κατά της αρνητικής πράξης του ειρηνοδίκη και εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την έκδοσή της, όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί να ασκήσει ανακοπή, η οποία εισάγεται στο Ειρηνοδικείο της έδρας του ΑΣ και δικάζεται με τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας.
3. Ύστερα από την καταχώριση, η γραμματεία του Ειρηνοδικείου αποστέλλει εντός τριάντα (30) ημερών στην αρμόδια αρχή του άρθρου 18 αντίγραφο του καταστατικού με την ημερομηνία καταχώρισης.
4. Η διαδικασία του παρόντος άρθρου τηρείται και για την τροποποίηση του καταστατικού του ΑΣ.
5. Ο αριθμός των προσώπων της παραγράφου 1 δεν απαιτείται για:
α) Όσους ΑΣ λειτουργούν κατά τη έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου με λιγότερα από (τριάντα) 30 μέλη, εφόσον αυτοί έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ και
β) Όσους ΑΣ λειτουργούν κατά τη έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου με λιγότερα από (τριάντα) 30 μέλη και έχουν την έδρα τους σε νησιά εκτός Κρήτης και Εύβοιας, καθώς και σε ορεινές περιοχές, όπως αυτές ορίζονται στην Οδηγία 81/645/ΕΟΚ του Συμβουλίου, όπως ισχύει κάθε φορά.

Παρατηρήσεις: 1. Πέραν των όσων παρακάτω θα αναπτύξουμε, η άνω παράγραφος 5 δεν μπορεί να εφαρμοστεί στον συνεταιριστικό θεσμό, για τον πολύ απλό λόγο, ότι στον συνεταιρισμό ισχύουν δυο βασικές ΑΡΧΕΣ, οι οποίες και τον διαφοροποιούν από τις κεφαλαιουχικές εταιρείες: α. Η αρχή της ανοικτής θύρας (ελεύθερη είσοδος και έξοδος μελών) και β. Της μεταβλητότητας του κεφαλαίου.

α. Ακολούθως, σύμφωνα με την άνω διάταξη της παραγράφου 5 α), αν κατά την έναρξη ισχύος του νόμου ένας συνεταιρισμός διαθέτει 27 μέλη και έχει κύκλο συναλλαγών 400.000 ευρώ και ο συνεταιρισμός αυτός διαγράφεται από το Μητρώο, οπότε επέρχονται για τον συνεταιρισμό αυτό, τα απαράδεκτα αποτελέσματα του άρθρου 30 του Σ/Ν. Άποψή μας είναι ότι, κατ΄ ελάχιστον, η διάταξη στερείται σοβαρότητας.
Εκτός αν επιβεβαιώνεται η υποψία μας ότι ο ν. 4015/2011 και το παρόν Σ/Ν ταυτίζονται ως προς τον κοινό σκοπό τους, που είναι η διάλυση των αγροτικών συνεταιρισμών, λαμβανομένης υπόψιν και της αρχικής διατάξεως για τους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς, όπου προβλεπόταν στο Σ/Ν, ότι δηλαδή με την έναρξη ισχύος του νόμου όλοι οι αναγκαστικοί συνεταιρισμοί, είτε θέλουν είτε όχι, μετατρέπονται σε ελεύθερους. Βεβαίως μετά από τις μεγάλες διαμαρτυρίες των αναγκαστικών συνεταιρισμών, η διάταξη διαφοροποιήθηκε σχετικώς, όπως κατωτέρω θα αναπτύξουμε.

β. Ακολούθως, στο άνω παράδειγμά μας: Η διαγραφή του συνεταιρισμού από το Μητρώο συνεπάγεται την απαγόρευση της πρόσβασής του στα οικονομικά κίνητρα. Αν όμως ο ίδιος συνεταιρισμός το επόμενο έτος της λειτουργίας του έχει κύκλο συναλλαγών 600.000 ευρώ, προφανώς θα εγγραφεί εκ νέου στο Μητρώο. Και αν στο μεταξύ διάστημα των ολίγων μηνών, που μεσολαβούν μεταξύ της διαγραφής του και επανεγγραφής του στο Μητρώο, ο Συνεταιρισμός χάσει την δυνατότητα υπαγωγής του σε ένα επενδυτικό πρόγραμμα; Τι θα συμβεί; Στην περίπτωση αυτή βεβαίως θα έχουμε καταστρέψει έναν συνεταιρισμό.

γ. Παραθέτουμε πρακτικό παράδειγμα: Πριν από δυο χρόνια στην ελαιοπαραγωγό περιοχή της Σητείας, λόγω ασθένειας των ελαιόδεντρων, η παραγωγή σχεδόν μηδενίστηκε. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Σ/Ν οι συνεταιρισμοί της Σητείας, οι οποίοι έχουν λιγότερα από 30 μέλη και συναλλαγές κάτω των 500.000 ευρώ, πρέπει να διαγραφούν από το Μητρώο. Συνεπώς όλοι οι συνεταιρισμοί της Σητείας, που έχουν λιγότερα από 30 μέλη και προφανώς στερούνται παραγωγής, λόγω κακής εσοδείας, θα πρέπει να διαγραφούν από το Μητρώο.
Οι ίδιοι συνεταιρισμοί όμως, μετέχουν και σε μια ΑΕΣ. Η ΑΕΣ αυτή επίσης δεν θα καταστεί δυνατόν να λειτουργήσει, αν ο κάθε μέτοχος συνεταιρισμός δεν μπορεί να διαθέτει πιστοποιητικό νόμιμης λειτουργίας, λόγω διαγραφής του από το Μητρώο.
Εκτός αν ο Συντάκτης προτείνει στους συνεταιρισμούς αυτούς να βγουν στην αγορά προς άγραν πελατών, για να αυξήσουν τον αριθμό των μελών τους, ώστε να επανεγγραφούν στο Μητρώο. Το τελευταίο το αναφέρουμε, διότι πολλές φορές οι υπηρεσίες της Διοίκησης, λόγω κακής νομοθέτησης, έχουν κάνει ακόμη και αυτήν την πρόταση στις περιπτώσεις των Ομάδων Παραγωγών.
Δηλαδή οι συνεταιρισμοί με λιγότερα από 30 μέλη, θα κάνουν λιτανείες, διότι αν οι συναλλαγές τους πέσουν κάτω από 500.000 ευρώ, επικρέμαται πάνω από το κεφάλι τους η δαμόκλεια σπάθη του Μητρώου.

δ. Είναι επόμενο και στην περίπτωση διαγραφής του συνεταιρισμού από το Μητρώο, για τους άνω λόγους, ο Συνεταιρισμός υποχρεωτικά θα προσβάλει την πράξη διαγραφής του στο Δικαστήριο, κατά κύριο λόγο, διότι με τις διατάξεις αυτές δημιουργείται ανασφάλεια δικαίου. Ανασφάλεια δικαίου υπάρχει, διότι πριν από ένα μήνα μπορούσε να ιδρυθεί ένας συνεταιρισμός με 10 μέλη και τώρα ο συνεταιρισμός αυτός, ο οποίος δεν πρόλαβε να δημιουργήσει κύκλο συναλλαγών, διαλύεται. Έτσι λοιπόν, οι Συνεταιρισμοί θα βρίσκονται συνεχώς στα Δικαστήρια. Θα διαθέτουν τα έσοδά τους, για τη διεξαγωγή δικαστικών αγώνων. Αποτέλεσμα: Παρότρυνση για την εγκατάλειψη του θεσμού.

ε. Το μητρώο των αγροτικών συνεταιρισμών, όπως και κάθε Μητρώο, εξ ορισμού, αποτελεί μια καταγραφή όλων των αγροτικών συνεταιρισμών της χώρας, εφόσον υποβληθούν σε αυτό τα απαραίτητα, για την νομική ύπαρξη του συνεταιρισμού στοιχεία, ώστε να ελέγχεται η νόμιμη λειτουργία του. Η διαγραφή του αγροτικού συνεταιρισμού από το Μητρώο, πρέπει να γίνεται μόνο αν συνάγεται εγκατάλειψη του σκοπού του ή διαπιστώνεται η μη νόμιμη λειτουργία του. Αυτά θα διαπιστωθούν από το Δικαστήριο. Όλα τα υπόλοιπα που αναφέρονται στο νόμο, ουδεμία σχέση έχουν με την έννοια του μητρώου και αποτελούν μια σύγχυση διατάξεων μεταξύ Μητρώου, Ελέγχου και Εποπτείας.
στ. Έτσι, ως έχουν οι διατάξεις, ακυρώνεται η έννοια του Μητρώου, διότι με τις ρυθμίσεις αυτές το Μητρώο αποκτά χαρακτήρα Τιμωρού. Εδώ αντιγράφεται ο ν. 4015, ο οποίος, ως προς το κεφάλαιο του Μητρώου, ουδέποτε κατόρθωσε να λειτουργήσει και ήταν επόμενο, για τους λόγους που προαναφέρουμε. Παρά ταύτα οι Συντάκτες επιμένουν. Μερικά πράγματα…. είναι αήττητα.

2. Για τον αριθμό των 30 μελών, που απαιτούνται για την σύσταση του αγροτικού συνεταιρισμού: Χρειάστηκε μια εικοσαετία, για να αντιληφθούν οι ερασιτέχνες νομοθέτες του θεσμού, ότι ο αριθμός των μελών πρέπει να είναι μικρός. Σε αντιδιαστολή με προηγούμενους νόμους, που όριζαν υψηλότερο αριθμό, ο ν. 2810/2000, επαναφέρει τον ελάχιστο αριθμό του ν. 602/1914 και ορίζει ως ελάχιστο αριθμό τα 7 ιδρυτικά μέλη. Προηγούμενα νομοθετήματα (ν.1541/1985) χρησιμοποίησαν μεγαλύτερο αριθμό μελών στη διάταξη αυτή, για να επιτύχουν τη δημιουργία μεγαλύτερων συνεταιρισμών. Οι μεγαλύτεροι και επιχειρηματικά βιώσιμοι συνεταιρισμοί είναι πάντα το ζητούμενο. Πρωτεύει όμως η βούληση των μελών να συνεργαστούν και αυτό δεν επιτυγχάνεται με την πίεση του νομοθέτη προς αριθμητική διόγκωση. Η εθελοντική συσπείρωση μεγάλου αριθμού μελών, μπορεί να προέλθει μόνο από κατανόηση των πλεονεκτημάτων που συνδέονται με το μεγάλο επιχειρηματικό μέγεθος και όχι με την υποχρεωτική θέσπιση μεγάλου αριθμού μελών. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στις οποίες οι συνεταιρισμοί απέκτησαν μεγάλο μέγεθος, αυτό δεν οφείλεται στη νομοθεσία αλλά στη διαπίστωση ότι η συνεταιριστική επιχείρηση είναι ανταγωνιστική, όταν διαθέτει μεγάλη οικονομική επιφάνεια. Ο ελάχιστος αριθμός που υιοθετείται από τις νομοθεσίες των Κρατών - Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυμαίνεται μεταξύ δύο και επτά. Δύο μέλη αρκούν στην περίπτωση της Ολλανδίας, τρία στη Δανία (όπου ισχύουν οι κανόνες για τις εταιρίες), το Βέλγιο και την Ιταλία, πέντε στην Ισπανία, τη Φινλανδία, το Λουξεμβούργο, και την Πορτογαλία και επτά στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ειδικά στη Δανία, το Βέλγιο και τη Σουηδία, δεν υπάρχει ειδικός νόμος για τους συνεταιρισμούς, οπότε ισχύουν οι διατάξεις των νόμων για τις εταιρίες». Ο Ευρωπαϊκός κανονισμός, για τον συνεταιρισμό απαιτεί πέντε μέλη. Η επιτυχία ενός συνεταιρισμού δεν είναι συνάρτηση του αριθμού των μελών. Είναι συνάρτηση της κατανόησης της ανάγκης συνεργασίας, και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών. Όταν αυτή η εμπιστοσύνη και αλληλοεκτίμηση ισχύει για μικρό αριθμό μελών, η επιτυχία είναι περισσότερο σίγουρη από την επιτυχία ενός συνεταιρισμού με πολλά μέλη, τα οποία είναι διασπασμένα μεταξύ τους, για οποιοδήποτε λόγο. Οι εσωτερικές τριβές και αλληλοαμφισβητήσεις καθηλώνουν τους συνεταιρισμούς ή και τους οδηγούν σε αδράνεια αν απουσιάζει η αλληλεγγύη. Η αμοιβαιότητα στην εμπιστοσύνη και η αλληλεγγύη δεν επιβάλλονται με νόμο.

Στο σημείο αυτό όμως, πρέπει να αιτιολογήσουμε προηγούμενη θέση μας σύμφωνα με την οποία, οι διατάξεις αυτού του Σ/Ν παίχτηκαν στα ζάρια. Το αρχικό κείμενο του Σ/Ν ανέφερε ότι για την σύσταση αγροτικού συνεταιρισμού απαιτούνται 10 πρόσωπα. Ακολούθως άλλαξε γνώμη και αποφάσισε 30. Ο «αδελφός» νόμος 4015/2011 προέβλεπε 20 μέλη. Έτσι λοιπόν βρέθηκε η τρίτη λύση των 30 μελών. Σταθερή άποψη, από 10 μέλη σε 30 !.

3. Η άνω διάταξη αναφέρει: «Για τη σύσταση δεύτερου ΑΣ με τις ίδιες δραστηριότητες εντός της ίδιας δημοτικής ή τοπικής κοινότητας απαιτείται διπλάσιος αριθμός ιδρυτικών μελών, δηλαδή 60».
Ο συνεταιρισμός αποτελεί επιχείρηση και όχι συνδικαλιστική οργάνωση, στην οποία μπορεί να περιορίζεται τοπικά η δράση και η εκπροσώπηση. Οι επιχειρηματίες συνεταιριστές μόνοι τους θα αποφασίσουν: που, πότε και με ποιους θα συνεργαστούν. Είναι εξαιρετικά λυπηρό να επαναφέρουμε διατάξεις νόμων, οι οποίες καταδικάστηκαν στο παρελθόν από τους ίδιους τους συνεταιριστές, όπως ο ν. 1541/1985, όπου έθετε τοπικά όρια για την ίδρυση και λειτουργία ενός συνεταιρισμού. Το αποτέλεσμα ήταν ο νόμος αυτός πολύ σύντομα να καταργηθεί στο σύνολό του, διότι ουδέποτε εφαρμόστηκε. Οι συνεταιριστές τότε, προσέφυγαν στα Δικαστήρια με αίτημα την ακύρωση των διατάξεών του.
Άρθρο 5
Τύπος - Περιεχόμενο καταστατικού

Το καταστατικό του ΑΣ καταρτίζεται με ιδιωτικό έγγραφο που χρονολογείται και υπογράφεται από τα ιδρυτικά μέλη και για να είναι έγκυρο πρέπει να καθορίζει τουλάχιστον:
α) Το ονοματεπώνυμο και το πατρώνυμο ή την επωνυμία, τον ΑΦΜ και την κατοικία ή έδρα των ιδρυτικών μελών.
β) Την επωνυμία, την έδρα και την περιφέρεια του ΑΣ.
γ) Το σκοπό, τα μέσα επίτευξης του σκοπού, καθώς και τις δραστηριότητες του ΑΣ.
δ) Τις προϋποθέσεις εισόδου, αποχώρησης και διαγραφής των μελών, καθώς και τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις τους και τις επιβαλλόμενες κυρώσεις για τη μη εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους προς τον ΑΣ.
ε) Τους όρους σύγκλησης και λειτουργίας, τις αρμοδιότητες και τη διαδικασία εκλογής των οργάνων διοίκησης του άρθρου 11.
στ) Την αξία της υποχρεωτικής και της προαιρετικής συνεταιρικής μερίδας, τον τρόπο και τον χρόνο καταβολής της αξίας τους, καθώς και τη διαδικασία απόδοσης των συνεταιρικών μερίδων.
ζ) Την έκταση ευθύνης των μελών.
η) Τον καθορισμό των ελάχιστων ποσοστών επί των πλεονασμάτων χρήσης για το σχηματισμό αποθεματικών.
θ) Τη χρονική διάρκεια του ΑΣ.
ι) Τον ορισμό προσωρινού διοικητικού συμβουλίου για την έγκριση του καταστατικού και τον χρόνο σύγκλησης της πρώτης γενικής συνέλευσης για την ανάδειξη των οργάνων διοίκησης.
ια) Τη λύση και εκκαθάριση του ΑΣ.
ιβ) Τους ελεγκτές του άρθρου 21 της πρώτης εταιρικής χρήσης και την αμοιβή τους.

Προσθήκη: Το καταστατικό μπορεί επίσης να προβλέπει και να ρυθμίζει θέματα, που δεν ρυθμίζονται από τον νόμο αυτό, εντός του πλαισίου, που ο νόμος αυτός το επιτρέπει.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΜΕΛΗ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ - ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ - ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Άρθρο 6
Μέλος ΑΣ
1. Μέλος του ΑΣ μπορεί να γίνει φυσικό πρόσωπο, που έχει πλήρη ικανότητα για δικαιοπραξία, απασχολείται σε οποιονδήποτε κλάδο ή δραστηριότητα της αγροτικής οικονομίας που εξυπηρετείται από τις δραστηριότητες του ΑΣ, πληροί τους όρους του καταστατικού του και αποδέχεται να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες του.
Εφόσον προβλέπεται στο καταστατικό του ΑΣ, μέλος του μπορεί να γίνει και άλλος ΑΣ και άλλο νομικό πρόσωπο που η δραστηριότητά του είναι αποκλειστικά αγροτική σε έναν τουλάχιστον από τους κλάδους της αγροτικής οικονομίας και εξυπηρετείται από τις δραστηριότητες του ΑΣ. Το ποσοστό συμμετοχής των νομικών προσώπων-μελών καθορίζεται από το καταστατικό.
2. Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει την εγγραφή στον ΑΣ μελών – επενδυτών, τους όρους και τις προϋποθέσεις εισόδου και εξόδου, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. Τα μέλη - επενδυτές είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα, τα οποία μπορούν να συντελέσουν στην επίτευξη των σκοπών του ΑΣ, αλλά δεν υποχρεούνται να συναλλάσσονται με αυτόν. Κατέχουν προαιρετικές συνεταιρικές μερίδες χωρίς τα δικαιώματα ψήφου, εκλέγειν και εκλέγεσθαι.
Παρατηρήσεις: Στην άνω παράγραφο 2 : Τα μέλη επενδυτές, δεν μπορεί να είναι χρήστες, για αυτό και ονομάζονται μέλη-επενδυτές. Άλλη είναι η έννοια του μέλους επενδυτή και όχι η προαναφερόμενη, που αποτελεί έναν αυτοσχεδιασμό, χωρίς να λέει κάτι. Το μέλος επενδυτής δεν πρέπει να συγχέεται με τον κάτοχο προαιρετικής μερίδας.
Η σωστή διατύπωση για τα μέλη επενδυτές, όπως καταγράφεται και στο καρταστατικό του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού, είναι:

«Το καταστατικό, μπορεί να προβλέπει την εγγραφή στο συνεταιρισμό μελών επενδυτών, μη χρηστών. Τα μέλη επενδυτές είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα, τα οποία συμμετέχουν στο συνεταιριστικό κεφάλαιο, αλλά δεν χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του συνεταιρισμού. Οι όροι και οι προϋποθέσεις εισόδου και εξόδου, τα δικαιώματα, οι υποχρεώσεις και η δυνατότητα και οι προϋποθέσεις συμμετοχής στη γενική συνέλευση, στο Διοικητικό Συμβούλιο, ή στο Εποπτικό Συμβούλιο του Συνεταιρισμού, των μελών επενδυτών, καθορίζονται από το καταστατικό. Στην περίπτωση που το καταστατικό προβλέπει ότι τα μέλη επενδυτές συμμετέχουν στη γενική συνέλευση του συνεταιρισμού με δικαίωμα ψήφου, ο συνολικός αριθμός των ψήφων δεν μπορεί να υπερβαίνει το 25% του συνολικού αριθμού των ψήφων που διαθέτουν τα μέλη του συνεταιρισμού. Τα μέλη επενδυτές δεν συμμετέχουν στον σχηματισμό της απαρτίας στη γενική συνέλευση».

Άρθρο 7
Εγγραφή - Αποχώρηση - Διαγραφή μέλους ΑΣ

1. Το διοικητικό συμβούλιο του ΑΣ αποφασίζει αιτιολογημένα για την αποδοχή ή μη της αίτησης εγγραφής προσώπου ως μέλους του ΑΣ στην πρώτη του συνεδρίαση μετά την υποβολή της αίτησης. Η γενική συνέλευση αποφασίζει για τις αιτήσεις εγγραφής που δεν έγιναν δεκτές από το διοικητικό συμβούλιο. Η ιδιότητα του μέλους αποκτάται από την ημερομηνία της απόφασης αποδοχής της αίτησης από το διοικητικό συμβούλιο ή εάν αυτή δεν έγινε δεκτή, από την ημερομηνία της απόφασης αποδοχής της αίτησης από τη γενική συνέλευση και με την προϋπόθεση ότι ο αιτών έχει καταβάλει το ποσοστό της αξίας της υποχρεωτικής συνεταιρικής μερίδας που προβλέπεται στο καταστατικό, σύμφωνα με το άρθρο 9. Δεν εγγράφονται μέλη ΑΣ κατά το χρονικό διάστημα των τριών (3) μηνών πριν την ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών για την ανάδειξη των μελών του διοικητικού και του εποπτικού συμβουλίου. Τα ιδρυτικά μέλη αποκτούν τη συνεταιριστική ιδιότητα από την καταχώριση του καταστατικού στο βιβλίο μητρώου αγροτικών συνεταιρισμών που τηρείται στο Ειρηνοδικείο και με την προϋπόθεση ότι έχουν καταβάλει το ποσοστό της αξίας της υποχρεωτικής συνεταιρικής μερίδας που προβλέπεται στο καταστατικό, σύμφωνα με το άρθρο 9.

Παρατηρήσεις: Αναφέρεται ανωτέρω: «Δεν εγγράφονται μέλη ΑΣ κατά το χρονικό διάστημα των τριών (3) μηνών πριν την ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών για την ανάδειξη των μελών του διοικητικού και του εποπτικού συμβουλίου».

Η ρύθμιση αυτή αποδεικνύει, για μια ακόμη φορά, ότι ο συντάκτης δεν αντιμετωπίζει τον συνεταιρισμό ως επιχείρηση, αλλά σαν συνδικαλιστικό σωματείο. Αντίστοιχη διάταξη δεν υφίσταται σε καμία συμβατική επιχείρηση. Πράγματι τι μπορεί να εξυπηρετεί η διάταξη αυτή; Αν ο Συνεταιρισμός δεν εκλέξει άξιους να τον Διοικήσουν, τότε βρίσκεται στην απόλυτη ευθύνη του η επιχειρηματική του αποτυχία .

Εδώ, ο «πονηρός» Συντάκτης, ο οποίος δεν έχει απαλλαγεί από το παρελθόν του, επιχειρεί να λειτουργήσει με κομματικά ευτελή, για τον θεσμό, κριτήρια. Που σημαίνει: Πριν τις εκλογές να μη γίνει αθρόα εγγραφή μελών στον Συνεταιρισμό, για να μη καταστεί δυνατόν να ελεγχθεί κομματικά ο Συνεταιρισμός.
Έλεος, με αυτές τις νοοτροπίες. Τις πληρώσαμε πολύ ακριβά.

Όμως νοιώθουμε την ανάγκη να επισημάνουμε ότι, ήταν τόση η αγωνία του Συντάκτη, για τα εκλογικά αποτελέσματα, που πρότεινε την διάταξη σε λάθος θεσμό και θέση: Η διάταξη αυτή, θα μπορούσε να αποτελέσει, για παράδειγμα, διάταξη καταστατικού συνδικαλιστικού σωματείου και όχι βεβαίως διάταξη νόμου. Τα μέλη εγγράφονται οποιαδήποτε χρονική στιγμή. Ο περιορισμός του τριμήνου ισχύει, μόνον για την στέρηση του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Συνεπώς η διάταξη, θα έπρεπε να τεθεί στο άρθρο, που αφορά στις αρχαιρεσίες της συνδικαλιστικής οργάνωσης.

2. Κάθε μέλος του ΑΣ μπορεί να αποχωρήσει από αυτόν οποτεδήποτε, αφού προειδοποιήσει έγκαιρα εγγράφως το διοικητικό συμβούλιο. Κατά παρέκκλιση του προηγούμενου εδαφίου, το καταστατικό μπορεί να προβλέπει, για συγκεκριμένους λόγους, την υποχρεωτική παραμονή των μελών του ΑΣ για ορισμένο διάστημα, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του.

3. Η διαγραφή μέλους του ΑΣ μπορεί να αποφασιστεί με αιτιολογημένη απόφαση του διοικητικού συμβουλίου μετά από ακρόαση του μέλους. Το καταστατικό του ΑΣ καθορίζει τους λόγους και τη διαδικασία διαγραφής του μέλους.
4. Το μέλος μπορεί να προσφύγει κατά της απόφασης διαγραφής του στη γενική συνέλευση του ΑΣ. Η προσφυγή πρέπει να περιλαμβάνεται, με ευθύνη του διοικητικού συμβουλίου, ως θέμα της ημερήσιας διάταξης στην πρώτη συνεδρίαση της γενικής συνέλευσης μετά την άσκηση της προσφυγής, η οποία συγκαλείται μέσα σε έξι (6) μήνες από την ημερομηνία της προσφυγής. Η απόφαση της γενικής συνέλευσης επί της προσφυγής λαμβάνεται με μυστική ψηφοφορία μετά από ακρόαση του μέλους που διαγράφηκε. Η απώλεια της ιδιότητας του μέλους επέρχεται με την κοινοποίηση της απορριπτικής επί της προσφυγής απόφασης της γενικής συνέλευσης ή όταν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία που ορίζεται στο καταστατικό για την άσκηση της προσφυγής της παρούσας παραγράφου.
Εδώ αντιγράφεται στο νόμο, η ισχύουσα διάταξη των καταστατικών των συνεταιρισμών, όπως έχει καταρτισθεί στο σχέδιο καταστατικού της ΠΑΣΕΓΕΣ, η οποία έχει ως εξής: «Το Διοικητικό Συμβούλιο πριν από την απόφασή του περί διαγραφής συνεταίρου, τάσσει σε αυτόν δεκαήμερη προθεσμία για παροχή εξηγήσεων και άρση του λόγου διαγραφής, αν συντρέχει τέτοια περίπτωση. Κατά της απόφασης διαγραφής……κλπ»

5. Μετά την αποχώρηση ή τη διαγραφή του μέλους του ΑΣ, οι συνεταιρικές μερίδες του επιστρέφονται στην ονομαστική τους αξία μέσα σε ένα (1) έτος από την ημερομηνία που το μέλος έχασε τη συνεταιριστική του ιδιότητα.

Το πότε επιστρέφονται οι μερίδες αποτελεί επίσης καταστατική διάταξη, διότι το ύψος των μερίδων δεν είναι το ίδιο, για όλους τους συνεταιρισμούς.

Άρθρο 8
Δικαιώματα και υποχρεώσεις μέλους
1. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του μέλους προς τον ΑΣ, ορίζονται από το καταστατικό, σύμφωνα με την περίπτωση δ΄ του άρθρου 5, το οποίο πρέπει να περιέχει υποχρεωτικά διατάξεις που ρυθμίζουν:
α) Τη συμμετοχή του μέλους στις γενικές συνελεύσεις του ΑΣ.
β) Το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι.
γ) Τη συμμετοχή στη διανομή των πλεονασμάτων της διαχειριστικής χρήσης.
δ) Τη συμμετοχή του μέλους στις δραστηριότητες και στις συναλλαγές του ΑΣ, σύμφωνα με τους σκοπούς του, χωρίς διάκριση.
Το «χωρίς διάκριση», πρέπει να διαγραφεί, γιατί δεν σημαίνει τίποτα. Θα είχε νόημα, μόνον αν συμπληρωνόταν με τις βασικές συνεταιριστικές αρχές, οι οποίες αναφέρουν ότι οι συνεταιρισμοί, δεν κάνουν διάκριση φύλου, πεποιθήσεων,…, Τότε όμως, η διάταξη θα έπρεπε να τεθεί σε άλλο άρθρο.
Ειδικότερα, το καταστατικό ορίζει τα είδη συμμετοχής ή τις ελάχιστες προϋποθέσεις συμμετοχής, καθώς και τους λόγους και τη διαδικασία απαλλαγής από τις υποχρεώσεις αυτές.
Να διαγραφεί, διότι δεν βγαίνει νόημα και θα δημιουργήσει πρόβλημα στην δικαστική αναγνώριση του καταστατικού. Τι θα πει είδη συμμετοχής; Ερωτάται: Πού δίδεται αυτός ο ορισμός, ώστε να γίνεται χρήση του ορισμού στην άνω διάταξη .

ε) Την υποχρέωση αποχής από δραστηριότητες ανταγωνιστικές με εκείνες του ΑΣ ή από πράξεις που μπορούν με οποιονδήποτε τρόπο να βλάψουν τα συμφέροντα του ΑΣ.

στ) Τη συμμετοχή των μελών στη συνεταιριστική εκπαίδευση.

ζ) Το δικαίωμα ενημέρωσης σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μελών, την πορεία των υποθέσεων και την οικονομική κατάσταση του ΑΣ.
Πολύ κακή ρύθμιση. Η διάταξη αποτελεί προσβολή για τα μέλη του συνεταιρισμού, αλλά έρχεται και σε αντίθεση και με τον ίδιο το νόμο, ο οποίος υποχρεώνει το μέλος να γνωρίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, προκειμένου να προσχωρήσει στην καταστατική σύμβαση. Είναι σαν να λέει στα μέλη ότι έχουν υπογράψει την καταστατική σύμβαση, της οποίας το περιεχόμενο αγνοούν.

η) Το δικαίωμα του μέλους να λαμβάνει αντίγραφα ή αποσπάσματα του καταστατικού και του εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας, αν υπάρχει, των βιβλίων του ΑΣ, των αποφάσεων των οργάνων διοίκησης του ΑΣ και των ετήσιων οικονομικών καταστάσεών του, καθώς και τον τρόπο άσκησης των δικαιωμάτων αυτών.

Η διάταξη διατυπώνεται εσφαλμένα. Άποψή μας είναι ότι η ορθή διατύπωση είναι η ακόλουθη, όπως τίθεται και στο καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισμού:
«Κάθε μέλος που διατυπώνει σχετικό αίτημα στην γενική συνέλευση, δικαιούται να λάβει πληροφορίες εκ μέρους του Δ.Σ. για τις δραστηριότητες του ΑΣ, που έχουν σχέση με τα θέματα, για τα οποία, μπορεί να λάβει απόφαση η γενική συνέλευση, σύμφωνα με το άρθρο 14 του παρόντος. Στο μέτρο του δυνατού οι πληροφορίες δίδονται κατά την εν λόγω γενική συνέλευση. Το Δ.Σ μπορεί να αρνηθεί την παροχή πληροφοριών, μόνο εφόσον ενδέχεται να επιφέρει σοβαρή ζημία στον ΑΣ, ή είναι ασυμβίβαστη με την εκ του νόμου υποχρέωση εχεμύθειας. Σε περίπτωση άρνησης παροχής πληροφοριών σε ένα μέλος, το μέλος αυτό μπορεί να ζητήσει να καταχωρηθεί στα πρακτικά της γενικής συνέλευσης το αίτημά του και ο προβληθείς λόγος άρνησης».

2. Το μέλος του ΑΣ πρέπει να ασκεί τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, τους όρους του καταστατικού του ΑΣ και τις αποφάσεις των οργάνων διοίκησης του ΑΣ.
3. Στο καταστατικό του ΑΣ προβλέπεται το ποσοστό της παραγωγής που το κάθε μέλος υποχρεούται να παραδίδει στον ΑΣ, το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο του ογδόντα τοις εκατό (80%) της ετήσιας παραγωγής του μέλους. Η γενική συνέλευση του ΑΣ αποφασίζει κάθε χρόνο για τον όγκο των προϊόντων, αυτούσιων ή μεταποιημένων, που πρόκειται να εμπορευθεί, σύμφωνα με την παραγωγή του κάθε μέλους, όπως προκύπτει από την ενιαία δήλωση καλλιέργειας/εκτροφής, καθώς και από την αίτηση για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης ή άλλο επίσημο έγγραφο αρμόδιας αρχής. Στο καταστατικό του ΑΣ προβλέπεται το ποσοστό κάθε είδους εφοδίων, απαραίτητων για τις ανάγκες των εκμεταλλεύσεων ή της οικιακής τους οικονομίας, που το μέλος υποχρεούται να προμηθεύεται από τον ΑΣ.

Η άνω διάταξη αποτελεί αντικείμενο του καταστατικού του κάθε συνεταιρισμού, στο οποίο ρυθμίζονται τα θέματα αυτά ανάλογα με τις δραστηριότητές του κάθε συνεταιρισμού. Ο νόμος δεν επιτρέπεται να εισέρχεται σε τέτοιες ρυθμίσεις, διότι δυσκολεύει την λειτουργία του συνεταιρισμού, ενώ το ορθό είναι να την διευκολύνει. Από τις αρχικές διατάξεις του Σ/Ν, είναι φανερό ότι το Σ/Ν προσπαθεί να υποκαταστήσει τα καταστατικά των ιδίων των συνεταιρισμών και οι Συντάκτες αδυνατούν να κατανοήσουν ότι ένας συνεταιριστικός νόμος επιτελεί τον σκοπό του θεσμού, όταν συμπληρώνει στο απόλυτα αναγκαίο μέτρο τις συνεταιριστικές αρχές. Η άσκοπη φλυαρία στις διατάξεις του, έχει αποδειχθεί από την ελληνική συνεταιριστική ιστορία, ότι έχει οδηγήσει στον στραγγαλισμό του συνεταιρισμού. Η Δανία, η οποία δεν έχει συνεταιριστικό νόμο, έχει το πλέον ανεπτυγμένο συνεταιριστικό κίνημα στην Ευρώπη.

4. Με απόφαση της γενικής συνέλευσης που λαμβάνεται με την αυξημένη απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14, το μέλος μπορεί να απαλλάσσεται από την υποχρέωση της παραγράφου 3, εφόσον:

Ερώτημα: Γιατί απαιτεί η άνω διάταξη αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία; Για να δημιουργούμε εμπόδια στην λειτουργία του συνεταιρισμού. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί επιλογή του κάθε συνεταιρισμού και πρέπει να την συμπεριλάβει στο καταστατικό του. Με την απειλή του κνούτου, δεν φτιάχνουμε συνεταιρισμούς. Όπως δεν φτιάξαμε τα τελευταία 40 χρόνια με τις λογικές αυτές, οι οποίες κυριάρχησαν.

α) έχει αντικειμενική αδυναμία να εκπληρώσει την ανωτέρω υποχρέωση ή συντρέχουν άλλοι σοβαροί λόγοι, β) πριν από την ένταξή του στον ΑΣ είχε συνάψει αποδεδειγμένα συμβάσεις πώλησης των προϊόντων τους σε τρίτους, εφόσον ο ΑΣ έχει ενημερωθεί έγκαιρα για τη διάρκεια, τον όγκο παραγωγής και τις λοιπές λεπτομέρειες της σύμβασης και γ) ο ΑΣ αδυνατεί να απορροφήσει την προσφερόμενη παραγωγή.

Η άνω διάταξη επίσης αποτελεί αντιγραφή των ρυθμίσεων των ισχυόντων καταστατικών των αγροτικών συνεταιρισμών. Οι Συντάκτες πιστεύουν, ότι με το να μεταφέρουν τις ήδη ισχύουσες διατάξεις των καταστατικών στο νόμο, δημιουργούν νέο νομοθέτημα. Προφανώς διαφωνούμε.

5. Η μη παράδοση της παραγωγής στον ΑΣ ή η μη προμήθεια των εφοδίων από αυτόν, σύμφωνα με την παράγραφο 3 από μέλος του, συνεπάγεται τη διαγραφή του μέλους αυτού παράλληλα με κάθε άλλη κύρωση που τυχόν προβλέπεται από το καταστατικό του
Επίσης καταστατική διάταξη και η άνω παράγραφος 5. Τα ισχύοντα καταστατικά των συνεταιρισμών έχουν ορθότερη ρύθμιση. Η προσφυγή στην ιστοσελίδα της ΠΑΣΕΓΕΣ, στα υφιστάμενα καταστατικά των αγροτικών συνεταιρισμών, επαληθεύουν τον ισχυρισμό μας.
6. Η εθελοντική εργασία που παρέχει το μέλος του ΑΣ προς αυτόν, ανάλογα με τις ανάγκες του, δεν θεωρείται ότι παρέχεται στο πλαίσιο σχέσης εξαρτημένης εργασίας. Ο ΑΣ εκδίδει παραστατικό για την τεκμηρίωση της αμοιβής που καταβάλλεται στα μέλη του για την εθελοντική εργασία που παρέχουν, σύμφωνα με την παράγραφο 10 του άρθρου 8 του ν. 4308/2014 (Α΄ 251), ανεξάρτητα από το ύψος του ποσού που καταβάλλεται και εφόσον ο δικαιούχος δεν ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα. Το εισόδημα της παραγράφου αυτής θεωρείται γεωργικό εισόδημα.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ :
Τα μέλη των αγροτικών συνεταιρισμών που παρέχουν την εργασία τους, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην διάταξη αυτή, δεν ασφαλίζονται στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΜΕΡΙΔΕΣ – ΕΥΘΥΝΗ ΜΕΛΟΥΣ ΑΣ

Άρθρο 9
Συνεταιριστικό κεφάλαιο - Συνεταιρική μερίδα

Γενική παρατήρηση στο άρθρο αυτό: Αρχικά σημειώνουμε ότι το άρθρο αυτό αποτελεί αντιγραφή του αντίστοιχου άρθρου, του ν. 2810/2000. Όμως επιφέρει μια σημαντική μεταβολή. Καταργεί την πρόσθετη υποχρεωτική μερίδα. Άποψή μας είναι ότι το πράττει ο Συντάκτης, προφανώς από άγνοια για την λειτουργία του θεσμού, συνεπώς συγχύσεως ορισμένων εννοιών.
Ο Συνεταιρισμός σύμφωνα με τις αρχές του είναι αυτοβοηθούμενος οργανισμός. Αυτό σημαίνει ότι ο συνεταιρισμός δανείζεται και προσελκύει κεφάλαια από τα μέλη του. Οι θεωρητικοί και οι μελετητές του θεσμού, μας υπενθυμίζουν πάντοτε, ότι ο δανεισμός του συνεταιρισμού από τις Τράπεζες πρέπει να αποτελεί την έσχατη επιλογή του Συνεταιρισμού. Έτσι ένα είδος πρόσθετης χρηματοδότησης είναι και η πρόσθετη υποχρεωτική μερίδα, η οποία αποτελεί συνάρτηση της συναλλαγής του μέλους με τον συνεταιρισμό. Αν ένα μέλος έχει μικρή παραγωγή και την παραδίδει ολόκληρη στο συνεταιρισμό του, μπορεί να αποκτήσει μια μερίδα, η οποία είναι ούτως ή άλλως υποχρεωτική για την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους. Η μια μερίδα διαθέτει μια ψήφο. Όμως υπάρχουν μέλη με μεγάλη παραγωγή, τα οποία και παραδίδουν μεγαλύτερη ποσότητα προϊόντων και προφανώς προμηθεύονται από τον συνεταιρισμό περισσότερα εφόδια. Τα μέλη αυτά μπορεί να συνεισφέρουν οικονομικά, περισσότερα στο συνεταιρισμό. Τους δίνουμε λοιπόν τη δυνατότητα να αγοράσουν από τον συνεταιρισμό περισσότερες μερίδες, ώστε ο Συνεταιρισμός να αυξήσει τα κεφάλαιά του. Επιβραβεύοντας την συνέπεια και την συνεισφορά αυτή του μέλους, ο συνεταιρισμός μπορεί να χορηγήσει και πρόσθετες ψήφους, οι οποίες είναι ανάλογες με τις συναλλαγές του μέλους, όμως δεν μπορεί να είναι περισσότερες από τρείς συνολικά. Και τούτο, διότι πρέπει να διασφαλίζεται η δημοκρατική λειτουργία του θεσμού. Συνεπώς αποστολή της πρόσθετης υποχρεωτικής μερίδας είναι η προσέλκυση κεφαλαίων στον Συνεταιρισμό. Η διάταξη θα πρέπει να επανέλθει, ως είχε στον σοφό νόμο 2810/2000.
Δηλαδή η αποστολή της πρόσθετης υποχρεωτικής μερίδας είναι διπλή και εξαιρετικά σημαντική. Η πρώτη είναι η προσέλκυση κεφαλαίων και η δεύτερη η επιβράβευση του μέλους και δια της πρόσθετης ψήφου.

1. Η συνεταιρική μερίδα είναι το ελάχιστο χρηματικό ποσό συμμετοχής κάθε μέλους στο κεφάλαιο του ΑΣ. Κάθε μέλος συμμετέχει στον ΑΣ με μία (1) υποχρεωτική μερίδα και έχει μία ψήφο στη γενική συνέλευση του ΑΣ. Το ύψος του ποσού και οι προϋποθέσεις καταβολής της μερίδας ορίζονται από το παρόν άρθρο και το καταστατικό. Η συνεταιρική μερίδα είναι αδιαίρετη και ίση για όλα τα μέλη. Η μεταβολή της αξίας της συνεταιρικής μερίδας του ΑΣ γίνεται με απόφαση της γενικής συνέλευσης και με τροποποίηση του καταστατικού του. Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει όρους και προϋποθέσεις για την απόκτηση από κάθε μέλος προαιρετικών μερίδων χωρίς δικαίωμα ψήφου. Προαιρετικές μερίδες κατέχουν και τα μέλη – επενδυτές της παραγράφου 2 του άρθρου 6, εφόσον το καταστατικό του ΑΣ προβλέπει την εγγραφή τους. Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει προνόμια υπέρ των προαιρετικών μερίδων.
2. Αν μέλη ΑΣ που υφίστανται και λειτουργούν κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου κατέχουν πρόσθετες υποχρεωτικές μερίδες, είτε επιστρέφονται οι μερίδες αυτές στην ονομαστική τους αξία, αυξημένη ή μειωμένη, ανάλογα με τα αποτελέσματα της τελευταίας χρήσης, είτε μετατρέπονται σε προαιρετικές μερίδες, σύμφωνα με τους όρους του καταστατικού. Μεταβατική διάταξη ,

ΠΡΟΣΟΧΗ: Η επιστροφή της αξίας των πρόσθετων υποχρεωτικών μερίδων, σημαίνει μείωση του συνεταιριστικού κεφαλαίου. Όμως οι συνεταιρισμοί έχουν υπαχθεί σε διάφορα επενδυτικά προγράμματα με βάση τα κεφάλαιά τους. Πώς ο νομοθέτης παρεμβαίνει και μειώνει το συνεταιριστικό κεφάλαιο; Αυτή είναι η αιτία, που πολλές φορές τα μέλη δεσμεύονται όσον αφορά στον χρόνο παραμονής τους στον συνεταιρισμό. Η σταθερότητα του κεφαλαίου, λόγω ειλημμένων οικονομικών υποχρεώσεων. Είναι η μόνη περίπτωση που κάμπτεται, για ορισμένη χρονική περίοδο ή αρχής της ανοικτής θύρας. Άλλωστε στα καταστατικά όλων των συνεταιρισμών υφίσταται, όσον αφορά στις πρόσθετες υποχρεωτικές μερίδες, η ακόλουθη διάταξη: «…Σε περίπτωση που μια επόμενη τριετία δικαιολογεί μικρότερο αριθμό πρόσθετων υποχρεωτικών μερίδων και ψήφων από την προηγούμενη, η αξία των μερίδων αυτών, που είχαν αποκτηθεί δεν επιστρέφονται στο μέλος, αλλά διατηρείται στο όνομα του μέλους…»

Τι από όλα αυτά θα ισχύσει με την προτεινόμενη ανατροπή;

Κύριοι Συντάκτες, δεν νομοθετούμε οικεί και ως έτυχεν.

3. Τo πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον της ονομαστικής αξίας της υποχρεωτικής συνεταιρικής μερίδας, καταβάλλεται με την εγγραφή του μέλους. Το υπόλοιπο ποσοστό καταβάλλεται το αργότερο μέσα σε ένα χρόνο από την εγγραφή του, εκτός αν το καταστατικό προβλέπει βραχύτερο διάστημα.

Παρατήρηση: Επίσης, η διάταξη αυτή αφορά στο Καταστατικό.
και όχι στο νόμο. Διότι, για παράδειγμα, ένας Συνεταιρισμός καθορίζει την μερίδα του στα 200 ευρώ. Το μέλος μπορεί να καταβάλει άμεσα τα 100 ευρώ. Αν όμως ο Συνεταιρισμός καθορίσει μερίδα 2000 ευρώ, η άμεση καταβολή των 1000 ευρώ, δεν είναι τόσο εύκολη.
.

4. Αν το καταστατικό δεν απαγορεύει τη μεταβίβαση της συνεταιρικής μερίδας, αυτή είναι δυνατή μόνο με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του ΑΣ, σε πρόσωπο που πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 6.
5. Σε περίπτωση θανάτου μέλους του ΑΣ, ο κληρονόμος, μετά από αίτησή του ή όταν υπάρχουν περισσότεροι κληρονόμοι, αυτός που υποδείχθηκε με έγγραφη συμφωνία τους, υπεισέρχεται σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του μέλους που πέθανε, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 6. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, οι συνεταιρικές μερίδες του μέλους που πέθανε αποδίδονται στους κληρονόμους στην ονομαστική τους αξία, μετά από αίτησή τους, μέσα σε ένα (1) έτος από την ημερομηνία θανάτου του μέλους.

Άρθρο 10
Ευθύνη και υποχρεώσεις του μέλους προς τρίτους

1. Η ευθύνη του μέλους του ΑΣ για τις υποχρεώσεις του προς τρίτους είναι επικουρική και περιορίζεται μέχρι του ορίου που καθορίζεται από το καταστατικό και το οποίο μπορεί να είναι ίσο με το ποσό της υποχρεωτικής μερίδας ή με ακέραιο πολλαπλάσιο του ποσού αυτής.
2. Το μέλος έχει την ευθύνη της παραγράφου 1 και μετά την έξοδό του από τον ΑΣ, για υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν όταν ήταν μέλος ή για προηγούμενες υποχρεώσεις, τις οποίες αποδέχθηκε κατά την έγγραφή του.
3. Αξιώσεις τρίτων, από την ευθύνη του μέλους του ΑΣ κατά τις παραγράφους 1 και 2, παραγράφονται μετά την παρέλευση πέντε (5) ετών από τη λήξη του έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν.
4. Η ευθύνη του μέλους παύει οπωσδήποτε μετά την πάροδο ενός (1) έτους από το πέρας της πτώχευσης ή της εκκαθάρισης του ΑΣ, εκτός αν μέσα στο έτος έχει ασκηθεί εναντίον του αγωγή.
5. Δεν απαγγέλλεται προσωπική κράτηση των μελών του ΑΣ για υποχρεώσεις του ΑΣ προς τρίτους και το Δημόσιο, καθώς και για υποχρεώσεις μεταξύ μελών και ΑΣ.
6. Οι δανειστές μέλους ΑΣ για την ικανοποίηση αξιώσεών τους κατά του μέλους, δεν έχουν δικαίωμα επί της περιουσίας του ΑΣ ή των πλεονασμάτων χρήσεων ή των συνεταιρικών μερίδων, υποχρεωτικών ή προαιρετικών των υπολοίπων μελών.
7. Δεν υπόκεινται σε κατάσχεση ή στη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, για οφειλές των μελών προς τρίτους:
α) Το αντάλλαγμα για τη χρήση των περιουσιακών στοιχείων που έχουν παραχωρηθεί στον ΑΣ.
β) Τα προϊόντα της παραγωγής των μελών που παραδόθηκαν στον ΑΣ για πώληση ή διάθεση στην αγορά, αυτούσια ή μετά από μεταποίηση ή επεξεργασία.
γ) Το τίμημα των προϊόντων της περίπτωσης β΄.
δ) Η υποχρεωτική και προαιρετική συνεταιρική μερίδα.
8. Δεν επιτρέπεται η κατάσχεση στα χέρια του ΑΣ, ως τρίτου, χρημάτων τα οποία έχουν ληφθεί από πιστωτικά ιδρύματα ως δάνειο για λογαριασμό μέλους, καθώς και παροχές σε είδος του ΑΣ προς τα μέλη του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ

Άρθρο 11
Όργανα διοίκησης

Όργανα διοίκησης του ΑΣ είναι:
α) Η γενική συνέλευση,
β) Το διοικητικό συμβούλιο και
γ) Το εποπτικό Συμβούλιο,
εφόσον ο αριθμός των μελών του ΑΣ είναι μεγαλύτερος από πενήντα (50). Αν τα μέλη του ΑΣ είναι λιγότερα από πενήντα (50), δεν απαιτείται εκλογή εποπτικού Συμβουλίου, εκτός αν ορίζει διαφορετικά το καταστατικό.
Παρατήρηση: Η άποψη ότι η εκλογή του Εποπτικού Συμβουλίου είναι επιβεβλημένη, στηρίζεται και στην εμπειρία των τελευταίων δέκα πέντε ετών. Η κατάργηση των Εποπτικών Συμβουλίων από τον ν. 2810/2000, είχε αρνητικά αποτελέσματα, όσον αφορά στα διαχειριστικά αποτελέσματα των Διοικητικών Συμβουλίων, τα οποία ενεργούσαν χωρίς κανένα έλεγχο από τα ίδια τα μέλη του συνεταιρισμού. Για το λόγο αυτό επιμένουμε ότι ο εσωτερικός έλεγχος είναι αναγκαίος. Αυτό πράγματι υπήρξε μια αδυναμία του ν. 2810/2000. Η άνω διάταξη, η οποία θέτει τον περιορισμό στην εκλογή του Ε.Σ, όσον αφορά στον αριθμό των μελών ενός συνεταιρισμού, έρχεται σε αντίθεση με τη διάταξη του άρθρου16 παρ. 5 του παρόντος, όπου αναφέρεται ότι το Εποπτικό Συμβούλιο, πέραν του ελέγχου, ασκεί και συμβουλευτικό ρόλο στο Δ.Σ.
Επίσης στερεί τη δυνατότητα, που έχουν οι άλλοι συνεταιρισμοί για σύγκληση της Γ.Σ κατόπιν αποφάσεως του Ε.Σ.,(άρθρο 12 παρ.6).
Ο μικρός αριθμός των μελών στον συνεταιρισμό δεν σημαίνει υποχρεωτικά και μικρό όγκο συναλλαγών. Υπάρχουν, και είναι γνωστοί, συνεταιρισμοί με 30 μέλη και όγκο συναλλαγών πολλαπλάσιο εκείνου ενός συνεταιρισμού με 100 μέλη.

Άρθρο 12
Γενική συνέλευση - Αρμοδιότητες - Σύγκληση

1. Η γενική συνέλευση αποτελεί το ανώτατο όργανο του ΑΣ. Στη γενική συνέλευση μετέχουν αυτοπροσώπως όλα τα μέλη που έχουν εκπληρώσει όλες τις ληξιπρόθεσμες οικονομικές τους υποχρεώσεις προς τον ΑΣ. Στη γενική συνέλευση κάθε μέλος έχει μία (1) ψήφο. Η γενική συνέλευση αποφασίζει για κάθε θέμα για το οποίο δεν προβλέπεται απόφαση από άλλο αρμόδιο όργανο. Στην έναρξη της συνεδρίασης η γενική συνέλευση εκλέγει από τα μέλη της πρόεδρο, γραμματέα και εφορευτική επιτροπή. Δεν εκλέγεται πρόεδρος της γενικής συνέλευσης μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ΑΣ. ( Γιατί ;)

Παρατήρηση : Το τρίτο εδάφιο δεν χρειάζεται. Είναι διάταξη επίσης του Καταστατικού. Και το λέμε, διότι δημιουργεί την εξής σύγχυση: Στην αρχή της συνεδρίασης εκλέγεται πράγματι πρόεδρος και γραμματέας όχι όμως και εφορευτική επιτροπή. Η εφορευτική επιτροπή εκλέγεται μόνο για τις μυστικές ψηφοφορίες. Για τις φανερές εκλέγονται ψηφολέκτες. Εδώ όπως διατυπώνεται φαίνεται ότι πάντοτε η γενική συνέλευση εκλέγει εφορευτική επιτροπή.

2. Στην αποκλειστική αρμοδιότητα της γενικής συνέλευσης ανήκουν:
α) Η τροποποίηση του καταστατικού.
β) Η συγχώνευση, η παράταση της διάρκειας, η λύση και η αναβίωση του ΑΣ.
γ) Η εκλογή και η ανάκληση των μελών του διοικητικού συμβουλίου.
δ) Η έγκριση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του άρθρου 22 και ο καθορισμός του τρόπου διάθεσης των πλεονασμάτων της χρήσης.
ε) Η επιβάρυνση των μελών από τυχόν ζημιές.
στ) Η μεταβολή της αξίας της συνεταιρικής μερίδας.
ζ) Η επιβολή εισφοράς στα μέλη.
η) Η έγκριση του προγράμματος επιχειρηματικής δράσης και ανάπτυξης του ΑΣ, καθώς και του αντίστοιχου προϋπολογισμού.
θ) Η έγκριση του ετήσιου προϋπολογισμού εσόδων και εξόδων.
ι) Η απαλλαγή από κάθε ευθύνη των μελών του διοικητικού συμβουλίου.
ια) Η ψήφιση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας και του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης Προσωπικού.
ιβ) Η απόφαση για την αγορά και πώληση ακινήτων.
ιγ) Η απόφαση για τη συγκρότηση και λειτουργία από τα μέλη του ΑΣ Ομάδων Παραγωγών ή Οργανώσεων Παραγωγών, που αντιστοιχούν στους κλάδους παραγωγής και στα βασικά προϊόντα του ΑΣ. ιγ) Η απόφαση για τη συγκρότηση και λειτουργία από τα μέλη του ΑΣ Ομάδων Παραγωγών (καταργήθηκαν) ή Οργανώσεων Παραγωγών και (Ενώσεων Οργανώσεων Παραγωγών), που αντιστοιχούν στους κλάδους παραγωγής και στα βασικά προϊόντα του ΑΣ.

ιδ) Ο ορισμός των ελεγκτών του άρθρου 21 για την επόμενη οικονομική χρήση και ο καθορισμός της αμοιβής τους.
ιε) Η απόφαση απαλλαγής της παραγράφου 4 του άρθρου 8 από την υποχρέωση της παραγράφου 3 του άρθρου 8.
ιστ) Κάθε άλλο θέμα που προβλέπεται στον παρόντα νόμο και στο καταστατικό.
3. Η γενική συνέλευση μπορεί, με απόφασή της, να μεταβιβάζει την άσκηση των αρμοδιοτήτων της, των περιπτώσεων ια΄ και ιγ΄ της παραγράφου 2 στο διοικητικό συμβούλιο.
4. Η γενική συνέλευση συγκαλείται σε τακτική συνεδρίαση από το διοικητικό συμβούλιο με πρόσκληση στην οποία περιλαμβάνονται τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, μία (1) φορά το χρόνο και συνεδριάζει στη έδρα του ΑΣ μέσα σε έξι (6) το πολύ μήνες από τη λήξη της διαχειριστικής χρήσης. Η διαδικασία σύγκλησης της γενικής συνέλευσης και διεύθυνσης των εργασιών της, ορίζεται από το καταστατικό.
5. Η γενική συνέλευση συγκαλείται σε έκτακτη συνεδρίαση από το διοικητικό συμβούλιο για λόγους που προβλέπονται από το νόμο ή το καταστατικό ή όταν αυτό επιβάλλεται από το συμφέρον του ΑΣ.
6. Το ένα πέμπτο (1/5) των μελών του ΑΣ μπορεί να ζητήσει από το διοικητικό συμβούλιο τη σύγκληση έκτακτης γενικής συνέλευσης με την υποχρεωτική αναφορά στην αίτησή του των προς συζήτηση θεμάτων. Το εποπτικό συμβούλιο του ΑΣ μπορεί να ζητήσει από το διοικητικό συμβούλιο τη σύγκληση έκτακτης γενικής συνέλευσης, όταν προκύπτει ανάγκη μετά από έλεγχο που έχει ασκήσει. Αν το διοικητικό συμβούλιο δεν συγκαλέσει τη γενική συνέλευση μέσα σε είκοσι (20) ημέρες από την υποβολή της αίτησης, τα παραπάνω μέλη ή το εποπτικό συμβούλιο έχουν το δικαίωμα σύγκλησής της.
7. Σε ΑΣ με περισσότερα από πεντακόσια (500) μέλη, το καταστατικό μπορεί να προβλέπει την εκλογή αντιπροσωπευτικής γενικής συνέλευσης. Τα μέλη της αντιπροσωπευτικής γενικής συνέλευσης εκλέγονται από τη γενική συνέλευση της παραγράφου 1. Ο ελάχιστος αριθμός των μελών της αντιπροσωπευτικής γενικής συνέλευσης ορίζεται στα τετρακόσια (400) μέλη. Ο αριθμός των τετρακοσίων (400) μελών της αντιπροσωπευτικής γενικής συνέλευσης αυξάνεται κατά ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) για τα επιπλέον μέλη του ΑΣ με πεντακόσια ένα (501) έως τρεις χιλιάδες (3.000) μέλη. Σε ΑΣ με περισσότερα από τρεις χιλιάδες (3.000) μέλη, ο αριθμός των μελών της αντιπροσωπευτικής γενικής συνέλευσης δεν μπορεί να είναι μικρότερος των χιλίων πεντακοσίων (1500) μελών. Ο ακριβής αριθμός των μελών της αντιπροσωπευτικής γενικής συνέλευσης, τα καθήκοντά τους και ο τρόπος ανάκλησής τους καθορίζονται από το καταστατικό.

Παρατήρηση: Γιατί τίθενται τέτοιοι ασφυκτικοί περιορισμοί; Η διάταξη ότι αν ο συνεταιρισμός έχει περισσότερα από 500 μέλη, μπορεί να εκλέγει αντιπροσωπευτική γ.σ είναι αρκετή. Τα επιπρόσθετα να αφεθούν στον κάθε συνεταιρισμό να τα ορίσει σύμφωνα με τις ανάγκες του. Αυτές οι οριζόντιες ρυθμίσεις, προϋποθέτουν ότι όλοι οι ρυθμιζόμενοι συνεταιρισμοί είναι ίδιοι. Όμως, δεν είναι ίδιοι και παρέλκει να αναλύσουμε το γιατί.
Δεν μπορούμε να αναλύουμε τα αυτονόητα, διότι τα υπονομεύουμε.

Στους ΑΣ που λειτουργεί αντιπροσωπευτική γενική συνέλευση, μπορεί να συγκαλείται έκτακτη γενική συνέλευση του συνόλου των μελών του ΑΣ μετά από αίτημα του ενός εικοστού (1/20) τουλάχιστον των μελών του προς το διοικητικό συμβούλιο, για σπουδαίους λόγους που αφορούν την οικονομική κατάσταση ή/ και τη σημαντική μείωση των δραστηριοτήτων του ΑΣ.
(Τότε τι νόημα έχει η αντιπροσωπευτική γενική συνέλευση;). Για να γίνει κατανοητό: Σε ένα δευτεροβάθμιο συνεταιρισμό, που εκλέγουμε αντιπροσώπους, οι αντιπρόσωποι, δεν αποφασίζουν, για όλα τα θέματα; Άλλωστε, ο αντιπρόσωπος ενεργεί στο όνομα και για λογαριασμό του αντιπροσωπευόμενου και σύμφωνα με τις εντολές του.
8. Η σύγκληση από το διοικητικό συμβούλιο έκτακτης γενικής συνέλευσης του συνόλου των μελών του ΑΣ είναι υποχρεωτική, όταν στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται τα θέματα των περιπτώσεων α, β και γ της παραγράφου 3 του άρθρου 13.
Παρατήρηση: Η διάταξη δίνει την εντύπωση ότι απαιτείται να παρευρίσκεται το σύνολο των μελών του ΑΣ, ενώ προφανώς θέλει να κάνει διάκριση από την αντιπροσωπευτική γενική συνέλευση. Για το λόγο αυτό η λέξη «του συνόλου», πρέπει να διαγραφεί.
Άρθρο 13
Απαρτία γενικής συνέλευσης
1. Η γενική συνέλευση συνεδριάζει νόμιμα, εφόσον κατά την έναρξη της συνεδρίασης ο αριθμός των μελών που παρίστανται ή εκπροσωπούνται σ’ αυτήν και έχουν δικαίωμα ψήφου είναι μεγαλύτερος από το ήμισυ (1/2) του συνολικού αριθμού των μελών του ΑΣ που έχουν δικαίωμα ψήφου. , σύμφωνα με το εδάφιο 1 της παραγρ. 1 του άρθρου 12.
2. Αν διαπιστωθεί έλλειψη απαρτίας κατά την έναρξη της συνεδρίασης, η γενική συνέλευση συνέρχεται, χωρίς νέα πρόσκληση, στον ίδιο τόπο, την ίδια ημέρα και ώρα της επόμενης εβδομάδας και με τα ίδια θέματα της αρχικής ημερήσιας διάταξης. Στην επαναληπτική αυτή συνεδρίαση, απαρτία υπάρχει, οποιοσδήποτε και αν είναι ο αριθμός των παριστάμενων ή εκπροσωπούμενων μελών του ΑΣ που έχουν δικαίωμα ψήφου.
3. Κατ’ εξαίρεση, αν πρόκειται για αποφάσεις που αφορούν στη:
α) Μεταβολή του σκοπού του ΑΣ
β) Συγχώνευση με άλλον ΑΣ
γ) Λύση του ΑΣ
δ) Τροποποίηση του καταστατικού του ΑΣ
ε) Απαλλαγή της παραγράφου 4 του άρθρου 8 από την υποχρέωση της παραγράφου 3 του άρθρου 8,
η γενική συνέλευση βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει νόμιμα, εφόσον στην έναρξη της συνεδρίασης παρίστανται ή εκπροσωπούνται σ’ αυτήν τα δύο τρίτα (2/3) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των μελών του ΑΣ που έχουν δικαίωμα ψήφου. Αν δεν συντελεστεί η απαρτία αυτή, η γενική συνέλευση συνέρχεται σε επαναληπτική συνεδρίαση, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στην παράγραφο 2 και βρίσκεται σε απαρτία, εφόσον στην έναρξη της συνεδρίασης παρίσταται ή εκπροσωπείται σ’ αυτήν το ήμισυ (1/2) τουλάχιστον του συνολικού αριθμού των μελών που έχουν δικαίωμα ψήφου.
4. Το καταστατικό μπορεί να ορίζει και άλλα συγκεκριμένα θέματα, στα οποία για τη λήψη των αποφάσεων απαιτείται η απαρτία της παραγράφου 3.

Άρθρο 14
Αποφάσεις γενικής συνέλευσης

1. Η γενική συνέλευση αποφασίζει για τα θέματα της ημερήσιας διάταξης με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών, και εχόντων δικαίωμα ψήφου, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από τον παρόντα νόμο ή το καταστατικό. Οι αποφάσεις της γενικής συνέλευσης είναι υποχρεωτικές για όλα τα μέλη του ΑΣ, έστω και αν διαφωνούν ή είναι απόντα.
2. Κατ’ εξαίρεση, η γενική συνέλευση αποφασίζει με αυξημένη πλειοψηφία των δύο τρίτων (2/3) των παρόντων και εχόντων δικαίωμα ψήφου, μελών για:
α) Τη μεταβολή του σκοπού του ΑΣ
β) Τη συγχώνευση με άλλο ΑΣ
γ) Τη λύση του ΑΣ
δ) Την τροποποίηση του καταστατικού του ΑΣ
ε) Την απαλλαγή της παραγράφου 4 του άρθρου 8 από την υποχρέωση της παραγράφου 3 του άρθρου 8.
Το καταστατικό μπορεί να ορίζει και άλλα θέματα στα οποία, για τη λήψη αποφάσεων, απαιτείται η πλειοψηφία που προβλέπεται στην παρούσα παράγραφο.
3. Η γενική συνέλευση αποφασίζει με μυστική ψηφοφορία για τα θέματα που αφορούν:
α) Αρχαιρεσίες
β) Απαλλαγή από την ευθύνη των μελών του διοικητικού συμβουλίου
γ) Έγκριση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του άρθρου 22.
δ) Προσωπικά θέματα
ε) Ανάκληση των μελών του διοικητικού συμβουλίου
στ) Διαγραφή μέλους ΑΣ
ζ) Επίσης αποφασίζει με μυστική ψηφοφορία, αν το ζητήσει το ένα πέμπτο (1/5) τουλάχιστον των μελών που παρίστανται στη συνεδρίαση της γενικής συνέλευσης όπου λαμβάνεται η απόφαση.
4. Αν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου δεν απαλλαγούν από την ευθύνη ή δεν εγκριθούν οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του άρθρου 22, η γενική συνέλευση, στην ίδια συνεδρίαση, μετά την ανάγνωση της έκθεσης των ελεγκτών, και εφόσον προκύπτουν από την έκθεση πράξεις παράνομες, αποφασίζει για την ανάκληση ή μη των μελών του διοικητικού συμβουλίου. Αν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ανακληθούν, η γενική συνέλευση, στην ίδια συνεδρίαση, εκλέγει προσωρινό διοικητικό συμβούλιο, το οποίο υποχρεούται μέσα σε προθεσμία είκοσι (20) ημερών να συγκαλέσει νέα γενική συνέλευση των μελών του ΑΣ, με θέμα την εκλογή νέου διοικητικού συμβουλίου.
5. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου δεν δικαιούνται να μετάσχουν στην ψηφοφορία για τα θέματα της απαλλαγής από την ευθύνη τους.

Άρθρο 15
Προσβολή αποφάσεων γενικής συνέλευσης

1. Αποφάσεις της γενικής συνέλευσης που είναι αντίθετες στο νόμο ή στο καταστατικό είναι άκυρες. Υπόκεινται σε ακύρωση
2. Η ακυρότητα των αποφάσεων της παραγράφου 1 κηρύσσεται με απόφαση του Ειρηνοδικείου της έδρας του ΑΣ, μετά από αίτηση μέλους του ΑΣ ή της αρμόδιας αρχής του άρθρου 18 ή τρίτου που έχει έννομο συμφέρον, η οποία εκδικάζεται κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας. Η αίτηση ασκείται μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από τη λήψη της απόφασης από τη γενική συνέλευση και κοινοποιείται στον ΑΣ.
3. Η απόφαση του Ειρηνοδικείου που εκδίδεται σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο υπόκειται σε έφεση σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. (η οποία ασκείται μεσα σε προθεσμία 30 ημερών από την κοινοποίηση της αποφάσεως). Η απόφαση του Ειρηνοδικείου που εκδίδεται σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο υπόκειται σε έφεση σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Δικαίωμα άσκησης έφεσης έχει και η αρμόδια αρχή του άρθρου 18. Αν η απόφαση δεν επιδοθεί, η έφεση ασκείται εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης.

Άρθρο 16
Διοικητικό και εποπτικό συμβούλιο

1. Το διοικητικό και το εποπτικό συμβούλιο εκλέγονται από τη γενική συνέλευση με άμεση, καθολική (Η καθολική ψηφοφορία δεν εφαρμόζεται στην αντιπροσωπευτική γενική συνέλευση) και μυστική ψηφοφορία. Μέλη του διοικητικού και του εποπτικού συμβουλίου μπορεί να εκλεγούν φυσικά πρόσωπα μέλη του ΑΣ, καθώς και οι νόμιμοι εκπρόσωποι των νομικών προσώπων μελών του ΑΣ. Ο αριθμός των μελών τους ορίζεται από το καταστατικό και είναι πάντοτε περιττός. Τα μέλη δεν μπορεί να είναι λιγότερα από τρία (3). Η διάρκεια της θητείας των μελών του διοικητικού και εποπτικού συμβουλίου ορίζεται από το καταστατικό και δεν μπορεί να είναι μικρότερη των τριών (3) ετών ούτε μεγαλύτερη των πέντε (5) ετών. Τα μέλη των δύο συμβουλίων μπορούν να εκλεγούν μόνο για δύο (2) συνεχόμενες θητείες και ανακαλούνται ελεύθερα από τη γενική συνέλευση. Τα μέλη του διοικητικού και του εποπτικού συμβουλίου δεν επιτρέπεται να συμπίπτουν. Μεταξύ των μελών του διοικητικού συμβουλίου και του εποπτικού συμβουλίου δεν επιτρέπεται να υπάρχει συγγενική σχέση πρώτου βαθμού, εξ αίματος ή εξ αγχιστείας
Παρατήρηση: Από την άνω παρέμβαση φαίνεται η τάση του Σ/Ν, να θέλει όσο μπορεί να ασκεί κρατική παρέμβαση στους Συνεταιρισμούς. Είναι σφάλμα, διότι αφαιρείται από τα μέλη του συνεταιρισμού η δυνατότητα να ρυθμίζουν μόνοι τους τα θέματά τους. Ο Συνεταιρισμός είναι επιχείρηση και μπορεί να θέλει κάποια αξία στελέχη να τα εκλέξει εκ νέου. Ο συνεταιρισμός δεν εκλέγει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, για να φοβάται ο Συντάκτης μια καθεστωτική νοοτροπία. Η διάταξη κατά την άποψή μας είναι τουλάχιστον απαράδεκτη.
2. Αν τρεις (3) μήνες πριν από την εκλογή των μελών του διοικητικού συμβουλίου, ο αριθμός προσωπικού του ΑΣ είναι μεγαλύτερος από είκοσι (20) άτομα, στο διοικητικό συμβούλιο μετέχει εκπρόσωπος του παραπάνω προσωπικού, ως επιπλέον μέλος του. Ο εκπρόσωπος αυτός συμμετέχει με δικαίωμα ψήφου μόνο σε θέματα προσωπικού.
3. Το διοικητικό συμβούλιο εκπροσωπεί τον ΑΣ δικαστικώς και εξωδίκως. Την εκπροσώπησή του αυτή μπορεί να την αναθέτει στον πρόεδρο ή σε άλλο μέλος του ή στον κατά την παράγραφο 11 γενικό διευθυντή. Το διοικητικό συμβούλιο μπορεί επίσης να αναθέτει την άσκηση αρμοδιοτήτων του σε μέλος αυτού ή σε στέλεχος ή υπάλληλο του ΑΣ.
4. Το διοικητικό συμβούλιο συνεδριάζει τουλάχιστον μία (1) φορά το μήνα (Το πόσο συχνά συνεδριάζει το Δ.Σ, θα το αποφασίσει το καταστατικό και όχι ο νόμος) και είναι αρμόδιο να αποφασίζει για κάθε θέμα που αφορά στη διοίκηση του ΑΣ, στη διαχείριση της περιουσίας και των υποθέσεών του και στην επιδίωξη του σκοπού του. Οι αρμοδιότητες του διοικητικού συμβουλίου καθορίζονται στο καταστατικό.
5. Το εποπτικό συμβούλιο ελέγχει τις πράξεις του διοικητικού συμβουλίου και την τήρηση των διατάξεων του νόμου, του καταστατικού και των αποφάσεων της γενικής συνέλευσης. Το εποπτικό συμβούλιο έχει δικαίωμα και υποχρέωση να λαμβάνει γνώση οποιουδήποτε βιβλίου, εγγράφου ή στοιχείου του ΑΣ και να παρακολουθεί την πορεία των υποθέσεων του ΑΣ. Το εποπτικό συμβούλιο μπορεί να υποβάλλει προτάσεις στο διοικητικό συμβούλιο, για τη βελτίωση των οικονομικών μεγεθών, την ανάπτυξη του ΑΣ και εισηγείται προγράμματα συνεταιριστικής εκπαίδευσης των υπηρεσιακών και αιρετών στελεχών, καθώς και των μελών του ΑΣ. Το εποπτικό συμβούλιο αν διαπιστώσει παραβάσεις του νόμου, του καταστατικού και των αποφάσεων της γενικής συνέλευσης υποδεικνύει στο διοικητικό συμβούλιο την επανόρθωσή τους με σχετική έκθεσή του και συγκαλεί γενική συνέλευση, όταν θεωρεί ότι πρόκειται για σοβαρές παραβάσεις που μπορεί να βλάψουν τα συμφέροντα του ΑΣ. Στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, το εποπτικό συμβούλιο υποβάλλει τη σχετική έκθεσή του και στην αρμόδια αρχή του άρθρου 18.
6. Το διοικητικό και το εποπτικό συμβούλιο βρίσκονται σε απαρτία όταν τα παρόντα μέλη είναι περισσότερα από τα απόντα, σε καμιά όμως περίπτωση δεν μπορεί τα παρόντα μέλη να είναι λιγότερα από τρία (3). Το διοικητικό και το εποπτικό συμβούλιο αποφασίζουν με απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών.
7. Τα μέλη του διοικητικού και του εποπτικού συμβουλίου ευθύνονται προσωπικά και εις ολόκληρον έκαστο για κάθε ζημιά που προκάλεσαν στον ΑΣ κατά την άσκηση των καθηκόντων τους από δόλο ή βαριά αμέλεια. Oι αξιώσεις του ΑΣ παραγράφονται πέντε (5) έτη αφότου ο ΑΣ διαπίστωσε τη ζημιά, εκτός αν πρόκειται για ζημιά από δόλο, οπότε παραγράφονται μετά από δέκα (10) έτη. Σε κάθε περίπτωση επί της παραγραφής αξιώσεων του ΑΣ κατά των μελών του διοικητικού και εποπτικού συμβουλίου από αδικοπραξία, εφαρμόζεται το τρίτο εδάφιο του άρθρου 937 του Αστικού Κώδικα.
8. Μέλος του διοικητικού και εποπτικού συμβουλίου δεν μπορεί να ψηφίζει στις συνεδριάσεις του για θέματα που αφορούν το ίδιο το μέλος, το σύζυγο ή συγγενείς του εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι και δεύτερου βαθμού.
9. Αν ο πρόεδρος ή μέλος του διοικητικού και εποπτικού συμβουλίου είναι αντίδικοι του ΑΣ, αυτός εκπροσωπείται κατά την αντίστοιχη δίκη από μέλος του, ειδικώς εξουσιοδοτημένο από τον ΑΣ για το σκοπό αυτό, εκτός αν η γενική συνέλευση διορίσει ειδικούς εκπροσώπους.
10. Τα μέλη του διοικητικού και εποπτικού συμβουλίου δεν αμείβονται. Με απόφαση της γενικής συνέλευσης μπορεί να προβλέπεται αμοιβή του Προέδρου του διοικητικού συμβουλίου, εφόσον ο κύκλος εργασιών του ΑΣ υπερβαίνει τα δέκα εκατομμύρια (10.000.000) ευρώ.
(Διάταξη απαράδεκτη. Οι Συνεταιρισμοί, δεν είναι υπό κρατική κηδεμονία. Να αποφασίσουν μόνοι τους πώς θα διοικήσουν την επιχείρησή τους).

Το καταστατικό του ΑΣ μπορεί να προβλέπει την παροχή στα μέλη του διοικητικού και εποπτικού Συμβουλίου:
α) Εξόδων κίνησης, διαμονής και αποζημίωσης για υπηρεσίες εκτός της Περιφερειακής Ενότητας που βρίσκεται η έδρα του ΑΣ και
β) Εξόδων παράστασης για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις των συμβουλίων αυτών.
Το ύψος των εξόδων κίνησης, διαμονής και παράστασης του διοικητικού και του εποπτικού Συμβουλίου καθορίζεται με απόφαση της γενικής συνέλευσης, ύστερα από εισήγηση του διοικητικού συμβουλίου.
Παρατήρηση: Η άνω διάταξη, θα πρέπει να αντικατασταθεί με αυτή του ν. 2810/2000, την οποία παραθέτουμε, αφού προηγουμένως παρατηρήσουμε ότι δεν νομοθετούμε με όρους εμπάθειας. Η κρατική εξουσία να ρυθμίσει πρώτα τα του οίκου της και να αφήσει τους συνεταιρισμούς να λειτουργήσουν με όρους ελεύθερης και όχι κηδεμονευόμενης οικονομίας.
Ο σοφός νόμος 2810/2000, όριζε: « 7. Το καταστατικό του συνεταιρισμού μπορεί να προβλέπει την παροχή στα Μέλη του διοικητικού συμβουλίου: α) Αποζημιώσεως, για την απασχόλησή τους με υποθέσεις του συνεταιρισμού, οι οποίες τους ανατίθενται με ειδική Απόφαση του διοικητικού συμβουλίου. β) Εξόδων κίνησης και παράστασης για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις του. Τo ύψος της αποζημιώσεως και των εξόδων κίνησης και παράστασης καθορίζεται με Απόφαση της γενικής συνέλευσης, ύστερα από εισήγηση του διοικητικού συμβουλίου».
11. Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει τη δυνατότητα διορισμού από το διοικητικό συμβούλιο γενικού διευθυντή, στον οποίο να ανατίθεται με σύμβαση η μερική ή ολική άσκηση των εξουσιών και αρμοδιοτήτων του διοικητικού συμβουλίου, εκτός από εκείνες που, κατά το νόμο ή το καταστατικό, απαιτούν συλλογική ενέργεια, καθώς και τη διεύθυνση και διαχείριση των υποθέσεων του ΑΣ. Ο διορισμός γενικού διευθυντή στους ΑΣ με κύκλο εργασιών πάνω από ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ, είναι υποχρεωτικός. Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου καθορίζονται τα δικαιώματα, οι υποχρεώσεις και οι αρμοδιότητες του γενικού διευθυντή. Ο γενικός διευθυντής επιλέγεται από το διοικητικό συμβούλιο μετά από προκήρυξη που δημοσιεύεται σε μία ημερήσια εφημερίδα της Περιφερειακής Ενότητας της έδρας του ΑΣ, και αν δεν εκδίδεται τέτοια σε μία περιοδική εφημερίδα της Περιφερειακής Ενότητας της έδρας του ΑΣ και σε μία ημερήσια εφημερίδα πανελλήνιας κυκλοφορίας, καθώς και στον ιστότοπο του ΑΣ, αν διαθέτει.

Παρατήρηση: Δεν αφορά τον νομοθέτη ο περιορισμός του ενός εκατομμυρίου ευρώ. Είναι θέμα του κάθε συνεταιρισμού. Στις συμβατικές εταιρείες μπαίνουν τέτοιοι περιορισμοί; Πως θα μπουν σε έναν συνεταιρισμό; Δεν θα κουραστούμε να το επαναλαμβάνουμε, ακόμη και αν ισχύει το: Στου κουφού την πόρτα…… Διατάξεις που αναφέρονται σε τέτοιους περιορισμούς είναι απαράδεκτες. Αν ο νομοθέτης ήθελε να βοηθήσει τους συνεταιρισμούς, θα μπορούσε να εισάγει το μονιστικό και δυαδικό σύστημα διοίκησης των συνεταιρισμών, το οποίο προτείνουμε και διαλαμβάνει και το καταστατικό του Ευρωπαϊκού Συνεταιρισμού.

Διευθυντικό Όργανο - Εποπτικό Όργανο
(Δυαδικό Σύστημα Διοίκησης)


Διευθυντικό Όργανο – Καθήκοντα - Ορισμός μελών - Λειτουργία

Το Διευθυντικό Όργανο, ασκεί τη διοίκηση και τη διαχείριση των υποθέσεων της συνεταιριστικής οργάνωσης και την εκπροσωπεί δικαστικώς και εξωδίκως. Το καταστατικό ορίζει τον αριθμό των μελών του διευθυντικού οργάνου, από ένα (1) μέχρι τρία (3) μέλη. Εάν το Διευθυντικό Όργανο αποτελείται από περισσότερα του ενός μέλη, το ίδιο το Όργανο ορίζει μεταξύ των μελών του τον Πρόεδρο. Το Καταστατικό μπορεί να προβλέπει τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων του Διευθυντικού Οργάνου, με απόφασή του, σε ένα ή περισσότερα μέλη του ή σε υπηρεσιακό στέλεχος του Συνεταιρισμού. Σε περίπτωση έλλειψης μέλους του Διευθυντικού Οργάνου, το Εποπτικό Όργανο μπορεί να ορίσει ένα από τα μέλη του για να ασκήσει καθήκοντα Διευθυντικού Οργάνου για χρονικό διάστημα, που δεν υπερβαίνει τους έξη (6) μήνες. Κατά το χρονικό αυτό διάστημα, αναστέλλεται η άσκηση των καθηκόντων του εν λόγω προσώπου ως μέλους του Εποπτικού Οργάνου. Σε περίπτωση αδυναμίας ορισμού Διευθυντικού Οργάνου από το Εποπτικό Όργανο, ο ορισμός γίνεται με απόφαση της γενικής συνέλευσης. Η σχετική διαδικασία ορισμού και ανάκλησης ορίζεται από το Καταστατικό.
Το Διευθυντικό Όργανο διορίζεται και ανακαλείται από το Εποπτικό Όργανο.
Η ταυτόχρονη συμμετοχή των μελών στο Διευθυντικό Όργανο και στο Εποπτικό Συμβούλιο δεν επιτρέπεται.
Τα καθήκοντα, οι αρμοδιότητες και ο τρόπος λειτουργίας του διευθυντικού οργάνου ορίζονται από το Καταστατικό».
Η διάταξη του άρθρου 15 παρ 9 εφαρμόζεται ανάλογα και στο διευθυντικό όργανο».



«Άρθρο …

Εποπτικό Όργανο – Καθήκοντα – Ορισμός μελών – Λειτουργία

Το Εποπτικό Όργανο ελέγχει τη διοίκηση και τη διαχείριση των υποθέσεων του Συνεταιρισμού, που ασκεί το Διευθυντικό Όργανο και δεν μπορεί να ασκήσει το ίδιο εξουσία, διοίκησης και διαχείρισης.
Τα μέλη του ορίζονται ή εκλέγονται και ανακαλούνται από τη γενική συνέλευση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 15 του παρόντος νόμου, οι οποίες εφαρμόζονται αναλόγως.
Στο Εποπτικό Όργανο μπορεί να συμμετέχουν μέχρι του ενός τετάρτου (1/4) μέλη επενδυτές, εφόσον το προβλέπει το καταστατικό.
Ο αριθμός των μελών του Εποπτικού Οργάνου καθώς και τα καθήκοντα, οι αρμοδιότητες και ο τρόπος λειτουργίας του ορίζονται από το καταστατικό.
Το Εποπτικό Όργανο εκλέγει μεταξύ των μελών του τον Πρόεδρο αυτού.
Η θητεία των μελών του Εποπτικού Οργάνου ορίζεται από το καταστατικό, και δεν μπορεί όμως να υπερβεί τα τέσσερα (4) χρόνια
Το Εποπτικό Όργανο εκπροσωπεί την ΑΣΟ έναντι του Διευθυντικού Οργάνου ή των μελών του, εφόσον προκύψει οποιαδήποτε διαφορά ή κατά την σύναψη συμβάσεων μεταξύ Διευθυντικού Οργάνου και ΑΣΟ».


«Άρθρο …..
Δικαίωμα ενημέρωσης

Το Διευθυντικό Όργανο ενημερώνει το Εποπτικό Όργανο τουλάχιστον ανά τρεις (3) μήνες για την πορεία των δραστηριοτήτων της ΑΣΟ και για τις προοπτικές εξελίξεώς της και ενημερώνει εγγράφως σε τακτά χρονικά διαστήματα για γεγονότα, τα οποία μπορεί να έχουν επιπτώσεις στην εν γένει κατάσταση της ΑΣΟ.
Το Εποπτικό Όργανο ζητεί δια του Προέδρου του από το Διευθυντικό Όργανο κάθε πληροφορία που απαιτείται για τον έλεγχο της διοίκησης και διαχείρισης εκ μέρους του διευθυντικού οργάνου στο πλαίσιο του νόμου, του καταστατικού και των αποφάσεων της γενικής συνέλευσης και του Εποπτικού Οργάνου.
Το Εποπτικό Όργανο μπορεί να προβαίνει σε όλες τις επαληθεύσεις που αφορούν στον έλεγχο και οι οποίες είναι αναγκαίες για την εκπλήρωση της αποστολής του ή να τις αναθέτει σε τρίτους.
Κάθε μέλος του Εποπτικού Οργάνου μπορεί να λαμβάνει γνώση όλων των πληροφοριών που διαβιβάζονται στο όργανο αυτό.



12. Οι διατάξεις του ν. 3213/2003 (Α΄ 309), έχουν εφαρμογή για τους προέδρους του διοικητικού συμβουλίου και τους γενικούς διευθυντές των ΑΣ που έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των δύο εκατομμυρίων (2.000.000) ευρώ. Η διάταξη αυτή ισχύει και για τους Κλαδικούς Εθνικούς ΑΣ και Κλαδικούς ΑΣ του άρθρου 31 και τις Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις του άρθρου 33.

Παρατήρηση: Η διάταξη κακώς ετέθη και συνεχίζει να τίθεται. Οι Συνεταιρισμοί δεν διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα. Πρέπει να διαγραφεί. Δημιουργείται σύγχυση, στην ερμηνεία του θεσμού.

13. Όλα τα μέλη των διοικητικών και εποπτικών συμβουλίων ΑΣ παρακολουθούν άπαξ, κατά τη διάρκεια των πρώτων έξι (6) μηνών της θητείας τους, τη βασική συνεταιριστική εκπαίδευση για θέματα, όπως είναι ιδίως ο σκοπός, η φιλοσοφία και ο τρόπος οργάνωσης, διαχείρισης και λειτουργίας των ΑΣ, με σεμινάρια που οργανώνονται με την συνδρομή του ταμείου του άρθρου 39. Σε περίπτωση άρνησης ή υπαίτιας παράλειψης, τα μέλη αντικαθίστανται από μέλη που πληρούν την προϋπόθεση της παρούσας παραγράφου, σύμφωνα με τις παραγράφους 5 και 7 του άρθρου 17.
13. Όλα τα μέλη των διοικητικών και εποπτικών συμβουλίων ΑΣ παρακολουθούν άπαξ, κατά τη διάρκεια των πρώτων έξι (6) μηνών της θητείας τους, τη βασική συνεταιριστική εκπαίδευση για θέματα όπως είναι ιδίως ο σκοπός, η φιλοσοφία και ο τρόπος οργάνωσης, διαχείρισης και λειτουργίας των του ΑΣ, με σεμινάρια που οργανώνονται με την συνδρομή του ταμείου του άρθρου 39. Σε περίπτωση άρνησης ή υπαίτιας παράλειψης, τα μέλη αντικαθίστανται από μέλη που πληρούν την προϋπόθεση της παρούσας παραγράφου, σύμφωνα με τις παραγράφους 5 και 7 του άρθρου 17.

Παρατήρηση: ,Υφίσταται η Συνεταιριστική Σχολή της Θεσσαλονίκης, στην οποία το Ελληνικό Δημόσιο έχει επενδύσει πολλά χρήματα, για την εκπαίδευση των συνεταιριστών και των επαγγελματικών στελεχών τους. Ποιος είναι ο λόγος, που δημιουργούνται νέα νομικά πρόσωπα, όπως αυτό του άρθρου 39 ;

14. Είναι δυνατή η διεξαγωγή συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου μέσω τηλεδιάσκεψης, εφόσον τούτο προβλέπεται από το καταστατικό, στο οποίο καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές ασφαλείας, οι προϋποθέσεις ενημέρωσης των μελών, η διαδικασία της εξ αποστάσεως συμμετοχής και κάθε σχετικό θέμα.

Άρθρο 17
Αρχαιρεσίες

1. Οι εκλογές για την ανάδειξη των μελών του διοικητικού και εποπτικού συμβουλίου του ΑΣ καθώς και των αντιπροσώπων σε άλλα νομικά πρόσωπα που συμμετέχει ο ΑΣ διενεργούνται από εφορευτική επιτροπή της οποίας προεδρεύει δικαστικός λειτουργός που διορίζεται από το Πρωτοδικείο της έδρας του ΑΣ. Αν με έγγραφο του οικείου Πρωτοδικείου βεβαιώνεται η αδυναμία διορισμού δικαστικού λειτουργού, διορίζεται δικηγόρος ύστερα από πρόταση του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου, κατόπιν αιτήματος του ΑΣ. Ο οικείος δικηγορικός σύλλογος, που ορίζει τον δικηγόρο, καθορίζει και το ύψος της αμοιβής του. Αν τα μέλη του ΑΣ είναι λιγότερα από πενήντα (50), οι εκλογές διενεργούνται χωρίς την παρουσία δικαστικού λειτουργού, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά από το καταστατικό
Παρατήρηση: Δεν απαιτείται για τις αρχαιρεσίες σε μια συνεταιριστική επιχείρηση η συμμετοχή δικαστικού λειτουργού. Θα πρέπει ο Συντάκτης να κατανοήσει, ότι πρέπει να δημιουργηθεί στους συνεταιριστές η παιδεία ότι εφαρμόζουν τις ηθικές αξίες του συνεταιρισμού και ότι εκλέγουν τους καλύτερους, για να διοικήσουν την κοινή τους επιχείρηση και όχι να τους καλλιεργείται μια απαράδεκτη και αδιανόητη συνδικαλιστική νοοτροπία, η οποία άρχισε από το 1981 και μετά και οδήγησε στα γνωστά αποτελέσματα. ‘Έλεος και πάλι με αυτές τις αντιλήψεις. Αρκεί.
Η διαδικασία εκλογής και ο αριθμός των μελών της εφορευτικής επιτροπής καθορίζονται από το καταστατικό. Για τις αρχαιρεσίες τηρείται από την εφορευτική επιτροπή πρακτικό. Το ποσοστό των γυναικών υποψηφίων να εκλεγούν μέλη του διοικητικού και εποπτικού συμβουλίου, αντιστοιχεί κατ’ ελάχιστο στο ποσοστό των γυναικών μελών του ΑΣ. Τυχόν δεκαδικός αριθμός στρογγυλοποιείται στην επόμενη ακέραια μονάδα.
Παρατήρηση: Είναι δυνατόν να γίνονται αυτοί οι διαχωρισμοί, κυρίως στον συνεταιριστικό θεσμό, ο οποίος διακηρύσσει παγκοσμίως ότι ιδρύεται χωρίς διακρίσεις φύλου, πολιτικών ή θρησκευτικών πεποιθήσεων … Η θέση αυτή των συνεταιριστών έχει εκφραστεί από το έτος 1844. Οι αγρότες και οι αγρότισσες αντιμετωπίζονται με πλήρη ισότητα και οι συνεταιριστές εκλέγουν τις διοικήσεις τους με όρους απόλυτα ελεύθερης επιλογής. Αν η διάταξη υφίσταται στις συμβατικές επιχειρήσεις, τότε να τεθεί και στους συνεταιρισμούς. Το ποιος θα διοικήσει μια επιχείρηση, είναι θέμα των μελών της, που την χρηματοδοτούν. Αν το κράτος αποφασίσει την συγχρηματοδότηση, τότε να θέτει όρους. Η θέση αυτή ισχύει για την παρούσα διάταξη καθώς και για την παρακάτω διάταξη, που αφορά στο Ταμείο εκπαίδευσης.

2. Η εκλογή των μελών του διοικητικού και του εποπτικού συμβουλίου διενεργείται με μυστική ψηφοφορία και με ενιαίο ψηφοδέλτιο. Στο ψηφοδέλτιο αναγράφονται με αλφαβητική σειρά τα ονοματεπώνυμα των υποψηφίων.
3. Ο αριθμός των σταυρών προτίμησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα τρίτο (1/3) του όλου αριθμού των μελών του διοικητικού ή εποπτικού συμβουλίου. Αν προκύπτει κλάσμα ισχύει ο αμέσως επόμενος ακέραιος αριθμός. Ψηφοδέλτια που περιέχουν αριθμό σταυρών μεγαλύτερο από αυτόν που ορίζεται από το καταστατικό ή χωρίς σταυρό είναι άκυρα.

Παρατήρηση: Το ορθό είναι, αφού μιλάμε για συνεταιριστική επιχείρηση, να μη τίθενται περιορισμοί στους σταυρούς προτίμησης. Υπάρχει αντίστοιχη διάταξη στις συμβατικές επιχειρήσεις; Βεβαίως όχι. Αντίστοιχη, όχι όμοια, διάταξη, που είχε τεθεί στον ν.2810/2000, ήτο ατυχής και προφανώς ετέθη χωρίς την βούληση του συνόλου των συντακτών της. Συνεπώς, οτιδήποτε εξυπηρετεί σκοπιμότητες, καλόν είναι να μη υπάρχει. Οι συνεταιρισμοί πρέπει να μάθουν να λειτουργούν μακριά από το κράτος. Μόνο τότε έχουν ελπίδες επιβίωσης. Το ίδιο το κράτος πρέπει να αποφασίσει να απέχει. Με τους νόμους όμως αυτούς κάνει το αντίθετο και μετά διαμαρτύρεται, για τα συνεταιριστικά επιχειρηματικά αποτελέσματα. Επαναλαμβάνουμε, ότι οι Δανοί με τόσο επιτυχημένο συνεταιριστικό κίνημα, δεν έχουν συνεταιριστικό νόμο.

Πρέπει να καταστεί σαφές ότι στον συνεταιρισμό, η διεξαγωγή αρχαιρεσιών με ενιαίο ψηφοδέλτιο δεν ταυτίζεται με την εφαρμογή πλειοψηφικού συστήματος. Πλειοψηφικό είναι το σύστημα, όταν αναγνωρίζονται με κάποιο κριτήριο ομάδες ψηφοφόρων, οπότε η ομάδα που πλειοψηφεί κατακτά το σύνολο (ή οπωσδήποτε την πλειοψηφία) των προς πλήρωση θέσεων. Όταν δεν υπάρχουν διακριτές ομάδες, όπως δεν πρέπει ποτέ να υπάρχουν στους συνεταιρισμούς, που αποτελούν οικονομικές επιχειρήσεις, τότε δεν υπάρχει η έννοια του πλειοψηφικού συστήματος. Μπορεί να γίνεται λόγος μόνο για πλειοψηφούντες υποψηφίους, δηλαδή για υποψηφίους, που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο αριθμό σταυρών. Αυτούς επιλέγει η πλειοψηφία των μελών, η οποία θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εκδηλώνει την προτίμησή της για το σύνολο των προς πλήρωση θέσεων και όχι μόνο για ένα μέρος. Η εκάστοτε μειοψηφία των μελών στους συνεταιρισμούς δεν έχει ποτέ την έννοια της συγκροτημένης αντιπολίτευσης, όπως και η πλειοψηφία μπορεί να μεγαλώνει ή να μικραίνει και να περιέχει διαφορετικά κάθε φορά άτομα, ανάλογα με το προς συζήτηση θέμα. Στην Αγγλία, από το έτος 1844, έχουν κατανοήσει αυτές τις έννοιες, όταν διακήρυσσαν ότι «Τα μέλη του Συνεταιρισμού συχνά διαφωνούσαν αλλά ποτέ δεν διαιρέθηκαν».

4. Εκλεγέντες είναι αυτοί που συγκέντρωσαν τις περισσότερες ψήφους. Αν υπάρχει ισοψηφία γίνεται κλήρωση. Όσοι δεν εκλεγούν είναι επιλαχόντες κατά τη σειρά του αριθμού των ψήφων που έλαβαν.
5. Οι επιλαχόντες καταλαμβάνουν θέσεις τακτικών μελών που κενώνονται μέχρι τη λήξη της θητείας τους.
6. Το διοικητικό και εποπτικό συμβούλιο στην πρώτη, μετά την εκλογή τους, συνεδρίαση συγκροτούνται σε σώμα, σύμφωνα με το καταστατικό.
Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει τη δυνατότητα και τις προϋποθέσεις ανακατανομής των αξιωμάτων στο διοικητικό συμβούλιο. Αν στο καταστατικό δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη, η ανακατανομή των αξιωμάτων μπορεί να γίνει εφόσον αποφασισθεί από τα δύο τρίτα (2/3) του συνόλου των μελών του. Όταν προκύπτει κλάσμα ισχύει ο αμέσως επόμενος ακέραιος αριθμός.
7. Αν κενωθεί η θέση μέλους του διοικητικού ή του εποπτικού συμβουλίου και δεν υπάρχουν επιλαχόντα μέλη, το διοικητικό συμβούλιο με απόφαση των λοιπών μελών του, συμπληρώνει την κενή θέση με την εκλογή σε αυτήν μέλους του ΑΣ. Τα ως άνω οριζόμενα μέλη διατηρούν την ιδιότητά τους αυτή μέχρι τη σύγκληση της πρώτης τακτικής ή έκτακτης γενικής συνέλευσης, η οποία επικυρώνει την εκλογή τους ή, σε αντίθετη περίπτωση, εκλέγει νέα μέλη. Αν παραιτηθεί η πλειοψηφία ή το σύνολο των μελών του διοικητικού συμβουλίου και δεν υπάρχουν επιλαχόντα μέλη διενεργούνται αρχαιρεσίες.
8. Δεν μπορεί να εκλεγεί μέλος στo διοικητικό και εποπτικό συμβούλιο του ΑΣ:
α) Φυσικό πρόσωπο το οποίο καταδικάσθηκε με τελεσίδικη δικαστική απόφαση σε οποιαδήποτε ποινή για: κλοπή, απάτη, υπεξαίρεση (κοινή ή στην υπηρεσία), εκβίαση, πλαστογραφία, ψευδορκία, απιστία, δωροδοκία, παράβαση καθήκοντος, υφαρπαγή ψευδούς βεβαίωσης, υπεξαγωγή εγγράφου, λαθρεμπορία και εμπορία ναρκωτικών και για τα αδικήματα που προβλέπονται στο άρθρο 28.
β) Μέλος του ΑΣ που δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του, όπως αυτές προβλέπονται στον παρόντα νόμο και στο καταστατικό. Η εκπλήρωση της υποχρέωσης της παραγράφου 3 του άρθρου 8 βεβαιώνεται εγγράφως για κάθε μέλος που είναι υποψήφιο ενώπιον της εφορευτικής επιτροπής από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του ΑΣ πριν την έναρξη της εκλογικής διαδικασίας.

Η ρύθμιση αυτή είναι εξαιρετικά γενική και άνευ περιεχομένου, για την εδώ εξεταζόμενη περίπτωση. Αν παραμείνει η διάταξη, ουδείς συνεταιρισμός θα διεξάγει εκλογές και θα βρίσκεται στο Δικαστήριο, για την ερμηνεία των διατάξεων.

γ) Πρόσωπο του οποίου η εκλογή προσκρούει σε όσα προβλέπονται στα τρία τελευταία εδάφια της παραγράφου 1 του άρθρου 16.
δ) Όποιος εργάζεται στον ΑΣ με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έργου. γ) Πρόσωπο του οποίου η εκλογή προσκρούει σε όσα προβλέπονται στα τρία τελευταία εδάφια της παραγράφου 1 του άρθρου 16.
Η ορθή διατύπωση είναι η ακόλουθη: γ) Τα μέλη στα πρόσωπα των οποίων συντρέχουν τα κωλύματα των τριών εδαφίων της παραγράφου 1 του άρθρου 16.

δ) Όποιος εργάζεται στον ΑΣ με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έργου.

Όπως γράφεται ανωτέρω: σχέση εργασίας σημαίνει μόνο η άκυρη σύμβαση εργασίας. Το ορθό είναι να γραφεί: Όποιος εργάζεται στον ΑΣ με οποιαδήποτε σχέση ή σύμβαση εργασίας ή έργου.

Για τα κωλύματα της παρούσας παραγράφου, εκτός από αυτό του δευτέρου εδαφίου της περίπτωσης β΄, κάθε υποψήφιο μέλος για το διοικητικό και το εποπτικό συμβούλιο, υποχρεούται να προσκομίσει στον πρόεδρο της εφορευτικής επιτροπής, υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α΄ 75) με την οποία δηλώνεται ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του τα κωλύματα των περιπτώσεων αυτών.
Αν κατά τη διάρκεια της θητείας του οργάνου για τα οποίο εξελέγη, διαπιστωθεί για μέλος του η ύπαρξη οποιουδήποτε από τα κωλύματα της παρούσας παραγράφου, το μέλος αυτό εκπίπτει αυτοδικαίως από μέλος του οργάνου και εφαρμόζονται οι διατάξεις των παραγράφων 5 και 7.
9. Με το καταστατικό ρυθμίζονται τα θέματα διαδικασίας εκλογής του διοικητικού και του εποπτικού συμβουλίου, καθώς και των αντιπροσώπων του ΑΣ σε άλλα νομικά πρόσωπα όπου συμμετέχει, που δεν ρυθμίζονται στον παρόντα νόμο.
Από ποια διάταξη προκύπτει ότι οι ΑΣ εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους στα νομικά πρόσωπα, στα οποία συμμετέχουν, διότι μπορεί το καταστατικό να προβλέψει ότι το Δ.Σ ορίζει τους αντιπροσώπους αυτούς.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΕΠΟΠΤΕΙΑ – ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ
Άρθρο 18
Κρατική εποπτεία αγροτικού συνεταιρισμού

Παρατήρηση: Στη διάταξη γίνεται μια σύγχυση, μεταξύ της Κρατικής Εποπτείας και του Εσωτερικού και Εξωτερικού Ελέγχου των Συνεταιρισμών. Άποψή μας είναι ότι η διάταξη πρέπει να διαγραφεί και να αντικατασταθεί από τη διάταξη του άρθρου 16 του ν. 2810/2000, με μικρές τροποποιήσεις.

1. Η εποπτεία και ο έλεγχος επί των ΑΣ ασκείται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δια της Διεύθυνσης Οικονομικών Ελέγχων και Επιθεώρησης, στο εξής αρμόδια αρχή. Η εποπτεία αφορά τη σύννομη λειτουργία και την υποβοήθηση του έργου των ΑΣ, την επιθεώρηση και τον έλεγχο της δράσης τους, (Το κράτος ελέγχει την επιχειρηματική δράση; Είναι ποτέ δυνατόν; Τη διαπίστωση της νομιμότητας των πράξεων και την ορθή εφαρμογή των διατάξεων του νόμου, του καταστατικού και των αποφάσεων των οργάνων διοίκησης, και περιλαμβάνει, ιδίως, την τήρηση των διατάξεων των νόμων, του καταστατικού και των αποφάσεων των γενικών συνελεύσεων, την τήρηση του μητρώου του άρθρου 19 και την αξιολόγησή τους μέσω αυτού, την εξακρίβωση της αλήθειας των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και γενικά των βιβλίων και στοιχείων που τηρούνται από τους ΑΣ, καθώς και την εξακρίβωση της καταβολής της αξίας των συνεταιρικών μερίδων ή άλλων ληξιπρόθεσμων οικονομικών υποχρεώσεων των μελών τους.
Άρθρο 16 του ν. 2810/2000
Κρατική εποπτεία
1. Η εποπτεία επί των ΑΣ, ΚΕΑΣ,ΚΠΕΑΣ και ΑΕΣ ασκείται από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
2. Η εποπτεία αφορά στη σύννομη λειτουργία και στην υποβοήθηση του
έργου των συνεταιριστικών οργανώσεων της προηγουμένης παραγράφου, και περιλαμβάνει ιδίως την εξακρίβωση της καταβολής της αξίας των συνεταιρικών μερίδων την τήρηση των διατάξεων των νόμων, του καταστατικού και των αποφάσεων των γενικών συνελεύσεων, καθώς και την εξακρίβωση της αλήθειας του ισολογισμού, των λοιπών ετήσιων οικονομικών καταστάσεων και γενικά των τηρούμενων από τις συνεταιριστικές οργανώσεις βιβλίων και στοιχείων.
3. Με Απόφαση του Υπουργού Α.Α.Τ., που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της
Κυβερνήσεως, συγκεκριμένα έργα εποπτείας μπορεί να ανατίθενται σε
υπαλλήλους του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Συγκεκριμένα έργα ελέγχου μπορεί επίσης να αναθέτει ο Υπουργός σε ορκωτούς ελεγκτές ή σε
ελεγκτές πτυχιούχους ανωτάτων σχολών που έχουν άδεια άσκησης
Οικονομολογικού επαγγέλματος σύμφωνα με το π.δ. 475/1991 (Α΄ 176), , καθώς και σε άλλους ειδικούς επιστήμονες ή εμπειρογνώμονες.

3. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εντός ενός (1) έτους από τη δημοσίευση του νόμου αυτού, καθορίζονται το περιεχόμενο και ο τρόπος άσκησης της εποπτείας, τα καθήκοντα των οργάνων άσκησης αυτής, οι υποχρεώσεις των εποπτευομένων προς την εποπτεύουσα αρχή, ιδίως για την παροχή εγγράφων ή άλλων αναγκαίων για την άσκηση της εποπτείας στοιχείων και πληροφοριών, καθώς και οι επιβαλλόμενες διοικητικές κυρώσεις από την εποπτεύουσα αρχή, στην περίπτωση μη σύννομης λειτουργίας των συνεταιριστικών οργανώσεων της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού.

4. Με αποφάσεις του Υπουργού Α.Α.Τ., που δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την άσκηση της κρατικής εποπτείας.
Άρθρο 19
Εθνικό Μητρώο Αγροτικών Συνεταιρισμών
και άλλων συλλογικών φορέων

ΠΡΟΣΟΧΗ: Όλα τα νομικά πρόσωπα της παρ. 1 του παρόντος είναι Αγροτικές Συνεταιριστικές Οργανώσεις. Διότι δεν μπορεί ένας ΑΣ να είναι Αγροτικός Συνεταιρισμός και μια Ένωση των ΑΣ να μη είναι Αγροτική Συνεταιριστική Οργάνωση. Για το λόγο αυτό αναφέραμε ότι επιβάλλεται να διορθωθεί ο τίτλος του Σ/Ν.

1. Οι ΑΣ, οι Κλαδικοί Εθνικοί ΑΣ και Κλαδικοί ΑΣ του άρθρου 31, οι Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 33, οι αναγκαστικοί συνεταιρισμοί του άρθρου 32 και το ταμείο του άρθρου 39 καταχωρίζονται στο Εθνικό Μητρώο Αγροτικών Συνεταιρισμών και άλλων συλλογικών φορέων, στο εξής μητρώο, το οποίο τηρείται από την αρμόδια αρχή και αποτελεί ψηφιακή βάση δεδομένων.
2. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συμπληρώνονται ή τροποποιούνται η μορφή, το περιεχόμενο, η διαδικασία καταγραφής σε αυτό, η τήρηση του μητρώου, καθώς και κάθε άλλο σχετικό με το μητρώο θέμα.
Παρατήρηση: Το περιεχόμενο του Μητρώου καθορίζεται με νόμο και τροποποιείται με νόμο και όχι με εξουσιοδοτικές διοικητικές πράξεις, οι οποίες προσβάλλονται άμεσα στα Δικαστήρια και δημιουργούνται μακροχρόνιες εκκρεμότητες σε διατάξεις κομβικής σημασίας. Εξάλλου το ίδιο το περιεχόμενο του Μητρώο, πρέπει να αποτελεί διάταξη νόμου. Πόσες φορές θα τα πούμε όλα αυτά;
Δεν είναι δυνατόν βασικοί θεσμοί να συγκροτούνται με υπουργικές αποφάσεις. Αν το ΥΠΑΑΤ, δεν ήταν έτοιμο να προτείνει ένα νομοθέτημα, καλό θα ήταν να μη κάνει πρόταση.

3. Οι ΑΣ απαλλάσσονται από την υποχρέωση εγγραφής τους στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ), στο Μητρώο Εμπόρων του ν. 3955/2011 (Α΄ 89) και στα Εμπορικά Επιμελητήρια της περιφέρειάς τους.
Άρθρο 20
Καταχώριση των αγροτικών συνεταιρισμών στο μητρώο

1. Οι ΑΣ υποχρεούνται να υποβάλλουν αίτηση καταχώρισης στο μητρώο του άρθρου 19. Η αίτησή τους υποβάλλεται μέσα σε ένα (1) μήνα από την ημερομηνία καταχώρισης στο βιβλίο μητρώου που τηρείται στο Ειρηνοδικείο, σύμφωνα με το άρθρο 4.
2. Με την αίτηση της εγγραφής τους στο μητρώο οι ΑΣ υποχρεούνται να υποβάλλουν ηλεκτρονικά στην αρμόδια αρχή:
α) Αντίγραφο του καταστατικού τους και βεβαίωση εγγραφής τους στο βιβλίο μητρώου αγροτικών συνεταιρισμών του αρμόδιου Ειρηνοδικείου.
β) Κατάσταση των ιδρυτικών μελών του ΑΣ με το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία και το ΑΦΜ τους, σύμφωνα με το βιβλίο μητρώου μελών, και βεβαίωση ότι έχουν καταβάλει το ποσοστό της αξίας της συνεταιρικής τους μερίδας, σύμφωνα με το άρθρο 9.
γ) Συνοπτικό επιχειρησιακό πλάνο διάρκειας τριών (3) ετών για τη λειτουργία τους, που περιγράφει τις δραστηριότητες τους σε συγκεκριμένους τομείς παραγωγής, τις ποσότητες που πρόκειται να διαχειριστούν, τις προγραμματισμένες δράσεις και τυχόν επενδυτικά σχέδια που προτίθενται να αναλάβουν για την υλοποίησή του.

Παρατήρηση: Η διάταξη αυτή δεν αφορά στο Μητρώο. Ούτε τα στοιχεία αυτά δημοσιοποιούνται. Η διάταξη αυτή αποτελεί αντιγραφή από τις κατευθυντήριες γραμμές της ΔΟΕ του ΟΗΕ, για τους συνεταιρισμούς, αλλά εκεί υπάρχει και αντίστοιχη πρόταση, που αναφέρεται σε διαδικασία ιδρύσεως ενός συνεταιρισμού. Συνεπώς στην αντιγραφή διατάξεων χρειάζεται προσοχή.

Τα στοιχεία που υποβάλλονται από τους ΑΣ, επαληθεύονται από την αρμόδια αρχή και με βάση την πληρότητά τους, οι ΑΣ εγγράφονται ή όχι στο μητρώο. Από της εγγραφής αυτής, παρέχεται στους ΑΣ αριθμός μητρώου ο οποίος αναγράφεται υποχρεωτικά, σε κάθε έγγραφο που εκδίδουν, καθώς και στον ιστότοπό τους, εφόσον διαθέτουν. Για την απόκτηση ΑΦΜ από την αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (ΔΟΥ), οι ΑΣ προσκομίζουν σε αυτήν βεβαίωση εγγραφής τους στο μητρώο που χορηγείται από την αρμόδια αρχή και αναγράφει τον αριθμό μητρώου.

Προσοχή: Η διάταξη θα δημιουργήσει πρόβλημα ως προς τις προθεσμίες, με το άρθρο 36 του ν. 2859/2000.

Μετά την εκλογή του οριστικού διοικητικού συμβουλίου και του εποπτικού συμβουλίου, αποστέλλεται μέσα σε ένα (1) μήνα στην αρμόδια αρχή πρακτικό των αρχαιρεσιών για την ανάδειξη του διοικητικού ή/και του εποπτικού Συμβουλίου των ΑΣ, το οποίο προβλέπεται στο έκτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 17.
3. Ως τις 30 Ιουνίου εκάστου έτους οι ΑΣ υποχρεούνται να υποβάλουν ηλεκτρονικά στο μητρώο τακτικές δηλώσεις, με τις οποίες δηλώνουν τυχόν μεταβολές των στοιχείων της παραγράφου 2, καθώς και:
α) Τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του άρθρου 22.
β) Την έκθεση ελέγχου των ελεγκτών του άρθρου 21.
γ) Το αποδεικτικό της αποστολής του καταλόγου υπόχρεων προσώπων προς τα αρμόδια όργανα ελέγχου των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης, σύμφωνα με την παράγραφο 12 του άρθρου 16.

(Αναφέραμε ανωτέρω, γιατί επιβάλλεται η κατάργηση της διάταξης).

δ) Υπεύθυνη δήλωση του Προέδρου του διοικητικού συμβουλίου ότι τα μέλη του ΑΣ παραδίδουν την παραγωγή τους ή/και προμηθεύονται τα εφόδιά τους, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 8.
Παρατήρηση: Η διάταξη ισχύει από το 2011 και ουδέποτε εφαρμόστηκε. Τι είναι αυτό που κάνει το ΥΠΑΑΤ να πιστεύει ότι θα εφαρμοστεί τώρα; Και το αναφέρουμε, διότι στην εισηγητική έκθεση του Σ/Ν αναφέρεται ότι προτείνονται διατάξεις προηγουμένων νομοθετημάτων, που έχουν δοκιμαστεί στο χρόνο. Ελπίζουμε η παρούσα να μη είναι μια από αυτές.
4. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται τα κριτήρια αξιολόγησης των τακτικών δηλώσεων της παραγράφου 3, επιπλέον απαιτούμενα έγγραφα και δικαιολογητικά που επισυνάπτονται στην τακτική δήλωση της παραγράφου 3, καθώς και η διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής τους, οι λόγοι και η διαδικασία διαγραφής των ΑΣ από το μητρώο και ρυθμίζεται κάθε σχετικό θέμα. Με όμοια απόφαση καθορίζονται οι διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται από την αρμόδια αρχή, στην περίπτωση μη σύννομης λειτουργίας των ΑΣ και ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με την άσκηση της κρατικής εποπτείας.

Παρατήρηση: Είναι δυνατόν να μη γνωρίζει το μέλος του συνεταιρισμού και κατ΄ επέκταση το νομοθετικό σώμα τα κριτήρια της αξιολόγησης ενός συνεταιρισμού και τις συνέπιες, οι οποίες προκύπτουν από την μη τήρηση των κριτηρίων ; και όλα αυτά να ρυθμίζονται με υπουργικές αποφάσεις;

Άρθρο 21
Έλεγχος
1. Ο οικονομικός, λογιστικός και διαχειριστικός έλεγχος των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του άρθρου 22 των ΑΣ και αν συντρέχει περίπτωση, των ενοποιημένων ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, διενεργείται ετησίως,  με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, από έναν (1) τουλάχιστον νόμιμο ελεγκτή  ή ελεγκτικό γραφείο του ν. 3693/2008 (Α΄ 174), για τους ΑΣ για τους οποίους συντρέχουν οι προϋποθέσεις τακτικού ελέγχου των χρηματοοικονομικών καταστάσεων των νομικών οντοτήτων του ν. 4308/2014 (Α΄ 251) από τους ελεγκτές αυτούς, σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 4336/2015 (Α΄ 94). Στους λοιπούς ΑΣ διενεργείται από έναν (1) τουλάχιστον ελεγκτή που έχει άδεια άσκησης οικονομολογικού επαγγέλματος, σύμφωνα με το π.δ. 475/1991 (Α΄ 176).

2. Οι ΑΣ που έχουν λιγότερα από πενήντα (50) μέλη και ο ετήσιος κύκλος εργασιών τους είναι μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, μπορούν να υποβάλλουν τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις τους στον έλεγχο της παραγράφου 1 κάθε τρεις (3) συνεχόμενες διαχειριστικές χρήσεις σωρευτικά.
Παρατήρηση: Η άνω παράγραφος, πώς συμβιβάζεται με το άρθρο 4 παράγραφος 5; εκτός αν αναφέρεται μόνο στους συνεταιρισμούς των νησιών και των ορεινών περιοχών, οφείλει όμως αυτό να το ορίσει ρητά.

3. Δεν μπορούν να ορισθούν ως ελεγκτές μέλη και υπάλληλοι του ΑΣ που ελέγχεται ή συγγενείς αυτών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι και δεύτερου βαθμού.
4. Οι ελεγκτές και ισάριθμοι αναπληρωτές τους ορίζονται από την προηγούμενη τακτική γενική συνέλευση του ΑΣ, εκτός από τους ελεγκτές της πρώτης εταιρικής χρήσης, οι οποίοι ορίζονται από το καταστατικό. Η αμοιβή των ελεγκτών ορίζεται με την απόφαση ορισμού τους ή από το καταστατικό. Οι ελεγκτές μπορούν να επαναδιορίζονται, μέχρι και για πέντε (5) συνεχείς χρήσεις.

5. Οι ελεγκτές υποχρεούνται να υποβάλλουν το πόρισμα του ελέγχου τους μαζί με τις απαραίτητες πληροφορίες στο διοικητικό συμβούλιο του ΑΣ που ελέγχεται, το αργότερο τριάντα  (30) ημέρες πριν από τη γενική συνέλευση, καθώς και να υποβάλλουν αντίγραφο του πορίσματος στην αρμόδια αρχή του άρθρου 18. Στο πόρισμα πρέπει να προσδιορίζεται η πορεία της οικονομικής κατάστασης του ΑΣ  στο πλαίσιο των καταστατικών του σκοπών και των ετήσιων προγραμμάτων δράσης του. Το διοικητικό συμβούλιο του ΑΣ υποχρεούται να ανακοινώσει το ως άνω πόρισμα στην πρώτη μετά τον έλεγχο γενική συνέλευση των μελών του και να καλεί εγγράφως τους ελεγκτές πέντε (5) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συνεδρίαση της γενικής συνέλευσης, για να παρίσταται σε αυτήν.  Οι ελεγκτές υποχρεούνται να παρίστανται στη γενική συνέλευση και να παρέχουν οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση τους ζητηθεί. Αν από το πόρισμα του ελέγχου υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν τελεστεί πράξεις που τιμωρούνται από τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα ή ειδικών ποινικών νόμων, οι ελεγκτές υποχρεούνται να υποβάλλουν εντός δέκα (10) ημερών το πόρισμά τους στην αρμόδια Εισαγγελική Αρχή και να γνωστοποιήσουν στην αρμόδια αρχή την ως άνω υποβολή.
6. Ο ΑΣ που ελέγχεται υποχρεούται να θέτει στη διάθεση των ελεγκτών κατάλληλο χώρο, όλα τα λογιστικά βιβλία, στοιχεία (παραστατικά) και λογαριασμούς και να παρέχει κάθε άλλο στοιχείο και πληροφορία που χρειάζονται οι ελεγκτές για την εκτέλεση του έργου του.
Οι ελεγκτές ελέγχουν ιδίως:
α) Τη νομιμότητα των αποφάσεων και των πράξεων των οργάνων διοίκησης του ΑΣ.
β) Τη λογιστική τάξη και ιδίως αν τηρήθηκαν οι αρχές και κανόνες της λογιστικής επιστήμης.
γ) Την οικονομική κατάσταση του ΑΣ, που προκύπτει από τον έλεγχο των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και την έκθεση πεπραγμένων διαχείρισης του διοικητικού συμβουλίου.
δ) Τη διαχειριστική τάξη, όσον αφορά μόνο τη νομιμότητα της πραγματοποίησης των δαπανών. Ο έλεγχος αυτός αποσκοπεί κυρίως στη διαπίστωση τυχόν ατασθαλιών, καταχρήσεων ή άλλων παραβάσεων που έχουν διαπραχθεί και τον εντοπισμό των υπεύθυνων.
7. Οι ελεγκτές, με αίτησή τους προς το διοικητικό συμβούλιο, στην οποία αναφέρουν τα προς συζήτηση θέματα, μπορεί να ζητήσουν τη σύγκληση έκτακτης γενικής συνέλευσης. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκαλεί υποχρεωτικά τη γενική συνέλευση μέσα σε ένα (1) μήνα από την υποβολή της αίτησης, με θέματα ημερήσιας διάταξης αυτά που αναφέρονται στην αίτηση.
Παρατήρηση: Αν δεν την συγκαλέσει; Τι γίνεται;

8. Κατά τα λοιπά, για τη διενέργεια του ελέγχου από τους νόμιμους ελεγκτές ή τα ελεγκτικά γραφεία του ν.3693/2008, σύμφωνα με την παράγραφο 1, εφαρμόζονται οι διατάξεις των νόμων 4336/2015 και 3693/2008.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ
Άρθρο 22
Διαχειριστική χρήση

1. Η διαχειριστική χρήση δεν μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερους από δώδεκα (12) μήνες.
2. Κατά τη λήξη της χρήσης κλείνονται τα λογιστικά βιβλία του ΑΣ, ενεργείται η απογραφή της περιουσίας του, καταρτίζονται οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4308/2014 και υποβάλλονται από το διοικητικό συμβούλιο στην τακτική γενική συνέλευση μαζί με την έκθεση των ελεγκτών του άρθρου 21 και την έκθεση διαχείρισης πεπραγμένων του διοικητικού συμβουλίου για το έτος που έληξε.
3. Το διοικητικό συμβούλιο συντάσσει πρόγραμμα δράσης και ανάπτυξης του ΑΣ για την επόμενη χρήση, το οποίο συνοδεύεται από προϋπολογισμό εσόδων - εξόδων και το υποβάλλει για έγκριση στην τακτική γενική συνέλευση.
4. Ο ΑΣ έχει υποχρέωση να δημοσιεύει κατ’ έτος τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του σε μία (1) ημερήσια εφημερίδα της Περιφερειακής Ενότητας της έδρας του ΑΣ, και αν δεν εκδίδεται τέτοια σε περιοδική εφημερίδα της Περιφερειακής Ενότητας της έδρας του ΑΣ, στον ιστότοπο του ΑΣ, εφόσον διαθέτει, και σε μία εφημερίδα πανελλήνιας κυκλοφορίας για ΑΣ με κύκλο εργασιών πάνω από είκοσι εκατομμύρια (20.000.000) ευρώ, το αργότερο είκοσι (20) ημέρες πριν από την ημερομηνία σύγκλησης της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης, η οποία τις εγκρίνει.

Άρθρο 23
Διαχειριστικό υπόλοιπο - Πλεονάσματα - Κέρδη - Τηρούμενα βιβλία

Παρατήρηση: Η διάταξη όπως ακολουθεί, έχει δημιουργήσει ερμηνευτικά προβλήματα με τις Φορολογικές Αρχές, η λύση των οποίων εκκρεμεί ακόμη και σήμερα στην Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων. Αφορά στο αφορολόγητο του συνεταιριστικού πλεονάσματος. Το ερώτημα μάλιστα έχει υποβληθεί από την αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΑΑΤ. Συνεπώς όφειλε το Σ/Ν να επιλύσει τα θέματα, τα οποία χρήζουν ερμηνείας. Όμως, ούτε και αυτό δεν κάνει. Κατωτέρω παραθέτουμε την διατύπωση της διατάξεως, προς άρση των αμφιβολιών.

1. Αν από τα ακαθάριστα έσοδα του ΑΣ αφαιρεθούν οι κάθε είδους δαπάνες, οι ζημιές, οι αποσβέσεις και οι τόκοι των προαιρετικών μερίδων, το υπόλοιπο που απομένει αποτελεί το διαχειριστικό υπόλοιπο της χρήσης. Το διαχειριστικό υπόλοιπο περιλαμβάνει πλεονάσματα και κέρδη. Τα πλεονάσματα προέρχονται από τις συναλλαγές του ΑΣ με τα μέλη του και με μέλη – επενδυτές που συναλλάσσονται με τον ΑΣ. Το πέραν του πλεονάσματος υπόλοιπο λογίζεται ότι προέρχεται από τις συναλλαγές με τρίτους και αποτελεί κέρδος. Για φορολογικούς σκοπούς διανομής του πλεονάσματος και τήρησης των αποθεματικών, τηρούνται διακριτοί λογαριασμοί για το σχηματισμό των πλεονασμάτων και των κερδών .
2. Ο ΑΣ, με απόφαση της γενικής του συνέλευσης, μπορεί να παρέχει τις υπηρεσίες του και σε τρίτους μη μέλη του ΑΣ, που δεν κατέχουν προαιρετικές μερίδες. Ο όγκος των συναλλαγών του ΑΣ με τους τρίτους σε σχέση με τα μέλη του καθορίζεται από το καταστατικό. Οι όροι αγοράς προϊόντων τρίτων από τον ΑΣ και διάθεσης σε αυτούς εφοδίων δεν μπορεί να είναι ευνοϊκότεροι από τους αντίστοιχους όρους συναλλαγών του ΑΣ με τα μέλη του.
3. Από τα πλεονάσματα κρατείται ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) για το σχηματισμό τακτικού αποθεματικού. Η κράτηση αυτή παύει να είναι υποχρεωτική όταν το τακτικό αποθεματικό φθάσει στο ύψος του συνολικού ποσού των υποχρεωτικών μερίδων των μελών του ΑΣ και επαναφέρεται αν το τακτικό αποθεματικό υστερήσει έναντι του συνολικού ποσού των μερίδων των μελών. Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει μεγαλύτερο ποσοστό κράτησης. Το μέρος των πλεονασμάτων που μεταφέρεται στο τακτικό αποθεματικό λογίζεται ως ισόποση εισφορά των μελών. Αν το καταστατικό προβλέπει συμμετοχή των προαιρετικών μερίδων στα πλεονάσματα τα ποσά που αναλογούν αφαιρούνται πριν από οποιαδήποτε άλλη χρησιμοποίηση των πλεονασμάτων.
4. Το υπόλοιπο των πλεονασμάτων, που απομένει μετά την κράτηση της παραγράφου 3, διατίθεται για την:
α) Απόδοση στα μέλη, ανάλογα με τις συναλλαγές τους με τον ΑΣ.
β) Ανάπτυξη του ΑΣ.
γ) Υποστήριξη δραστηριοτήτων κοινωνικού σκοπού και εφαρμογή δράσεων βιώσιμης ανάπτυξης της κοινότητας όπου δραστηριοποιείται ο ΑΣ, σε ποσοστό που καθορίζεται από το καταστατικό του ΑΣ. Για τον σκοπό της περίπτωσης αυτή μπορεί να διατίθεται και μέρος των κερδών της παραγράφου 1 με απόφαση της γενικής συνέλευσης.
δ) Εκπαίδευση και επιμόρφωση των μελών του ΑΣ, σε ποσοστό τουλάχιστον δύο τοις εκατό (2%) των πλεονασμάτων.
5. Με απόφαση της γενικής συνέλευσης, τα ποσά της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 4 μπορεί να παραμείνουν στον ΑΣ ως εξατομικευμένες έντοκες καταθέσεις προθεσμίας των μελών. Το επιτόκιο που καταβάλλεται στην περίπτωση αυτή καθορίζεται με απόφαση της γενικής συνέλευσης και δεν μπορεί να υπερβαίνει το επιτόκιο δανεισμού του ΑΣ από τις τράπεζες.
6. Στο τακτικό αποθεματικό περιέρχονται:
α) Το σύνολο των κερδών, όπως ορίζονται στην παράγραφο 1, μετά τη φορολόγησή τους, εκτός αν μέρος αυτών έχει διατεθεί για την εκπλήρωση του σκοπού της περίπτ. γ΄ της παραγράφου 4.
β) Η κράτηση της παραγράφου 3.
γ) Τα έσοδα που περιέρχονται στον ΑΣ από χαριστική αιτία.
δ) Κάθε άλλο έσοδο, για το οποίο δεν ορίζεται διαφορετικά από το καταστατικό.
7. Οι ΑΣ τηρούν τα λογιστικά βιβλία (αρχεία) και τα λογιστικά στοιχεία (παραστατικά) που προβλέπονται από τον ν. 4308/2014, καθώς και τα παρακάτω βιβλία θεωρημένα από το Ειρηνοδικείο της έδρας τους:
α) Βιβλίο μητρώου μελών.
β) Βιβλία πρακτικών των οργάνων διοίκησής τους.
γ) Κάθε άλλο βιβλίο που προβλέπεται από το καταστατικό.

Άρθρο 23
Διαχειριστικό υπόλοιπο - Πλεονάσματα - Κέρδη - Τηρούμενα βιβλία
« 1. Αν από τα συνολικά ακαθάριστα έσοδα του ΑΣ, αφού αφαιρεθούν οι κάθε είδους δαπάνες, οι ζημιές, οι αποσβέσεις, τα ασφάλιστρα και η συντήρηση του παγίου κεφαλαίου, το υπόλοιπο που απομένει αποτελεί το διαχειριστικό υπόλοιπο της χρήσης. Το διαχειριστικό υπόλοιπο περιλαμβάνει πλεονάσματα και κέρδη, προσδιοριζόμενα κατ’ αναλογία προς το ύψος των συναλλαγών με μέλη και με μη-μέλη. Τα πλεονάσματα προέρχονται από τις συναλλαγές του ΑΣ με τα μέλη του σύμφωνα με το άρθρο 8 του νόμου αυτού. Για τη διάκριση μεταξύ συναλλαγών με μέλη και με μη-μέλη, ο συνεταιρισμός τηρεί χωριστούς λογαριασμούς. Το πλεόνασμα είναι αφορολόγητο. Τα κέρδη δημιουργούνται από τις συναλλαγές του ΑΣ με τρίτους. Τα κέρδη φορολογούνται και δεν διανέμονται στα μέλη. Προστίθενται στο τακτικό αποθεματικό του συνεταιρισμού.
2. Εάν το καταστατικό προβλέπει συμμετοχή των προαιρετικών μερίδων στα πλεονάσματα ή στα κέρδη ή και στα δυο, τα ποσά, που αναλογούν αφαιρούνται πριν από οποιαδήποτε άλλη χρησιμοποίηση των πλεονασμάτων και των κερδών.
3. Το πλεόνασμα κατανέμεται με τον ακόλουθο τρόπο:
α) Πριν από την αφαίρεση των τόκων για τις μερίδες, κρατείται ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) για το σχηματισμό τακτικού αποθεματικού. Η κράτηση αυτή παύει να είναι υποχρεωτική όταν το τακτικό αποθεματικό φθάσει στο ύψος του συνολικού ποσού των υποχρεωτικών μερίδων των μελών του ΑΣ και επαναφέρεται αν το τακτικό αποθεματικό υστερήσει έναντι του συνολικού ποσού των μερίδων των μελών. Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει μεγαλύτερο ποσοστό κράτησης.
β) Ανάπτυξη του Συνεταιρισμού
γ) Κράτηση υπέρ θεσμοθετημένων ειδικών αποθεματικών Ταμείων, όπως διαχείρισης κρίσεων, ταμείο εκπαίδευσης. Η κράτηση για το ταμείο εκπαίδευσης είναι υποχρεωτική. Το ύψος θα καθορίζεται από το καταστατικό.
δ) Απόδοση στα μέλη, ανάλογα με τις συναλλαγές τους με τον ΑΣ. Τα ποσά αυτά μπορεί, κατόπιν αποφάσεως της γενικής συνελεύσεως να παραμείνουν στον συνεταιρισμό, ως εξατομικευμένη έντοκη κατάθεση προθεσμίας των μελών. Το επιτόκιο που καταβάλλεται στην περίπτωση αυτή καθορίζεται με απόφαση της γενικής συνέλευσης και δεν μπορεί να υπερβαίνει το επιτόκιο δανεισμού του ΑΣ από τις τράπεζες.
ε) Υποστήριξη κοινωνικών και περιβαλλοντικών δραστηριοτήτων καθώς και άλλων δραστηριοτήτων, οι οποίες εγκρίνονται από τα μέλη.
Τα ποσοστά που χρησιμοποιούνται για τις περιπτώσεις β), γ), δ) και ε), αποφασίζονται από την ετήσια τακτική γενική συνέλευση.
4. Στο τακτικό αποθεματικό περιέρχονται:
α) Τα κέρδη, όπως ορίζονται στην παράγραφο 1, μετά τη φορολόγησή τους.
β) Η κράτηση της παραγράφου 3 α)
γ) Τα έσοδα που περιέρχονται στον ΑΣ από χαριστική αιτία.
δ) Κάθε άλλο έσοδο, για το οποίο δεν ορίζεται διαφορετικά από το καταστατικό».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄
ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗ – ΠΤΩΧΕΥΣΗ –
ΛΥΣΗ – ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΑΣ

Άρθρο 24
Συγχώνευση

Παρατήρηση: Πώς γίνεται η μεταγραφή των ακινήτων στον ΑΣ που προέρχεται από την συγχώνευση; Τα αυτοκίνητα, οι άδειες λειτουργίας, πως μεταβιβάζονται;
Το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης, θα πρέπει να λάβει την μορφή συμβολαιογραφικού εγγράφου, ή η απόφαση του Δικαστηρίου που εγκρίνει το καταστατικό και την συγχώνευση, πρέπει να περιλάβει πλήρη περιγραφή όλων των μεταβιβαζόμενων, διότι πρόκειται περί καθολικής διαδοχής και το υποθηκοφυλακείο απαιτεί, σύμφωνα με τον νόμο, τίτλο, για την μεταγραφή. Επίσης, με τον τρόπο που υπολογίζονται στην διάταξη αυτή τα περιουσιακά στοιχεία, ουδεμία συγχώνευση, θα μπορέσει να γίνει. Η Επιτροπή του άρθρου 9 του ν. 2190/1920 δεν πρέπει να καταργηθεί. Τις φοροαπαλλαγές της συγχωνεύσεως πρέπει ο Συντάκτης να τις συμπεριλάβει στην παρούσα διάταξη. Άλλη μια διάταξη, που θα δημιουργήσει τεράστιες δυσκολίες στην εφαρμογή της, λόγω πολλών παραλείψεων. Η νομοθεσία, για τις ΑΕ στο θέμα των συγχωνεύσεων και μετατροπών είναι αναλυτική, με τις ανάλογες βεβαίως αναφορές στους αναπτυξιακούς νόμους.

1. Δύο (2) ή περισσότεροι ΑΣ μπορεί να συγχωνευθούν είτε με τη σύσταση νέου ΑΣ στον οποίο ενσωματώνονται οι συγχωνευόμενοι ΑΣ είτε με την απορρόφηση ενός ή περισσότερων υφιστάμενων ΑΣ από άλλον ο οποίος ήδη λειτουργεί.
2. Η συγχώνευση πραγματοποιείται, εφόσον ο ΑΣ που προέρχεται από τη συγχώνευση έχει θετική οικονομική θέση.
3. Για τη συγχώνευση με τη σύσταση νέου ΑΣ απαιτείται:
α) Σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης που καταρτίζουν εγγράφως τα διοικητικά συμβούλια των ΑΣ που συγχωνεύονται.
Το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης περιέχει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:
αα) Την επωνυμία, την καταστατική έδρα των ΑΣ που συγχωνεύονται, τον αριθμό καταχώρισης των καταστατικών τους και των τροποποιήσεων αυτών στο βιβλίο μητρώου αγροτικών συνεταιρισμών που τηρείται στο αρμόδιο Ειρηνοδικείο και τον αριθμό εγγραφής τους στο μητρώο του άρθρου 19, καθώς και την επωνυμία και την έδρα που προτείνεται για τον νέο ΑΣ που προέρχεται από τη συγχώνευση.
ββ) Τον τρόπο κατανομής των συνεταιρικών μερίδων και την αξία της συνεταιρικής μερίδας του νέου ΑΣ.
γγ) Τους ενδεχόμενους ειδικούς όρους ή πλεονεκτήματα που συνδέονται με τις υποχρεωτικές και προαιρετικές μερίδες.
δδ) Την ημερομηνία από την οποία οι πράξεις των ΑΣ που συγχωνεύονται θεωρούνται λογιστικά τελούμενες για λογαριασμό του νέου ΑΣ.
εε) Τους όρους της αντιπροσωπευτικότητας, στην περίπτωση που ο αριθμός των μελών φυσικών προσώπων των συγχωνευόμενων ΑΣ υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) μέλη, οπότε μπορεί η κοινή γενική συνέλευση των μελών των συγχωνευόμενων ΑΣ να είναι αντιπροσωπευτική, σύμφωνα με την παράγραφο 7 του άρθρου 12.
στστ) Την τήρηση κατ΄ ελάχιστον των διατάξεων του π.δ. 178/2002 (Α΄ 162) σχετικά με τα δικαιώματα των εργαζομένων των ΑΣ που συγχωνεύονται.
β) Απόφαση των γενικών συνελεύσεων καθενός από τους προς συγχώνευση ΑΣ, που λαμβάνεται με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14. Η απόφαση αυτή αφορά στην έγκρισης της συγχώνευσης και του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης. Μέλη των ΑΣ που δεν επιθυμούν τη συγχώνευση, μπορεί να αποχωρήσουν σύμφωνα με τους όρους του καταστατικού.
γ) Δημοσίευση περίληψης του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης σε μία (1) ημερήσια εφημερίδα ευρείας κυκλοφορίας της Περιφερειακής Ενότητας της έδρας των υπό συγχώνευση ΑΣ, και αν δεν εκδίδεται τέτοια σε περιοδική εφημερίδα της Περιφερειακής Ενότητας της έδρας των ΑΣ, καθώς και στους ιστοτόπους τους, εφόσον διαθέτουν, εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία λήψης της απόφασης της γενικής συνέλευσης.
δ) Σύγκληση των μελών των υπό συγχώνευση ΑΣ, μετά από πρόσκληση των διοικητικών συμβουλίων τους, σε κοινή γενική συνέλευση, η οποία εγκρίνει το καταστατικό του νέου ΑΣ. Η ίδια γενική συνέλευση εκλέγει το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο του νέου ΑΣ που προκύπτει από τη συγχώνευση. Με κοινή αίτηση των υπό συγχώνευση ΑΣ, η απόφαση της παρούσας περίπτωσης αποστέλλεται στην αρμόδια αρχή για την καταχώρισή της στο μητρώο.
ε) Υποβολή του καταστατικού του νέου ΑΣ από το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο του νέου ΑΣ, στο Ειρηνοδικείο της έδρας του, για καταχώρισή του σύμφωνα με το άρθρο 4.
στ) Καταχώριση του καταστατικού στο βιβλίο μητρώου αγροτικών συνεταιρισμών του αρμόδιου Ειρηνοδικείου, με μνεία του αριθμού της πράξης του Ειρηνοδίκη, σύμφωνα με το άρθρο 4. Ο Ειρηνοδίκης προκειμένου να διατάξει την καταχώριση του καταστατικού, ελέγχει την τήρηση των διατάξεων του παρόντος άρθρου.
4. Από την ημερομηνία καταχώρισης του καταστατικού συντελείται η συγχώνευση και όλα τα περιουσιακά στοιχεία των ΑΣ που συγχωνεύτηκαν αποτελούν περιουσία του νέου ΑΣ. Η μεταφορά των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των ΑΣ που συγχωνεύονται στον νέο ΑΣ γίνεται σύμφωνα με την τρέχουσα λογιστική τους αξία. Για τα ακίνητα ισχύουν κάθε φορά οι υπάρχουσες αντικειμενικές αξίες ή οι τιμές εκκίνησης, όπου δεν υφίσταται το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού.
5. Η πράξη του Ειρηνοδίκη περί καταχώρισης του καταστατικού, σύμφωνα με το άρθρο 4, αποτελεί τίτλο μεταγραφής για τα ακίνητα που περιέρχονται στον νέο ΑΣ. 
6. Ο νέος ΑΣ υποκαθίσταται αυτοδικαίως, από την ημέρα που συντελείται η συγχώνευση, σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ΑΣ που συγχωνεύθηκαν, καθώς και στις εκκρεμείς δίκες τους, τις οποίες και συνεχίζει χωρίς καμία ειδικότερη διατύπωση εκ μέρους του ΑΣ.
7. Τα μέλη των ΑΣ που συγχωνεύθηκαν είναι αυτοδικαίως μέλη του νέου ΑΣ με όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που ορίζει το καταστατικό του νέου ΑΣ.
8. Το συνεταιριστικό κεφάλαιο του νέου ΑΣ, σχηματίζεται από το σύνολο της αξίας των συνεταιρικών μερίδων των μελών των ΑΣ που συγχωνεύονται. Αφαιρείται η τυχόν επιστροφή της αξίας των μερίδων των μελών, τα οποία αποχωρούν κατά τους όρους του καταστατικού του ΑΣ στον οποίο συμμετέχουν. Αν οι συνεταιρικές αυτές μερίδες είναι άνισες, η κοινή γενική συνέλευση της περίπτωσης δ΄ της παραγράφου 3, με απόφασή της, ορίζει τον τρόπο προσαρμογής των μερίδων που υπολείπονται της αξίας της συνεταιρικής μερίδας του νέου ΑΣ.
9. Οι ΑΣ που συγχωνεύθηκαν παύουν να υφίστανται από τη συντέλεση της συγχώνευσης.
10. Μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε (15) ημερών από την καταχώριση του καταστατικού στο βιβλίο μητρώου του αρμόδιου Ειρηνοδικείου, το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο συγκαλεί τα μέλη του νέου ΑΣ σε γενική συνέλευση, εντός ενός (1) μηνός, για την εκλογή του νέου διοικητικού και εποπτικού συμβουλίου.
11. Με την ολοκλήρωση της συγχώνευσης το νέο νομικό πρόσωπο του ΑΣ εγγράφεται στο μητρώο, σύμφωνα με το άρθρο 20.
12. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται αναλογικά και για την περίπτωση της συγχώνευσης με απορρόφηση.
13. Οι διατάξεις του κ.ν. 2190/1920 (Α΄ 37), εφαρμόζονται συμπληρωματικά για θέματα που δεν ρυθμίζονται με το παρόν άρθρο. Οι διατάξεις των αναπτυξιακών νόμων που ρυθμίζουν θέματα του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται αναλογικά.

Άρθρο 25
Πτώχευση
Παρατήρηση: Η διάταξη τίθεται, όπως ακριβώς υφίσταται στον ν. 2810 του έτους 2.000 εποχή κατά την οποία, δεν ίσχυε ο νέος πτωχευτικός κώδικας, κυρίως όσον αφορά στην προ της πτωχεύσεως διαδικασία, προς αποφυγήν αυτής, πέραν της προβλεπόμενης στην παρούσα διάταξη. Το Σ/Ν, το οποίο αυτοαποκαλείται νέο, όφειλε να συμπεριλάβει διατάξεις αντίστοιχες και ανάλογες βεβαίως, του πτωχευτικού κώδικα, λόγω της ιδιομορφίας του θεσμού, για την υποβοήθηση των συνεταιρισμών, οι οποίοι έχουν οφειλές, των οποίων μάλιστα το μεγαλύτερο μέρος είναι προς την πρώην ΑΤΕ και όχι προς τρίτους πιστωτές. Έτσι θα εμπόδιζε τη διάλυση των συνεταιρισμών.
1. Ο ΑΣ κηρύσσεται σε κατάσταση πτώχευσης αν παύσει τις πληρωμές των χρεών του.
2. Η πτώχευση κηρύσσεται από το αρμόδιο δικαστήριο της έδρας του ΑΣ μετά από αίτηση:
α) Οποιουδήποτε πιστωτή, που έχει έννομο συμφέρον.
β) Του διοικητικού συμβουλίου του ΑΣ.
γ) Των εκκαθαριστών.
3. Ο υπό εκκαθάριση ΑΣ κηρύσσεται σε πτώχευση μόνον αν δεν έχει ολοκληρωθεί η διανομή της περιουσίας του, σύμφωνα με το άρθρο 27.
4. Αν έχει υποβληθεί δήλωση παύσης πληρωμών ή αίτηση κήρυξης σε πτώχευση του ΑΣ από το διοικητικό συμβούλιο του ΑΣ ή αν έχει κατατεθεί αίτηση για την κήρυξή του σε πτώχευση από οποιονδήποτε πιστωτή ή τους εκκαθαριστές, το διοικητικό συμβούλιο ή οι εκκαθαριστές συγκαλούν εντός δέκα (10) ημερών τη γενική συνέλευση με θέμα την επιβολή έκτακτης εισφοράς για να αποφευχθεί η κήρυξη της πτώχευσης. Στη γενική συνέλευση υποβάλλεται ισολογισμός και έκθεση του διοικητικού συμβουλίου για την περιουσιακή κατάσταση του ΑΣ και την προτεινόμενη έκτακτη εισφορά. Η γενική συνέλευση, με απόφασή της που λαμβάνεται με την απαρτία των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 13 και την πλειοψηφία της παραγράφου 1 του άρθρου 14, επιβάλλει στα μέλη έκτακτη εισφορά, ανάλογα με τον αριθμό των υποχρεωτικών μερίδων τους και μέσα στα όρια της ευθύνης που προβλέπεται από το καταστατικό. Η εισφορά αυτή βαρύνει και τα μέλη που αποχώρησαν για οποιονδήποτε λόγο μέσα στο τελευταίο έτος πριν από την υποβολή της αίτησης για την κήρυξη της πτώχευσης. Η εισφορά καταβάλλεται μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από τη λήψη της απόφασης στη γενική συνέλευση. Αν η προθεσμία αυτή παρέλθει άπρακτη, το διοικητικό συμβούλιο ή οι εκκαθαριστές υποχρεούνται να υποβάλουν στο Ειρηνοδικείο πίνακα για την έκτακτη εισφορά. Ο πίνακας κηρύσσεται εκτελεστός από το Ειρηνοδικείο.
5. Μέσα σε εξήντα (60) ημέρες από την κατάθεση της δήλωσης παύσης πληρωμών ή από την κοινοποίηση στον ΑΣ της αίτησης για την κήρυξή του σε πτώχευση, το διοικητικό συμβούλιο υποχρεούται να δηλώσει στο αρμόδιο δικαστήριο αν συνεχίζει ή όχι τις πληρωμές.
6. Το δικαστήριο προσδιορίζει δικάσιμο για την εκδίκαση της αίτησης - δήλωσης μετά την πάροδο της προθεσμίας της παραγράφου 5 και αν διαπιστώσει ότι εξακολουθεί η κατάσταση παύσης των πληρωμών, κηρύσσει τον ΑΣ σε πτώχευση.
7. Από την κήρυξή του σε πτώχευση ο ΑΣ λύεται. Η πτώχευση του ΑΣ δεν συνεπάγεται την πτώχευση των μελών του.
8. Αν επιτευχθεί πτωχευτικός συμβιβασμός, επικυρώνεται από το αρμόδιο πτωχευτικό δικαστήριο, οπότε ο ΑΣ αναβιώνει και συνεχίζει τις εργασίες του. Μετά την κατάρτιση του συμβιβασμού οι πιστωτές δεν μπορούν να στραφούν κατά των μελών του ΑΣ. Η απόφαση με την οποία επικυρώνεται ο συμβιβασμός, κοινοποιείται με φροντίδα του ΑΣ στο αρμόδιο Ειρηνοδικείο για την καταχώρισή της στο βιβλίο μητρώου αγροτικών συνεταιρισμών και στην αρμόδια αρχή του άρθρου 18 για την καταχώρισή της στο μητρώο.
9. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις του πτωχευτικού κώδικα.

Άρθρο 26
Λύση ΑΣ
1. Ο ΑΣ λύεται:
α) Αν έληξε ο χρόνος διάρκειάς του, που ορίζεται στο καταστατικό και δεν αποφασίσθηκε η παράτασή του από τη γενική συνέλευση.
β) Με απόφαση της γενικής συνέλευσης, που λαμβάνεται με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14.
γ) Αν κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης.
δ) Με απόφαση του Ειρηνοδικείου της έδρας του ΑΣ που δικάζεται κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας στις ακόλουθες περιπτώσεις:
αα) Μετά από αίτηση οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον, αν από το ανύπαρκτο της δραστηριότητάς του συνάγεται εγκατάλειψη του σκοπού του.
Παρατήρηση: Ο όρος «ανύπαρκτο της δραστηριότητας» είναι ακραίος για ένα νομοθέτημα αφενός και αφετέρου ο συνεταιρισμός με μηδενική δραστηριότητα σημαίνει παύση λειτουργίας, δεν σημαίνει εγκατάλειψη σκοπού. Το ορθό είναι η μειωμένη δραστηριότητα, η οποία συνεπάγεται την εγκατάλειψη του σκοπού).
ββ) Μετά από αίτηση της αρμόδιας αρχής του άρθρου 18, αν ο ΑΣ δεν έχει υποβάλει στο μητρώο του άρθρου 19 τις εγκεκριμένες από τη γενική συνέλευση οικονομικές καταστάσεις τριών (3) συνεχόμενων διαχειριστικών χρήσεων, καθώς και αν ο ΑΣ διαγραφεί από το μητρώο.
2. Αν το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων του ΑΣ, όπως αναγράφονται στον ισολογισμό, καταστεί κατώτερο από το ένα πέμπτο (1/5) του συνεταιριστικού κεφαλαίου, το διοικητικό συμβούλιο υποχρεούται να συγκαλέσει γενική συνέλευση, μέσα σε προθεσμία έξι (6) μηνών από τη λήξη της χρήσης του ισολογισμού, η οποία αποφασίζει την υιοθέτηση σχεδίου εξυγίανσης για έγκριση από τον πιστωτή με το μεγαλύτερο ύψος απαιτήσεων ή τη λήψη μέτρων για την αύξηση των ιδίων κεφαλαίων ή τη λύση του ΑΣ.
Παρατήρηση: Η Διάταξη είναι εξαιρετικά ατελής, αόριστη, κυρίως δεν γίνεται αντιληπτό το νόημά της. Αντιλαμβανόμαστε ότι προσπαθεί να αντιγράψει την αντίστοιχη διάταξη του ν. 4015/2011 (άρθρο 19 παρ.3γ περιπτ. εε). Αλλά αν εκείνη δημιούργησε πλήθος προβλημάτων στην εφαρμογή της παρά το γεγονός ότι είχε πληρέστερη διατύπωση, εν προκειμένω δημιουργείται το πλήρες ακατανόητο.

3. Αν ο ΑΣ λύθηκε λόγω λήξης της διάρκειάς του, είναι δυνατή η αναβίωσή του με απόφαση της γενικής συνέλευσης που συγκαλείται από το ένα πέμπτο (1/5) των μελών του ΑΣ. Η απόφαση της γενικής συνέλευσης λαμβάνεται με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14. Σε περίπτωση αναβίωσης λογίζεται ότι ο ΑΣ δεν έχει ποτέ λυθεί. Η αναβίωση αποκλείεται όταν έχει αρχίσει η διανομή της περιουσίας του ΑΣ.
4. Η λύση του ΑΣ και η απόφαση αναβίωσης της παραγράφου 3 κατατίθεται με φροντίδα του ΑΣ στο αρμόδιο Ειρηνοδικείο για την καταχώρισή της στα βιβλία μητρώου αγροτικών συνεταιρισμών και στην αρμόδια αρχή του άρθρου 18 για την καταχώρισή της στο μητρώο.
Άρθρο 26
Λύση ΑΣ
Άποψή μας είναι ότι με βάση την μέχρι σήμερα συνεταιριστική εμπειρία, η άνω διάταξη, πρέπει να διατυπωθεί ως εξής :
1. Ο ΑΣ λύεται:
α) Αν έληξε ο χρόνος διάρκειάς του, που ορίζεται στο καταστατικό και δεν αποφασίσθηκε η παράτασή του από τη γενική συνέλευση.
β) Με απόφαση της γενικής συνέλευσης, που λαμβάνεται με την εξαιρετική απαρτία και πλειοψηφία της παρ. 3 του άρθρου 12 και της παρ. 2 του άρθρου 13, του παρόντος γ) Αν κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης.
δ) Με δικαστική απόφαση μετά από αίτηση οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον αν η λειτουργία του ΑΣ απέβη παράνομη, αν αδράνησε για τρεις (3) τουλάχιστον συνεχείς διαχειριστικές χρήσεις, αν συνάγεται εγκατάλειψη του σκοπού του λόγω μειωμένης δραστηριότητάς του, αν δεν έχει υποβάλει προς καταχώρηση στο Μητρώο τους ισολογισμούς του (οικονομικές καταστάσεις) εγκεκριμένους από την γενική συνέλευση. για τρείς (3) συνεχόμενες διαχειριστικές χρήσεις.
Έννομο συμφέρον για την λύση του συνεταιρισμού έχει και ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατόπιν εισηγήσεως του γνωμοδοτικού συμβουλίου καθώς και η Εποπτική Αρχή.
ε) στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου.
2. Η αίτηση εκδικάζεται με τις διατάξεις της εκούσιας δικαιοδοσίας από το Ειρηνοδικείο της έδρας του Συνεταιρισμού.
3. Το δικαστήριο, πριν εκδώσει την απόφαση του, παρέχει στον Συνεταιρισμό εύλογη προθεσμία για άρση των λόγων λύσης, εκτός αν αιτιολογημένα θεωρεί ότι το μέτρο αυτό είναι άσκοπο. Η προθεσμία αυτή μπορεί να είναι δύο (2) έως έξι (6) μήνες και μπορεί να παραταθεί μέχρι τρεις (3) μήνες. Εάν παρασχεθεί η ανωτέρω προθεσμία, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει μέτρα για την προσωρινή ρύθμιση των υποθέσεων του Συνεταιρισμού.
4.Η αίτηση για λύση του Συνεταιρισμού και η απόφαση που διατάσσει τη λύση του δημοσιεύονται στο Μητρώο ΑΣΟ.
5. Αν ο ΑΣ διαλύθηκε λόγω λήξης της διάρκειάς του ή λόγω της πτώχευσής του, η οποία όμως ανακλήθηκε ή περατώθηκε με συμβιβασμό, είναι δυνατή η αναβίωσή του με απόφαση της γενικής συνέλευσης, που καταχωρίζεται στο Μητρώο ΑΣΟ. Σε περίπτωση αναβίωσης λογίζεται ότι ο ΑΣ δεν έχει ποτέ διαλυθεί. Η αναβίωση αποκλείεται όταν έχει αρχίσει η διανομή της περιουσίας του ΑΣ
6. Με εξαίρεση την περίπτωση της πτώχευσης, τη λύση του ΑΣ ακολουθεί η εκκαθάριση. Στην περίπτωση α` της παραγράφου 1, το διοικητικό συμβούλιο εκτελεί χρέη εκκαθαριστή, εφόσον το καταστατικό δεν ορίζει διαφορετικά, μέχρι να διορισθεί εκκαθαριστής από τη γενική συνέλευση. Στην περίπτωση β` της παραγράφου 1, η γενική συνέλευση με την ίδια απόφαση ορίζει τον ή τους εκκαθαριστές. Στην περίπτωση της παραγράφου 2, ο εκκαθαριστής ορίζεται από το δικαστήριο με την απόφαση που κηρύσσει τη λύση του ΑΣ.
7.Ο ΑΣ μπορεί να λυθεί με δικαστική απόφαση μετά από αγωγή του 1/3 του συνόλου των ψήφων των μελών του ΑΣ, εάν υφίσταται προς τούτο σπουδαίος λόγος, που, κατά προφανή και μόνιμο τρόπο, καθιστά την συνέχιση του ΑΣ αδύνατη.
8. Σπουδαίος λόγος κατά την προηγούμενη παράγραφο υφίσταται, ιδίως, εάν, η εκλογή διοικητικού συμβουλίου είναι αδύνατη και ο Συνεταιρισμός δεν μπορεί να λειτουργήσει.
9. Η αγωγή απευθύνεται κατά του Συνεταιρισμού ενώπιον του Ειρηνοδικείου της έδρας του. Μέλη του Συνεταιρισμού μπορούν να παρέμβουν στη σχετική δίκη.
10. Το δικαστήριο, πριν εκδώσει την απόφαση του, παρέχει στον Συνεταιρισμό εύλογη προθεσμία για άρση των λόγων λύσης, εκτός αν αιτιολογημένα θεωρεί ότι το μέτρο αυτό είναι άσκοπο. Η προθεσμία αυτή μπορεί να είναι δύο (2) έως έξι (6) μήνες και μπορεί να παραταθεί μέχρι τρεις (3) μήνες. Εάν παρασχεθεί η ανωτέρω προθεσμία, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει μέτρα για την προσωρινή ρύθμιση των υποθέσεων του Συνεταιρισμού.
11. Η αγωγή για λύση του Συνεταιρισμού και η απόφαση που διατάσσει τη λύση του δημοσιεύονται στο Μητρώο ΑΣ.
Άρθρο 27
Εκκαθάριση ΑΣ
1. Τη λύση του ΑΣ ακολουθεί το στάδιο της εκκαθάρισης, με εξαίρεση την περίπτωση της λύσης του ΑΣ που επέρχεται από την κήρυξή του σε κατάσταση πτώχευσης.
2. Το νομικό πρόσωπο του ΑΣ που λύεται εξακολουθεί να υπάρχει και να λειτουργεί μέχρι το τέλος της εκκαθάρισης για τις ανάγκες της. Η γενική συνέλευση του ΑΣ διατηρεί τα δικαιώματά της κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης, λειτουργεί για τις ανάγκες της εκκαθάρισης και λαμβάνει αποφάσεις για οποιοδήποτε θέμα με την απαρτία των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 1 του άρθρου 14. Ο διορισμός εκκαθαριστών συνεπάγεται αυτοδικαίως την παύση της εξουσίας του διοικητικού συμβουλίου. Όσον αφορά τους εκκαθαριστές, εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις για το διοικητικό συμβούλιο των ΑΣ. Οι συζητήσεις και οι αποφάσεις των εκκαθαριστών καταχωρούνται περιληπτικά στο βιβλίο πρακτικών του διοικητικού συμβουλίου.
3. Η εκκαθάριση διενεργείται από έναν (1) ή περισσότερους εκκαθαριστές που ορίζονται από τη γενική συνέλευση, εκτός αν το καταστατικό ορίζει διαφορετικά. Κατά παρέκκλιση του προηγούμενου εδαφίου, στην περίπτωση δ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 26, ο εκκαθαριστής ορίζεται από το δικαστήριο με την απόφαση που κηρύσσει τη λύση του ΑΣ.
4. Σε περίπτωση θανάτου, μόνιμης αδυναμίας άσκησης καθηκόντων, παραίτησης ή αδράνειας των εκκαθαριστών, μετά από αίτηση μέλους ή πιστωτή του ΑΣ, το Ειρηνοδικείο της έδρας του ΑΣ που δικάζει με τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας, διορίζει άλλους εκκαθαριστές. Το ίδιο ισχύει και αν η γενική συνέλευση δεν όρισε εκκαθαριστές.
5. Οι εκκαθαριστές μέσα σε ένα (1) μήνα από την κοινοποίηση της απόφασης διορισμού τους δημοσιεύουν σε μία (1) ημερήσια εφημερίδα πανελλαδικής κυκλοφορίας και σε μία (1) ημερήσια εφημερίδα της Περιφερειακής Ενότητας της έδρας του ΑΣ, και αν δεν εκδίδεται τέτοια σε μία (1) περιοδική εφημερίδα της Περιφερειακής Ενότητας της έδρας του ΑΣ και στον ιστότοπο του ΑΣ, εφόσον διαθέτει, περίληψη της απόφασης που διατάσσει την εκκαθάριση και το διορισμό τους, καλούν τους πιστωτές να αναγγείλουν τις απαιτήσεις τους και κοινοποιούν πρόσκληση, σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 62 του Ν.Δ. 356/1974 (A' 90). Οι εκκαθαριστές αποστέλλουν την απόφαση αυτή και στην αρμόδια αρχή για την καταχώρισή της στο μητρώο του άρθρου 19.
Ο εκκαθαριστής κάθε μορφής επιχείρησης και ο εκκαθαριστής κληρονομίας υποχρεούται εντός μηνός από την ανάληψη των καθηκόντων του να κοινοποιεί πρόσκληση για αναγγελία απαιτήσεων του Δημοσίου προς τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών και στον Διοικητή του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων».

Παρατήρηση: Τι σημαίνει ο εκκαθαριστής κάθε μορφής επιχείρησης και ο εκκαθαριστής κληρονομίας;….. Εδώ μιλάμε για συνεταιρισμούς. Προφανώς η διάταξη έχει αντιγραφεί από άλλο νόμο.

6. Οι εκκαθαριστές έχουν υποχρέωση να κάνουν απογραφή της περιουσίας του ΑΣ που εκκαθαρίζεται και να συντάξουν ισολογισμό, αντίγραφο του οποίου υποβάλλουν στην αρμόδια αρχή, εφόσον έχουν στη διάθεσή τους τα λογιστικά βιβλία και στοιχεία του ΑΣ, και σε κάθε περίπτωση εντός χρονικού διαστήματος ενός (1) έτους από τη λύση του ΑΣ. Την ίδια υποχρέωση σύνταξης ισολογισμού έχουν και κατά τη λήξη της εκκαθάρισης. Αν η εκκαθάριση παρατείνεται, ο ισολογισμός συντάσσεται στο τέλος κάθε έτους.
7. Οι εκκαθαριστές μπορούν να εκποιήσουν τα ακίνητα του ΑΣ μετά την πάροδο τεσσάρων (4) μηνών από τη λύση του.

Παρατήρηση: Όλα τα ακίνητα του Συνεταιρισμού; Τουλάχιστον θα έπρεπε να υπάρξει μια προστασία των παραγωγικών ακινήτων. Η μίσθωση, δεν εμποδίζει την αναγκαστική εκτέλεση ή την εκούσια. Το Σ/Ν φαίνεται ότι επιθυμεί να τελειώνει με τις συνεταιριστικές περιουσίες. Ακόμη και η διάταξη της παραγράφου 16 τίθεται ΔΥΝΗΤΙΚΑ.

8. Εντός προθεσμίας τεσσάρων (4) μηνών από τη λύση του ΑΣ, μέλος ή πιστωτής του ΑΣ μπορεί να ζητήσει από το Ειρηνοδικείο της έδρας του ΑΣ, το οποίο δικάζει κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας, να καθορίσει την κατώτερη τιμή πώλησης των ακινήτων του ΑΣ. Η απόφαση του Ειρηνοδικείου δεσμεύει τους εκκαθαριστές και δεν υπόκειται σε τακτικά ή έκτακτα ένδικα μέσα. Αν για ένα (1) έτος μετά την έκδοση της απόφασης του Ειρηνοδικείου δεν καταστεί δυνατή η εκποίηση ακινήτων του ΑΣ, τότε παύει να ισχύει η δέσμευση της παρούσας παραγράφου.
9. Απαιτήσεις πιστωτών κατά του υπό εκκαθάριση ΑΣ παραγράφονται μετά την πάροδο τριών (3) ετών από την ημερομηνία της δημοσίευσης της παραγράφου 5.
10. Οι εκκαθαριστές υποχρεούνται να περατώνουν χωρίς καθυστέρηση τις εκκρεμείς υποθέσεις του ΑΣ, να μετατρέπουν σε χρήμα τη συνεταιριστική περιουσία, να εξοφλούν τα χρέη του και να εισπράττουν τις απαιτήσεις του ΑΣ. Μπορούν να ενεργήσουν και νέες πράξεις, εφόσον με αυτές εξυπηρετούνται η εκκαθάριση και το συμφέρον του ΑΣ.
11. Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, καθώς και οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις πέρατος της εκκαθάρισης εγκρίνονται από τη γενική συνέλευση. Κάθε έτος τα αποτελέσματα της εκκαθάρισης υποβάλλονται στη γενική συνέλευση των μελών του ΑΣ με έκθεση των αιτιών τα οποία παρεμπόδισαν το τέλος της εκκαθάρισης. Μετά το πέρας της εκκαθάρισης, οι εκκαθαριστές καταρτίζουν τις τελικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις και αποστέλλουν αντίγραφό τους στην αρμόδια αρχή για την καταχώρισή τους στο μητρώο του άρθρου 19.
12. Από το προϊόν της εκκαθάρισης εξοφλούνται τα ληξιπρόθεσμα χρέη του ΑΣ που εκκαθαρίζεται, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Οι προαιρετικές μερίδες εξοφλούνται μετά την ικανοποίηση των Τραπεζικών Ιδρυμάτων του Ελληνικού Δημοσίου, των Ασφαλιστικών Ταμείων και των εργαζομένων. Το υπόλοιπο του ενεργητικού που απομένει διατίθεται σε άλλον ΑΣ ή για άλλο κοινωνικό σκοπό σύμφωνα με όσα ορίζονται στο καταστατικό και δεν διανέμεται στα μέλη.
13. Εάν το στάδιο της εκκαθάρισης υπερβεί τα πέντε (5) έτη, ο εκκαθαριστής υποχρεούται να συγκαλέσει γενική συνέλευση, στην οποία υποβάλλει σχέδιο επιτάχυνσης και περάτωσης της εκκαθάρισης για έγκριση. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει έκθεση για τις μέχρι τότε εργασίες της εκκαθάρισης, τους λόγους της καθυστέρησης και τα μέτρα που προτείνονται για την ταχεία περάτωση της. Τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν παραίτηση του ΑΣ από δικαιώματα, δικόγραφα και αιτήσεις, αν η επιδίωξη αυτών είναι ασύμφορη σε σχέση με τα προσδοκώμενα οφέλη ή αβέβαιη ή απαιτεί μεγάλο χρονικό διάστημα, συμβιβασμούς, αναδιαπραγματεύσεις, καταγγελίες συμβάσεων ή και σύναψη νέων.
Εάν το σχέδιο εγκριθεί από τη γενική συνέλευση, ο εκκαθαριστής ολοκληρώνει την εκκαθάριση, σύμφωνα με το ως άνω σχέδιο. Εάν το σχέδιο δεν εγκριθεί, ο εκκαθαριστής ή μέλη του ΑΣ που εκπροσωπούν το ένα τρίτο (1/3) του αριθμού των μελών μπορούν να ζητήσουν την έγκριση του από το Ειρηνοδικείο της έδρας του ΑΣ με αίτησή τους που δικάζεται με τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας. Το δικαστήριο μπορεί να τροποποιήσει τα μέτρα που προβλέπει το σχέδιο, δεν μπορεί όμως να προσθέσει μέτρα που δεν προβλέπονται σε αυτό. Ο εκκαθαριστής δεν ευθύνεται για την εφαρμογή σχεδίου που εγκρίθηκε σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο.
14. Οι εκκαθαριστές υποχρεούνται να ανακοινώνουν άμεσα στον αρμόδιο Εισαγγελέα τυχόν αξιόποινες πράξεις των μελών της διοίκησης του υπό εκκαθάριση ΑΣ, τις οποίες διαπίστωσαν ή πληροφορήθηκαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Η διάταξη αυτή ισχύει και για τους εκκαθαριστές των Αγροτικών Συνεταιρισμών, των Ενώσεων Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ), των Κεντρικών Συνεταιριστικών Ενώσεων (ΚΕΣΕ), των Κοινοπραξιών Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων (ΚΑΣΟ) και των Συνεταιριστικών Εταιρειών (ΣΕ) του ν. 2810/2000 (Α΄61), που βρίσκονται σε εκκαθάριση κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου. (Μεταβατική Διάταξη)
15. Κατά τα λοιπά για την εκκαθάριση εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις περί δικαστικής εκκαθαρίσεως κληρονομίας.
16. ΑΣ ο οποίος τίθεται σε εκκαθάριση με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, καθώς και ΕΑΣ, ΚΕΣΕ, ΚΑΣΟ και ΣΕ του ν. 2810/2000, Μεταβατική Διάταξη) που βρίσκονται σε εκκαθάριση κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, μπορούν, με απόφαση του εκκαθαριστή, να μισθώσουν τις παραγωγικές τους εγκαταστάσεις, κινητές και ακίνητες, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι αποθηκευτικοί χώροι των προϊόντων τους και τις οποίες ο ΑΣ χρησιμοποιεί για τις παραγωγικές ανάγκες του, κατά προτεραιότητα σε ΑΣ που αποδεδειγμένα είναι βιώσιμοι και διαθέτουν τόσο την απαραίτητη παραγωγική δυναμικότητα όσο και την τεχνογνωσία για την αποτελεσματική λειτουργία των μονάδων. Η μίσθωση ισχύει όσο διαρκεί η εκκαθάριση. Οι εκκαθαριστές ανακοινώνουν την πρόθεση εκμίσθωσης της παρούσας παραγράφου, με σχετική πρόσκλησή τους που δημοσιεύεται σύμφωνα με την παράγραφο 5.
17. Τα πρόσωπα που ορίζονται εκκαθαριστές του ΑΣ, δεν διώκονται ποινικά, δεν υπόκεινται σε προσωπική κράτηση, ούτε υπέχουν οποιαδήποτε αστική ή άλλη ατομική ευθύνη, για χρέη του ΑΣ προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, ανεξαρτήτως του χρόνου βεβαίωσής τους. Δεν μπορούν να οριστούν εκκαθαριστές ΑΣ πρόσωπα που έχουν ασκήσει διοίκηση ή έχουν υπάρξει υπάλληλοί του. Η διάταξη αυτή ισχύει και για τους εκκαθαριστές των Αγροτικών Συνεταιρισμών, των ΕΑΣ, των ΚΕΣΕ, των ΚΑΣΟ και των ΣΕ του ν. 2810/2000, που έχουν τεθεί σε εκκαθάριση με οποιονδήποτε τρόπο.
18. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και για τις εκκαθαρίσεις των ΑΣ, ΕΑΣ, ΚΕΣΕ, ΚΑΣΟ και ΣΕ που βρίσκονται σε εκκαθάριση κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου. Μεταβατική Διάταξη)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄
ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 28
Ποινικές διατάξεις
1. Τιμωρείται με φυλάκιση από τρεις (3) μήνες έως ένα (1) έτος, εφόσον από άλλες διατάξεις δεν προβλέπεται βαρύτερη ποινή, μέλος του διοικητικού συμβουλίου ή υπάλληλος ΑΣ αν:
α) Εν γνώσει του παρέχει στη γενική συνέλευση, στο εποπτικό συμβούλιο ή σε εκείνον που ασκεί την εποπτεία ή τον έλεγχο του ΑΣ ψευδή στοιχεία ή αρνείται ή αποκρύπτει αληθή στοιχεία, γεγονότα ή περιστατικά, που αφορούν στην οικονομική κατάσταση του ΑΣ.
β) Εν γνώσει του προβαίνει σε ψευδείς ή εικονικές εγγραφές στα βιβλία του ΑΣ ή συντάσσει ψευδείς ή εικονικούς ισολογισμούς.
γ) Αρνείται να παραδώσει ή αποκρύπτει από το εποπτικό συμβούλιο ή από εκείνον που ασκεί έλεγχο ή εποπτεία, τα τηρούμενα στοιχεία ή βιβλία ή παρεμποδίζει με οποιονδήποτε τρόπο την άσκηση ελέγχου ή εποπτείας.
2. Με φυλάκιση από ένα (1) μήνα μέχρι ένα (1) έτος, εφόσον από άλλες διατάξεις δεν προβλέπεται βαρύτερη ποινή, τιμωρείται όποιος διενεργεί έλεγχο σε ΑΣ, αν κατά την άσκηση των καθηκόντων του παρέχει εν γνώσει του ψευδή στοιχεία ή αποκρύπτει ή αρνείται αληθή γεγονότα ή περιστατικά, που αφορούν στη διαχείριση ή στην οικονομική κατάσταση του ΑΣ και περιήλθαν σε γνώση του από τον έλεγχο που διενήργησε σε αυτόν.
3. Τιμωρείται με φυλάκιση από ένα (1) μήνα μέχρι ένα (1) έτος ή με χρηματική ποινή ή και με τις δύο ποινές ταυτόχρονα, εφόσον από άλλες διατάξεις δεν προβλέπεται βαρύτερη ποινή, όποιος παρεμποδίζει τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου ή του εποπτικού συμβουλίου ή της γενικής συνέλευσης των μελών των ΑΣ, με χρήση ή με απειλή σωματικής βίας ή με άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη.
4. Τιμωρείται με φυλάκιση από ένα (1) μήνα μέχρι ένα (1) έτος, εφόσον από άλλες διατάξεις δεν προβλέπεται βαρύτερη ποινή, όποιος:
α) Ενεργεί πράξεις διοίκησης ή διαχείρισης ή ελέγχου μετά τη λήξη της θητείας του.
β) Ψηφίζει χωρίς δικαίωμα ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο επιχειρεί παρά το νόμο να αλλοιώσει το αποτέλεσμα της εκλογής για την ανάδειξη διοικητικών συμβουλίων, εποπτικών συμβουλίων, μελών της αντιπροσωπευτικής γενικής συνέλευσης που προβλέπεται στην παράγραφο 7 του άρθρου 12, ελεγκτών και αντιπροσώπων των ΑΣ σε άλλα νομικά πρόσωπα.
5. Με τις ποινές της παραγράφου 4 τιμωρούνται τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, οι εκκαθαριστές και οι υπάλληλοι των ΑΣ, στους οποίους παραχώρησε το διοικητικό συμβούλιο την άσκηση ορισμένων αρμοδιοτήτων του, για ενέργειες που αντίκεινται στις αποφάσεις της γενικής συνέλευσης ή για μη εκτέλεση σύμφωνα με το νόμο και το καταστατικό των καθηκόντων τους, καθώς και για την παράλειψη σύνταξης του ισολογισμού.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄
ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΣ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΥΣ
Άρθρο 29
Οικονομικές ενισχύσεις - Φορολογικές απαλλαγές - Κίνητρα

1. Οι εισφορές των μελών προς τους ΑΣ δεν υπόκεινται σε φόρο ή σε τέλος χαρτοσήμου ή οποιαδήποτε άλλη επιβάρυνση υπέρ τρίτου.
2. Απαλλάσσεται του φόρου μεταβίβασης ακινήτων η αξία του ακινήτου που μεταβιβάζεται από ΑΣ σε άλλον ΑΣ.
3. Συμβάσεις μεταξύ ΑΣ και του Δημοσίου ή Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, που αφορούν αγροτικά προϊόντα ή αγροτικά εφόδια και υπηρεσίες, δεν υπόκεινται σε τέλος χαρτοσήμου ή σε άλλη επιβάρυνση υπέρ τρίτου.
4. Η νόμιμη προμήθεια, για τις ασφαλιστικές συμβάσεις που καταρτίζονται ή ανανεώνονται με τη μεσολάβηση ΑΣ, καταβάλλεται σε αυτούς.
5. Τα πλεονάσματα της διαχειριστικής χρήσης των ΑΣ, που διανέμονται στα μέλη και στα μέλη – επενδυτές, εφόσον συναλλάσσονται με τον ΑΣ, σύμφωνα με το άρθρο 23, υπόκεινται μόνο σε φορολογία εισοδήματος των μελών ανεξάρτητα από την καταβολή τους ή την εξατομικευμένη διατήρησή τους ως κατάθεση στον ΑΣ.
Παρατήρηση: Εσφαλμένη διάταξη, όσον αφορά στα μέλη επενδυτές, η οποία πρέπει να διαγραφεί. Δεν είναι ποτέ δυνατόν ένας επενδυτής να έχει την ίδια φορολογική μεταχείριση με το μέλος ενός συνεταιρισμού. Προφανώς κάτι άλλο θέλει να ρυθμίσει ο Συντάκτης, αλλά δεν μας δίνει την δυνατότητα να το κατανοήσουμε.

6. Οι ΑΣ μπορούν να εντάσσονται στους εκάστοτε ισχύοντες αναπτυξιακούς νόμους

7. Η υπεραξία που προκύπτει από την πώληση ακινήτων των ΑΣ απαλλάσσεται του φόρου εισοδήματος στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) Όταν το προϊόν της πώλησης διατίθεται για τη ρύθμιση των χρεών τους προς την Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε η οποία τελεί υπό καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης, την εξόφληση τραπεζών που λειτουργούν νόμιμα στην χώρα και την εξόφληση των καθυστερούμενων ασφαλιστικών εισφορών προς το Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ., οι οποίες ρυθμίζονται με βάση τις διατάξεις που κάθε φορά ισχύουν. Η απαλλαγή παρέχεται με την προϋπόθεση εμφάνισης της υπεραξίας σε αφορολόγητο αποθεματικό. Αντίθετα, αν διανεμηθεί ή κεφαλοποιηθεί το μέρος της υπεραξίας, το οποίο δεν διατίθεται για την εξόφληση των χρεών ή των ασφαλιστικών εισφορών, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 47 του ν. 4172/2013.
Παρατήρηση: Η διάταξη δεν ισχύει για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, διότι είναι ασύμβατη με τον θεσμό. Έχουμε γράψει πολλές φορές ότι η υπεραξία στον αγροτικό συνεταιρισμό δεν κεφαλαιοποιείται, διότι στον αγροτικό συνεταιρισμό εφαρμόζεται η αρχή του αδιανέμητου της συνεταιριστικής νομοθεσίας. Συνεπώς δεν ισχύει ότι σχετίζεται με κεφαλαιοποίηση.
β) Όταν το προϊόν της πώλησης χρησιμοποιηθεί ως ίδια συμμετοχή σε επενδυτικά προγράμματα με βάση το επιχειρησιακό τους σχέδιο. Η απαλλαγή παρέχεται με την προϋπόθεση εμφάνισης της υπεραξίας σε αφορολόγητο αποθεματικό. Αντίθετα, αν διανεμηθεί η κεφαλοποιηθεί το μέρος της υπεραξίας, το οποίο δεν διατίθεται ως ίδια συμμετοχή σε επενδυτικά προγράμματα, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 47 του ν. 4172/2013.
8. Οι ΑΣ που συγχωνεύονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου απαλλάσσονται της υποχρέωσης καταβολής κάθε είδους φόρου, τέλους, τέλους χαρτοσήμου, φόρου υπέρ τρίτων, δικαιωμάτων υποθηκοφυλάκων, δικαιωμάτων Ταμείων, αναλογικών δικαιωμάτων συμβολαιογράφων και κάθε άλλης απαλλαγής που προβλέπεται για την περίπτωση αυτή στον κ.ν. 2190/1920, στο ν.δ. 1297/1972 (Α΄ 217) και στον ν. 2166/1993 (Α΄137), εφόσον συντρέχουν οι κατά περίπτωση προβλεπόμενες προϋποθέσεις των απαλλαγών. Η μεταγραφή στα υποθηκοφυλακεία γίνεται ατελώς. Η διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 4178/2013 (Α΄ 174) δεν εφαρμόζεται και στην περίπτωση συμβάσεων συγχώνευσης των ΑΣ
9. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μπορεί να καθορίζονται πρόσθετα κίνητρα για τη συγχώνευση και την ανάπτυξη των ΑΣ. Τα κίνητρα αναφέρονται στις επενδύσεις, στην ανάπτυξη των ΑΣ, στην πρόσληψη και κατάρτιση στελεχών, στην επιλεξιμότητα για ανάθεση έργων και στην ενθάρρυνση ανάληψης πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων επ’ ωφελεία των μελών τους. Με όμοιες αποφάσεις καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις υπαγωγής των ΑΣ στα παραπάνω κίνητρα. .όπως κάθε φορά οι νόμοι αυτοί ισχύουν .
10. Νομοθετικές διατάξεις που παρέχουν διευκολύνσεις ή απαλλαγές από φόρους, τέλη χαρτοσήμου ή άλλα υπέρ του Δημοσίου τέλη, εισφορές ή δικαιώματα υπέρ οποιουδήποτε τρίτου για τη συγχώνευση επιχειρήσεων εφαρμόζονται αναλόγως και στους ΑΣ, εφόσον αυτοί πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις αντίστοιχες διατάξεις.
11. Διατάξεις που θεσπίζουν κίνητρα ή απαλλαγές οικονομικής, φορολογικής ή άλλης φύσης για τη μετατροπή εμπορικών εταιρειών σε εμπορικές εταιρείες άλλου νομικού τύπου, ισχύουν με τις ίδιες προϋποθέσεις και για τη μετατροπή των αναγκαστικών συνεταιρισμών και των Ενώσεών τους, σύμφωνα με το άρθρο 32. εφόσον αυτοί πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις αντίστοιχες διατάξεις.

Παρατήρηση: Η άνω διάταξη πρέπει να διαγραφεί, διότι θα δημιουργήσει ερμηνευτικά προβλήματα. Μια Ένωση Αναγκαστικών Συνεταιρισμών δεν μπορεί να έχει τις ίδιες προϋποθέσεις με μια κεφαλαιουχική εταιρεία. Για το λόγο αυτό επιμένουμε ότι πρέπει να διατηρηθούν οι διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 4015/2011.
Άρθρο 30
Δικαιούχοι οικονομικών ενισχύσεων, φορολογικών απαλλαγών και κινήτρων

Παρατήρηση: Η διάταξη του άρθρου αυτού αποτελεί αντιγραφή της υφιστάμενης διάταξης του άρθρου 12 του ν. 4015/2011, η οποία ήταν προϊόν νοσηρού εγκεφάλου, για το λόγο αυτό άλλωστε και ουδέποτε εφαρμόστηκε από το 2011 μέχρι και σήμερα. Ειλικρινώς απορεί κανείς, πως συγχέεται ένα σύστημα καταγραφής νομίμως λειτουργούντων νομικών προσώπων που είναι το Μητρώο, με την επιβολή τέτοιου μεγέθους ποινών, που προκαλεί η μη εγγραφή μέλους στο Μητρώο. Η εγγραφή στο Μητρώο, πρέπει να αποτελεί στοιχείο έναρξης νόμιμης λειτουργίας του νομικού προσώπου, όπως συμβαίνει σε όλες τις επιχειρήσεις. Είναι αυτονόητο ότι αυτή η μοναδικής έμπνευσης διάταξη, η οποία σε ουδεμία έννομη τάξη συναντάται θα πρέπει να απαλειφθεί.

Οι ΑΣ, οι Κλαδικοί ΑΣ και οι Κλαδικοί Εθνικοί ΑΣ του άρθρου 31, οι αναγκαστικοί συνεταιρισμοί του άρθρου 32 και οι Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις του άρθρου 33, που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του άρθρου 19, έχουν δικαίωμα πρόσβασης:
α) Στις οικονομικές ενισχύσεις, φορολογικές απαλλαγές και κίνητρα του άρθρου 29, καθώς και των εκάστοτε αναπτυξιακών νόμων και ενωσιακών προγραμμάτων και
β) σε όλα τα αναπτυξιακά προγράμματα, τα οποία προκηρύσσονται από το Ελληνικό Δημόσιο ή για λογαριασμό του και χρηματοδοτούνται από εθνικούς και ενωσιακούς πόρους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ΄
ΑΛΛΟΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ

Άρθρο 31
Κλαδικοί  αγροτικοί συνεταιρισμοί

Παρατήρηση: Εξαιρετικά σημαντική διάταξη, η οποία όμως, όπως διατυπώνεται, καθίσταται άνευ περιεχομένου. Διότι με την διάταξη αυτή επιχειρούνται δυο πράγματα: Το πρώτο να διορθωθεί ο ν. 4015/2011,ο οποίος κατάργησε την συνεταιριστική συνεργασία, δηλαδή την δυνατότητα των συνεταιρισμών να ιδρύουν μεταξύ τους Ενώσεις και Κοινοπραξίες και το δεύτερο να προσπαθεί το Σ/Ν να αποενοχοποιηθεί από την κατηγορία ότι παραβιάζει την 6η συνεταιριστική αρχή, σύμφωνα με την οποία, οι συνεταιρισμοί εξυπηρετούν τα μέλη τους περισσότερο αποτελεσματικά και ισχυροποιούν τη συνεταιριστική κίνηση συνεργαζόμενοι μεταξύ τους μέσω τοπικών, εθνικών, περιφερειακών και διεθνών δομών.
Καθίσταται άνευ αντικειμένου η διάταξη, διότι: α) επιτρέπει την συνεργασία, μόνο επιλεκτικά δηλαδή μόνο μεταξύ κλαδικών συνεταιρισμών (στην χώρα μας το μεγαλύτερο μέρος των συνεταιρισμών είναι γενικού σκοπού και ορθά είναι) ,β) απαιτεί ένα συγκεκριμένο αριθμό κλαδικών συνεταιρισμών για να επιτρέψει την συνεργασία, δηλαδή τουλάχιστον 7 και γ) καθορίζει την εδαφική περιφέρεια μέσα στην οποία θα συνεργαστούν οι συνεταιρισμοί. Πραγματικά: Έλεος.
Παράδειγμα: αν δυο συνεταιρισμοί θέλουν να συνεργαστούν για να φτιάξουν ένα συσκευαστήριο, δεν μπορούν. Θα πρέπει να βρουν άλλους 5. Και αν οι άλλοι πέντε δεν θέλουν, το συσκευαστήριο δεν γίνεται ποτέ.
Ειλικρινώς σε ποια λογική υπακούουν όλα αυτά; Και πλείστα όσα παραδείγματα, ιδίως για την μια Εθνική Κλαδική Οργάνωση. Μα ακόμη και τα ίδια προϊόντα, δεν έχουν τα ίδια προβλήματα, όταν βρίσκονται σε διαφορετικές περιοχές.
Για το λόγο αυτό επιμένουμε ότι ο συντάκτης νομίζει ότι ρυθμίζει θέματα είτε συνδικαλιστικών οργανώσεων, είτε νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, διότι οι διατάξεις αυτές ουδεμία σχέση έχουν με την επιχειρηματική δράση και ανάπτυξη των συνεταιρισμών στον ελεύθερο ανταγωνισμό.
Περαιτέρω ακόμη και εννοιολογικά δεν μπορούν να σταθούν οι διατάξεις αυτές. Διότι ένας Αγροτικός Συνεταιρισμός που λειτουργεί σήμερα με αντικείμενο δραστηριότητας ένα προϊόν (οπωροκηπευτικά) ονομάζεται Κλαδικός Αγροτικός Συνεταιρισμός (ΚΑΣ). Πώς μια σύμπραξη 7 κλαδικών συνεταιρισμών, θα ονομάζεται και πάλι ΚΑΣ; Αφού η σύμπραξη αυτή αποτελεί μια Ένωση νομικών προσώπων .
Η ΑΕΣ, που συμμετέχουν στους ΚΑΣ και ΚΕΑΣ, τι αντικείμενο δραστηριότητας θα έχουν; δεν αναφέρεται.
Τέλος, επειδή οι άνω ρυθμίσεις αφορούν Ενώσεις Συνεταιρισμών, θα πρέπει ο νόμος να καθορίσει τις ελάχιστες προϋποθέσεις, για την λειτουργία τους, τις οποίες όμως δεν ορίζει.
Κάθε περαιτέρω σχολιασμός είναι περιττός, διότι η διάταξη είναι εκτός πάσης λογικής, όταν μάλιστα αναφερόμαστε σε επιχειρήσεις.

Δεν αναφέρεται αν έχουν εμπορική ιδιότητα.

1. Επτά (7) ή περισσότεροι ΑΣ με αντικείμενο δραστηριότητας που αφορά ένα προϊόν ή μια ομάδα ομοειδών προϊόντων μπορούν να συνιστούν μεταξύ τους Κλαδικούς ΑΣ, στο εξής ΚΑΣ. Με πρωτοβουλία τουλάχιστον των δύο τρίτων (2/3) των ΑΣ που δραστηριοποιούνται σε ένα προϊόν ή σε μια ομάδα ομοειδών προϊόντων, μπορεί να συνιστάται σε εθνικό επίπεδο ένας Κλαδικός Εθνικός ΑΣ, στο εξής ΚΕΑΣ, ανά προϊόν ή ανά ομάδα ομοειδών προϊόντων. Στους ΚΑΣ και ΚΕΑΣ μπορεί να συμμετέχουν και Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις του άρθρου 33, με την προϋπόθεση ότι μέλη τους είναι μόνο ΑΣ .
2. Στους σκοπούς των ΚΑΣ και ΚΕΑΣ περιλαμβάνονται ο συντονισμός του έργου των μελών τους, η διεύρυνση των δραστηριοτήτων τους σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και η ανάληψη οικονομικών δραστηριοτήτων ευρείας κλίμακας. Στα πλαίσια εκπλήρωσης του σκοπού τους, οι ΚΑΣ και ΚΕΑΣ συνεργάζονται με του ΑΣ σε  θέματα χρηματοδότησης, μάρκετινγκ, εξαγωγών και εισαγωγών, εμπορίας και μεταποίησης-τυποποίησης, εκπαίδευσης και κατάρτισης, οικονομικής λογιστικής,  νομικής και τεχνικής βοήθειας, καθώς και σε θέματα κοινωνικού ενδιαφέροντος, όπως η έρευνα, η ανάπτυξη των κοινοτήτων  εντός των οποίων δραστηριοποιούνται τα μέλη τους και η προστασία του περιβάλλοντος.
Οι δραστηριότητες των ΚΑΣ και ΚΕΑΣ είναι συμπληρωματικές των δραστηριοτήτων των ΑΣ και δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά προς αυτές.
3. Για τη σύσταση των ΚΑΣ και των ΚΕΑΣ ακολουθείται η διαδικασία που προβλέπει το άρθρο  4. Η εποπτεία και ο έλεγχος των ΚΑΣ και των ΚΕΑΣ ασκείται από την αρμόδια αρχή του άρθρου 18. Οι ΚΑΣ και ΚΕΑΣ εγγράφονται στο μητρώο του άρθρου 19 σύμφωνα με το άρθρο 20 και αξιολογούνται σύμφωνα με την απόφαση της παραγράφου 4 του άρθρου 20. Τα καταστατικά των ΚΑΣ και των ΚΕΑΣ καθορίζουν όλα τα θέματα που αφορούν στη λειτουργία τους σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου περί ΑΣ, που εφαρμόζονται αναλόγως.

Άρθρο 32
Μετατροπή Αναγκαστικών Συνεταιρισμών

Παρατήρηση: Η διάταξη πρέπει να καταργηθεί στο σύνολό της και να διατυπωθεί όπως παρατίθεται μετά το παρόν άρθρο.
1. Η διαδικασία μετατροπής των αναγκαστικών συνεταιρισμών και των Ενώσεών τους σε ΑΣ του παρόντος νόμου πραγματοποιείται ως εξής:
α) Η Ένωση των αναγκαστικών συνεταιρισμών μετατρέπεται σε ΑΣ του παρόντος νόμου με τη συγχώνευση των αναγκαστικών συνεταιρισμών μελών της, ως εξής:
αα) Λαμβάνονται αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων καθενός από τους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς που είναι μέλη της Ένωσης περί συγχώνευσης καθώς και της γενικής συνέλευσης της Ένωσης περί μετατροπής σε ΑΣ του παρόντος νόμου, με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14.
ββ) Τα διοικητικά συμβούλια όλων των συγχωνευόμενων αναγκαστικών συνεταιρισμών κα της Ένωσης συντάσσουν το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης – μετατροπής, που περιλαμβάνει τους όρους της συγχώνευσης και την αξία της μερίδας του νέου ΑΣ.
γγ) Τα μέλη των υπό συγχώνευση αναγκαστικών συνεταιρισμών συγκαλούνται σε κοινή γενική συνέλευση, μετά από πρόσκληση των διοικητικών συμβουλίων τους. Η συνέλευση αυτή εγκρίνει το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης – μετατροπής, το καταστατικό του νέου ΑΣ και εκλέγει το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο, που προκύπτει από τη συγχώνευση.
β) Όσοι αναγκαστικοί συνεταιρισμοί δεν αποφασίσουν τη συγχώνευσή τους, μετατρέπονται σε ΑΣ του παρόντος νόμου με τροποποίηση του καταστατικού τους για την προσαρμογή τους στον παρόντα νόμο, που εγκρίνεται από το αρμόδιο δικαστήριο, μετά από απόφαση της γενικής τους συνέλευσης που λαμβάνεται με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14. Οι αποχωρούντες λαμβάνουν την αξία της συνεταιρικής τους μερίδας κατά τους όρους του καταστατικού της Ένωσης εντός δύο (2) ετών από την αποχώρησή τους.
Το νομικό πρόσωπο του ΑΣ που προκύπτει από την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας παραγράφου, είναι καθολικός διάδοχος της Ένωσης και των αναγκαστικών συνεταιρισμών μελών της που συγχωνεύονται - μετατρέπονται και τους υποκαθιστά πλήρως σε κάθε δικαίωμα και υποχρέωση, καθώς και στις εκκρεμείς δίκες, τις οποίες συνεχίζει.
Για τη μετατροπή της παρούσας παραγράφου εφαρμόζονται συμπληρωματικά και αναλογικά οι διατάξεις του άρθρου 24.
2. Η μετατροπή των αναγκαστικών συνεταιρισμών και των Ενώσεων τους σε ΑΣ του παρόντος νόμου πραγματοποιείται με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ύστερα από αίτημα τους προς την αρμόδια αρχή ή σε περίπτωση παραβίασης του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της εθνικής νομοθεσίας. Η μετατροπή πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και ολοκληρώνεται σε έξι (6) μήνες από την έναρξη ισχύος της απόφασης. Με την παρέλευση του εξαμήνου καταργούνται οι ειδικοί νόμοι που ρυθμίζουν τη λειτουργία των αναγκαστικών συνεταιρισμών που μετατράπηκαν.

Άρθρο 32
Αναγκαστικές Συνεταιριστικές Οργανώσεις.
1.Το άρθρο 47 «Αναγκαστικές Συνεταιριστικές Οργανώσεις», του ν. 2169/1993, το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 39 του ν. 2810/2000, όπως ισχύει, διατηρείται σε ισχύ.
2.Οι «Αναγκαστικές Συνεταιριστικές Οργανώσεις» του άρθρου αυτού διέπονται από τους ειδικούς νόμους, οι οποίοι προβλέπουν την λειτουργία τους. Όπου στους ειδικούς αυτούς αναγκαστικούς νόμους, γίνεται παραπομπή στην ισχύουσα περί συνεταιρισμών νομοθεσία, εφαρμόζεται ο παρών νόμος.

3.Οι διατάξεις των άρθρων 26-29, 31 του ν. 2810/2000, όπως ίσχυσαν πριν την κατάργησή τους, εφαρμόζονται για τις ενώσεις των αναγκαστικών συνεταιρισμών, όταν γίνεται παραπομπή σε αυτές, από τους ειδικούς νόμους, που τις διέπουν. Οι διατάξεις των άρθρων για το Διοικητικό Συμβούλιο το Εποπτικό Συμβούλιο, τον Έλεγχο την Εποπτεία και το Μητρώο, των άρθρων 22, 23 και 29 του παρόντος νόμου, εφαρμόζεται και στις Αναγκαστικές Συνεταιριστικές Οργανώσεις .

4. ΟΙ Ενώσεις των αναγκαστικών συνεταιρισμών, μπορούν να μετατρέπονται δια της συγχωνεύσεως των μελών τους σε πρωτοβάθμιους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 4015/2011, όπως τροποποιημένο ίσχυσε και το άρθρο 23 «Συγχωνεύσεις» του παρόντος νόμου. Οι διατάξεις των ειδικών αναγκαστικών νόμων, που διέπουν τους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς, εξακολουθούν να εφαρμόζονται και για τους αναγκαστικούς συνεταιρισμούς, που προέρχονται από την μετατροπή και διέπουν τα καταστατικά τους.

5. Με προεδρικά διατάγματα, που εκδίδονται, με πρόταση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι δυνατή η μετατροπή των Αναγκαστικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων του παρόντος άρθρου σε ελεύθερους, καθώς επίσης και η τροποποίηση του καταστατικού τους, κατόπιν αποφάσεως της γενικής συνελεύσεως αυτών, η οποία λαμβάνεται με την απαρτία της παραγράφου 3 του άρθρου 13 και με την πλειοψηφία της παραγράφου 2 του άρθρου 14 του νόμου αυτού.

Άρθρο 33
Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις
Παρατήρηση : Πρέπει να επαναλάβουμε εκ νέου, ότι σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 4015/2011, μία ΑΕΣ θα μπορούσε να συσταθεί αποκλειστικά και μόνο από ΑΣ ή ΑΕΣ. Συνεπώς το προτελευταίο εδάφιο του παρόντος άρθρου δεν έχει έννοια υπάρξεως. Αλλά και στην περίπτωση της μετατροπής μιας Ενώσεως Αγροτικών συνεταιρισμών σε ΑΕΣ, πάλι το συγκεκριμένο εδάφιο δεν μπορεί να έχει λόγο υπάρξεως, δεδομένου ότι μέλη της Ενώσεως ήταν μόνο οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί. Αλλά και στην περίπτωση της μετατροπής μιας Ανώνυμης Συνεταιριστικής Εταιρείας του άρθρου 32 του ν. 2810/2000 σε ΑΕΣ και πάλι μέτοχοι ήταν μόνο ΑΣ, διότι ο νόμος ρητά έλεγε ότι οι ΑΕΣ, συνιστώνται αποκλειστικά από ΑΣ.
Επίσης παραλείπεται στο παρόν άρθρο μια σημαντική διευκρίνιση, η οποία πρέπει να αποτελέσει νομοθετική ρύθμιση, όπως είχε τεθεί στη διάταξη του άρθρου 6 του ν. 4015/2011, όπως διαμορφώθηκε μετά την τροποποίησή της, δηλαδή ότι για τις ΑΕΣ εφαρμόζονται οι διατάξεις του παρόντος νόμου, όπου δεν έρχονται σε αντίθεση με τον ν. 2190/1920.
Η προσθήκη αυτή έχει τεράστια πρακτική και ουσιαστική σημασία, διότι όλες οι αναγκαστικές μετατροπές, που έγιναν με τον ν. 4015/2011, έγιναν στο πνεύμα της άνω διάταξης, δηλαδή στην εφαρμογή των συνεταιριστικών αρχών και αξιών, ώστε και οι ΑΕΣ να τυγχάνουν των προνομίων των αγροτικών συνεταιρισμών, κυρίως των φορολογικών. Η διατύπωση της διάταξης, που ακολουθεί αν δεν διορθωθεί θα δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα στην ουσία της. Το πρώτο είναι ο εξοβελισμός των ΑΕΣ από την συνεταιριστική οικογένεια και τούτο είναι άδικο, διότι οι Ενώσεις Συνεταιρισμών δεν επέλεξαν να μετατραπούν σε ΑΕΣ, αλλά ο νόμος τις εξανάγκασε, άλλως τις απειλούσε με διάλυση, και ο δεύτερος είναι ότι θέτει σε κίνδυνο όλα τα συνεταιριστικά πλεονεκτήματα.
Επίσης αν μια ΑΕΣ δεν λειτουργεί σύμφωνα με τις συνεταιριστικές αρχές και ειδικά με αυτή της δημοκρατικής λειτουργίας, δεν μπορεί ποτέ να εφαρμοστεί στην ΑΕΣ αυτή η διάταξη του άρθρου 38 παρ. 4, δηλαδή να αναγνωρισθεί σαν ένωση οργανώσεων παραγωγών, διότι ρητά το απαγορεύει η Ενωσιακή νομοθεσία.
Συμπέρασμα: Οι ΑΕΣ αποτελούν συνεταιρισμούς του παρόντος νόμου, που σημαίνει ότι εφαρμόζονται οι διατάξεις του νόμου αυτού, με την απόκλιση ότι δεν εφαρμόζονται μόνο όπου έρχονται σε αντίθεση με τον ν. 2190/1920.

Οι Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις, στο εξής ΑΕΣ, είναι ανώνυμες εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε οποιοδήποτε κλάδο της αγροτικής οικονομίας, τις οποίες συνιστούν ΑΣ και στις οποίες μπορούν να συμμετέχουν και άλλες ΑΕΣ. Οι μετοχές των εταιρειών αυτών είναι πάντοτε ονομαστικές. Σε κάθε περίπτωση μεταβίβασης μετοχών δικαίωμα προτίμησης έχουν οι ΑΣ και οι ΑΕΣ που συμμετέχουν στην ΑΕΣ. Κανένας μέτοχος δεν μπορεί να αποκτήσει μετοχές πέραν του 20%του συνολικού αριθμού των μετοχών της ΑΕΣ. Σε περίπτωση που οι μέτοχοι είναι λιγότεροι από πέντε, κανένας μέτοχος δεν μπορεί να αποκτήσει μετοχές πέραν του 50% του συνολικού αριθμού των μετοχών της ΑΕΣ. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζεται ο κ.ν. 2190/1920. ΑΕΣ των οποίων το 51% του μετοχικού τους κεφαλαίου ανήκει σε ΑΣ εγγράφονται στο μητρώο του άρθρου 19. Με την υπουργική απόφαση της παραγράφου 4 του άρθρου 20 καθορίζονται τα έγγραφα και τα δικαιολογητικά που υποβάλλουν οι ΑΕΣ για την εγγραφή τους στο μητρώο καθώς και για την επικαιροποίηση αυτής.

Άρθρο 34
Διεπαγγελματικές οργανώσεις

Παρατήρηση: 1. Το άρθρο να διορθωθεί ως προς τον ορισμό του πριν δοθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι κινδυνεύουμε να κατηγορηθούμε ότι δεν κατανοούμε τους Κανονισμούς όταν τους διαβάζουμε.
Το άρθρο αυτό δεν αναφέρει ποιος είναι ο σκοπός των διεπαγγελματικών οργανώσεων(ΔΟ). Μια Δ.Ο πώς είναι δυνατόν να χαρακτηρίζεται διεπαγγελματική, όταν εκπροσωπείται μόνον η παραγωγή, δηλαδή ένα επάγγελμα. Τότε έπρεπε να αποκαλείται επαγγελματική. Μια διεπαγγελματική οργάνωση συγκροτείται από τους παραγωγούς του προϊόντος και υποχρεωτικά ή και από τους εμπόρους ή και από τους μεταποιητές ή και από τους διανομείς και λοιπούς κλάδους οικονομικών δραστηριοτήτων και επαγγελματικών οργανώσεων. Και τι σημαίνει τομέας αγροτικών προϊόντων; ( Αντίφαση της παρ. 1 με την παρ. 4) Και ποιοι είναι οι πόροι των Δ.Ο.; Σύμφωνα δε με τις διατάξεις του ΑΚ μη κερδοσκοπικό σκοπό έχει και το Ίδρυμα, μπορεί μια ΔΟ να είναι ίδρυμα; και ποιο είναι το περιεχόμενο της Εποπτείας και του Ελέγχου; Πώς αναγνωρίζονται σε εθνικό επίπεδο; Τι προβλέπεται για την παραβίαση των κανόνων αναγνώρισης. Με τι ποσοστά αντιπροσωπευτικότητας και εκπροσώπησης αναγνωρίζονται σε εθνικό επίπεδο; Διότι για την αναγνώριση απαιτείται αντιπροσωπευτικότητα του προϊόντος και αντιπροσωπευτικότητα των επαγγελματικών κλάδων. Είναι ποτέ δυνατόν να ισχύουν οι ίδιες διατάξεις για όλα τα προϊόντα; Πώς αποφασίζουν τα όργανα διοίκησής τους; Εφαρμόζεται η αρχή της ομοφωνίας και πότε; Σε περίπτωση διαφωνίας, εφαρμόζεται η διαδικασία της διαιτησίας και πώς;
2. Οι Ενωσιακοί κανονισμοί προβλέπουν την σύσταση περιφερειακών ΔΟ, η παρούσα διάταξη τις αποκλείει; Είναι σφάλμα, διότι πολλά προϊόντα παράγονται σε περιφέρειες. Επίσης απαραίτητη προϋπόθεση, για την αναγνώριση μιας Δ.Ο είναι η αντιπροσωπευτικότητα της παραγωγής αλλά και η αντιπροσωπευτικότητα της εκπροσώπησης και των επαγγελματικών και οικονομικών κλάδων Η διάταξη ουδέν αναφέρει.
2.Είναι προφανές ότι η διάταξη, δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Η παραπομπή στις Ενωσιακές διατάξεις, δεν καλύπτει τα υπάρχοντα κενά της διάταξης. Για την ιστορία αναφέρουμε, ότι η Ισπανική νομοθεσία για τις Δ.Ο ,που είναι σύγχρονη, διαλαμβάνει περισσότερα από 70 άρθρα. Προφανώς οι Ισπανοί έχουν κατανοήσει ότι δεν μπορεί να υπάρξει γεωργία, χωρίς αγροτικούς συνεταιρισμούς- Οργανώσεις παραγωγών και Διεπαγγελματικές Οργανώσεις. Στην Ολλανδία όλοι οι κανόνες της ΚΑΠ, υλοποιούνται από τις Δ.Ο. Ο θεσμός είναι εξαιρετικά σημαντικός. Ο παρών νόμος επαφίεται στις Ενωσιακές διατάξεις, που καθιερώνουν ένα γενικό πλαίσιο λειτουργίας και αναγνώρισης των Δ.Ο σε Ενωσιακό Επίπεδο. Ο Εθνικός νομοθέτης αδιαφορεί, για τους κανόνες αναγνώρισης σε Εθνικό Επίπεδο. Είναι δυνατόν μια εθνική διεπαγγελματική οργάνωση να αναγνωρίζεται με τις διατάξεις του Ενωσιακού δικαίου σε εθνικό επίπεδο; Η αναγνώριση μιας διεπαγγελματικής, γίνεται τόσο σε εθνικό, όσο και σε ενωσιακό επίπεδο.

1. Διεπαγγελματικές οργανώσεις είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που συνιστώνται σύμφωνα με τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα ανά τομέα αγροτικών προϊόντων και αποτελούνται από εκπροσώπους οικονομικών δραστηριοτήτων που συνδέονται με την παραγωγή των προϊόντων αυτών.
2. Οι διεπαγγελματικές οργανώσεις συγκροτούνται, λειτουργούν και αναγνωρίζονται σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο και το συμπληρωματικά εθνικά μέτρα εφαρμογής του.
3. Οι διεπαγγελματικές οργανώσεις εποπτεύονται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και αναγνωρίζονται και ελέγχονται από τις αρμόδιες καθ’ ύλην υπηρεσίες του Υπουργείου, ανάλογα με τον τομέα αγροτικών προϊόντων που τις αφορούν.
4. Μόνο μία (1) διεπαγγελματική οργάνωση αναγνωρίζεται σε εθνικό επίπεδο για κάθε προϊόν ή κοινή ομάδα προϊόντων.
5. Οι διεπαγγελματικές οργανώσεις, στα πλαίσια εκπλήρωσης του σκοπού και των ειδικότερων στόχων τους, συνεργάζονται κατά περίπτωση με άλλους φορείς, όπως είναι ιδίως οι αγροδιατροφικές συμπράξεις της Περιφέρειας του άρθρου 35 και οι ομάδες προστασίας και διαχείρισης προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ/ΕΠΙΠ του άρθρου 38.

Άρθρο 35
Αγροδιατροφικές συμπράξεις της Περιφέρειας

Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. Με πρωτοβουλία των Περιφερειών της χώρας μπορεί να συνιστώνται αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες με σκοπό:
α) Την ανάδειξη, προβολή και προώθηση των διατροφικών προϊόντων που παράγονται στα διοικητικά όρια της κάθε Περιφέρειας. Η προώθηση δεν περιλαμβάνει τη χορήγηση σημάτων ποιότητας, εντοπιότητας και ασφάλειας στα τοπικά προϊόντα.
β) Την παροχή υπηρεσιών τεκμηρίωσης, υποστήριξης και προώθησης των προϊόντων της Περιφέρειας.
Οι εταιρείες του παρόντος άρθρου φέρουν επωνυμίες στις οποίες περιλαμβάνεται οπωσδήποτε ο όρος «Αγροδιατροφική Σύμπραξη», συνοδευόμενος από το όνομα της οικείας Περιφέρειας. Σε νησιά, η πρωτοβουλία ίδρυσης μπορεί να ανήκει στον αντίστοιχο Δήμο, οπότε στην επωνυμία της αντίστοιχης εταιρείας, μετά τον όρο «Αγροδιατροφική Σύμπραξη», αναφέρεται το όνομα της νήσου.
2 Για την ίδρυση των εταιρειών του παρόντος άρθρου μπορεί να συμπράττουν:
α) Η οικεία Περιφέρεια.
β) Οι δήμοι της οικείας κάθε φορά Περιφέρειας.
γ) Οι ΑΣ της Περιφέρειας.
δ) Νομικά και φυσικά πρόσωπα που είναι φορείς της βιομηχανίας, του εμπορίου, του τουρισμού, της εστίασης και των καταναλωτών και που δραστηριοποιούνται στην οικεία Περιφέρεια και στο χώρο των διατροφικών αγροτικών προϊόντων.
ε) Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα και επιμελητήρια, τα οποία εδρεύουν στην οικεία Περιφέρεια ή δραστηριοποιούνται σε γνωστικά και ερευνητικά πεδία σχετικά με τα προϊόντα της Περιφέρειας.

Άρθρο 36
Συμβάσεις μελλοντικής πώλησης αγροτικών προϊόντων

Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. Με ιδιωτικές γραπτές συμβάσεις βεβαίας χρονολογίας μπορεί να ρυθμίζεται η μελλοντική πώληση αγροτικών προϊόντων. Οι ΑΣ και οι ΑΕΣ μπορούν να συνάπτουν τις συμβάσεις του παρόντος άρθρου για τα προϊόντα των μελών τους που παραδίδονται υποχρεωτικά σε αυτούς με σκοπό τη διακίνηση και την εμπορία τους. Σε κάθε τέτοια σύμβαση πρέπει να περιλαμβάνονται οπωσδήποτε επί ποινή ακυρότητας:
α) Το είδος και ο συνολικός όγκος των προς πώληση αγροτικών προϊόντων.
β) Η ελάχιστη χρονική διάρκεια ισχύος, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από ένα έτος.
γ) Ο τρόπος συλλογής, φύλαξης και συντήρησης των αγροτικών προϊόντων, καθώς και η ποιότητά τους με βάση ποικιλίες ή συναφείς πιστοποιήσεις.
δ) Η τιμή του προϊόντος.
ε) Ο τρόπος και ο χρόνος πληρωμής, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
στ) Οι λόγοι και ο τρόπος καταγγελίας της σύμβασης.
ζ) Ο Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας (ΚΑΔ), καθώς και ο Ειδικός Αριθμός Εγγραφής (ΕΑΕ) στο Μητρώο Εμπόρων Αγροτικών Προϊόντων του ν. 3955/2011, του αντισυμβαλλόμενου, καθώς και ο κωδικός εγγραφής στο μητρώο πρώτων αγοραστών του τομέα αλιείας για τους υπόχρεους.
η) Βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής όλων των συμβαλλομένων.
θ) Τα στοιχεία από τα οποία προκύπτει η κατάθεση της σύμβασης στην αρμόδια ΔΟΥ.
Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μπορεί να καθορίζονται ο τύπος και το ελάχιστο περιεχόμενο των συμβάσεων ανά γεωργικό προϊόν, το οποίο κατισχύει κάθε αντίθετης βούλησης των συμβαλλομένων.

Άρθρο 37
Ομάδες παραγωγών, οργανώσεις παραγωγών και Ενώσεις Οργανώσεων Παραγωγών

Επίσης και η διάταξη αυτή είναι τόσο ελλιπής που δεν βοηθάει στην ίδρυση και λειτουργία ενός τόσο σημαντικού θεσμού, που είναι οι οργανώσεις παραγωγών. Η Ε.Ε έχει επενδύσει στην ορθή λειτουργία του θεσμού. Είναι άδικο, τόσο σημαντικοί θεσμοί για την αγροτική οικονομία (Διεπαγγελματικές Οργανώσεις και Οργανώσεις Παραγωγών) να μη αντιμετωπίζονται με την επιβαλλόμενη πληρότητα. Η μελέτη της αποφάσεως (T‑454/10 και T‑482/11) του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, αποδεικνύει το ενδιαφέρον της Ε.Ε για τις οργανώσεις παραγωγών.
Τέλος, θα πρέπει να ερμηνευθεί, τι σημαίνει ότι μέρος νομικής οντότητας, που αναφέρεται κατωτέρω στον ορισμό, μπορεί να αναγνωρισθεί ως οργάνωση παραγωγών σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.

1. Οι ομάδες παραγωγών του άρθρου 27 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 αποτελούν ομάδες στους τομείς της γεωργίας που συγκροτούνται, αναγνωρίζονται και λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου και τα συμπληρωματικά εθνικά μέτρα εφαρμογής του.
2. Οι οργανώσεις παραγωγών αποτελούν αυτοτελείς νομικές οντότητες του συνεταιριστικού ή εμπορικού δικαίου ή σαφώς οριζόμενα μέρη αυτών, με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα, οι οποίες συγκροτούνται, αναγνωρίζονται και λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου και τα συμπληρωματικά εθνικά μέτρα εφαρμογής του.
3. Οι οργανώσεις και οι ομάδες παραγωγών που είναι σαφώς οριζόμενα μέρη νομικών οντοτήτων του συνεταιριστικού ή εμπορικού δικαίου λειτουργούν με ξεχωριστή λογιστική ή/και διοικητική διαχείριση. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ρυθμίζεται ανά τομέα κάθε θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.
4. Οι Ενώσεις Οργανώσεων Παραγωγών αποτελούν αυτοτελείς νομικές οντότητες του συνεταιριστικού ή εμπορικού δικαίου ή σαφώς οριζόμενα μέρη νομικών οντοτήτων οι οποίες συγκροτούνται με πρωτοβουλία αναγνωρισμένων οργανώσεων παραγωγών και αναγνωρίζονται και λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου και τα συμπληρωματικά εθνικά μέτρα εφαρμογής του.

Άρθρο 38
Ομάδες προστασίας και διαχείρισης προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ/ΕΠΙΠ
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. Σε κάθε μία οριοθετημένη περιοχή παραγωγής γεωργικών προϊόντων ή τροφίμων με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ), με Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) συμπεριλαμβανομένων των αμπελοοινικών προϊόντων και των αρωματισμένων οίνων ή για κάθε Εγγυημένο Παραδοσιακό Ιδιότυπο Προϊόν (ΕΠΙΠ) μπορεί να συνιστάται ομάδα προστασίας και διαχείρισης ΠΟΠ, ΠΓΕ ή ΕΠΙΠ, κατά περίπτωση, στο εξής ομάδα. Η ομάδα αποτελείται κυρίως από παραγωγούς και μεταποιητές του προϊόντος και έργο της είναι η προστασία, η διαχείριση και η προώθηση των προϊόντων με τις ονομασίες ΠΟΠ, ΠΓΕ και ΕΠΙΠ, καθώς και η ενημέρωση των καταναλωτών για τα προϊόντα αυτά.
2. Οι ομάδες δεν έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα και συνιστώνται ύστερα από κοινή πρωτοβουλία κυρίως των παραγωγών και των μεταποιητών γεωργικού προϊόντος ή τροφίμου της παραγράφου 1. Στις ομάδες αυτές εκπροσωπούνται αναλογικά όλες οι επαγγελματικές κατηγορίες που συμμετέχουν στην παραγωγή και την μεταποίηση των προϊόντων ΠΟΠ/ΠΓΕ/ΕΠΙΠ.
3. Οι ομάδες αναγνωρίζονται με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εφόσον καλύπτουν τα 2/3 της παραγωγής του πιστοποιημένου προϊόντος ΠΟΠ/ΠΓΕ/ΕΠΙΠ. Οι ομάδες που έχουν αναγνωριστεί ασκούν τις δραστηριότητες που προβλέπονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 1151/2012 και συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές καθώς και με την αναγνωρισμένη διεπαγγελματική οργάνωση του τομέα, εφόσον αυτή υφίσταται, για όλα τα θέματα που αφορούν σε οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγής, μεταποίησης και της εμπορίας των προϊόντων αυτών καθώς και τους ελέγχους που προβλέπονται στην παράγραφο 5.
4. Οι αποφάσεις των αναγνωρισμένων ομάδων για τα θέματα γενικής προώθησης της ονομασίας και διασφάλισης της συμμόρφωσης με τις προδιαγραφές του προϊόντος, μετά την έγκρισή τους με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εφαρμόζονται υποχρεωτικά από όλους τους παραγωγούς και μεταποιητές του συγκεκριμένου προϊόντος.
5. Για θέματα που αφορούν στην προστασία και στη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές του προϊόντος, οι αναγνωρισμένες ομάδες μπορούν να διαθέτουν δικούς τους ελεγκτές οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν και αυτοί ελέγχους στην παραγωγή, μεταποίηση, συσκευασία και διακίνηση του συγκεκριμένου ΠΟΠ/ΠΓΕ/ΕΠΙΠ. Τα ευρήματα των ελέγχων αυτών τίθενται στη διάθεση των αρμόδιων αρχών. Οι έλεγχοι της παρούσας παραγράφου δεν υποκαθιστούν τους επισήμους ελέγχους των αρμόδιων αρχών.
6. Η χρηματοδότηση των αναγνωρισμένων ομάδων εξασφαλίζεται με τη θέσπιση εισφοράς επί των μελών της και με την αξιοποίηση ενωσιακών ή εθνικών προγραμμάτων.
7. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται
οι απαραίτητες προϋποθέσεις, τα κριτήρια και η διαδικασία για την αναγνώριση των ομάδων. Με όμοια απόφαση καθορίζονται:
α) Ο τρόπος αναλογικής εκπροσώπησης των διαφόρων επαγγελματικών ομάδων παραγωγών και μεταποιητών στα όργανα διοίκησης καθώς και οι όροι οικονομικής συμμετοχής των μη μελών της ομάδας.
β) Ο επιμερισμός των λειτουργικών δαπανών της ομάδας μεταξύ των μελών της.
γ) Κάθε θέμα που αφορά στους ελέγχους που διενεργεί η ομάδα σύμφωνα με την παράγραφο 5.
δ) Ο τρόπος συνεργασίας των ομάδων με τις διεπαγγελματικές οργανώσεις, εφόσον υπάρχουν.
ε) Οι αρμοδιότητες που ασκούν και οι δράσεις που αναλαμβάνουν στο πλαίσιο του έργου τους που προβλέπεται στον παρόντα νόμο.

Άρθρο 39
Ταμείο αγροτικής συνεταιριστικής εκπαίδευσης και κατάρτισης

Η διάταξη πρέπει να καταργηθεί στο σύνολό της ,ως αντισυνταγματική.
Διαφορετικά θα πρέπει να προσβληθεί άμεσα στα Δικαστήρια, από τους συνεταιρισμούς, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Οι Συνεταιρισμοί δεν χρηματοδοτούν τρίτους, για να αποφασίζουν για την εκπαίδευση των μελών τους και των στελεχών τους, ούτε ο νόμος θα τους επιβάλλει με ποιους θα συνεργαστούν. Είναι δικό τους θέμα. Αν θέλει το κράτος να συνεισφέρει στην ανάπτυξη και εμπέδωση του θεσμού της συνεργασίας, ας φροντίσει να εισάγει το μάθημα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Κάθε περαιτέρω σχολιασμός της διάταξης είναι περιττός.

1. Συνιστάται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία «Ταμείο αγροτικής συνεταιριστικής εκπαίδευσης και κατάρτισης», στο εξής ταμείο, που εγγράφεται στο μητρώο του άρθρου 19. Σκοπός του ταμείου είναι η χρηματοδότηση, ο συντονισμός και η παρακολούθηση εφαρμογής επιμορφωτικών προγραμμάτων συνεταιριστικής εκπαίδευσης και κατάρτισης των μελών των ΑΣ, των διοικητικών και εποπτικών τους συμβουλίων, καθώς και των γενικών διευθυντών, των λοιπών διευθυντικών στελεχών και των εργαζόμενων στους ΑΣ. Το ταμείο χρηματοδοτεί και εξειδικευμένα επιμορφωτικά προγράμματα για την κατάρτιση και ενημέρωση των αγροτισσών σε θέματα που αφορούν το περιβάλλον, τα μέτρα προστασίας από τα φυτοφάρμακα, το μάρκετινγκ, τη διοίκηση των ΑΣ και την εμπορία αγροτικών προϊόντων.
2. Μέλη του ταμείου είναι όλοι οι ΑΣ που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του άρθρου 19 και ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός «ΔΗΜΗΤΡΑ».
3. Οι πόροι του ταμείου προέρχονται από τη διανομή του πλεονάσματος, σύμφωνα με την περίπτ. δ΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 23, από προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και από κάθε άλλη ενίσχυση από τους ΑΣ.
4. Με προεδρικό διάταγμα ύστερα από πρόταση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται  το περιεχόμενο του καταστατικού του ταμείου, ο τρόπος λειτουργίας, διαχείρισης και ελέγχου του, καθώς και κάθε σχετικό θέμα.

Άρθρο 40
Ενιαία ψηφιακή βάση για την ιχνηλασιμότητα
των συνεταιριστικών αγροτικών προϊόντων
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. Συνιστάται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενιαία ψηφιακή βάση δεδομένων για την ιχνηλασιμότητα των συνεταιριστικών αγροτικών προϊόντων. Η ψηφιακή βάση έχει σκοπό την καταγραφή της διαδρομής που ακολουθούν τα πάσης φύσεως συνεταιριστικά προϊόντα του αγροτικού τομέα, αυτούσια ή μεταποιημένα, από την παραγωγή στην κατανάλωση.
2. Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος άρθρου:
α) «Ιχνηλασιμότητα» είναι η δυνατότητα παρακολούθησης και ανίχνευσης της προέλευσης και της πορείας παραγωγής ενός (1) προϊόντος σε όλα τα στάδια παραγωγής, μεταποίησης και διανομής τους.
β) «Προϊόντα» είναι τα πάσης φύσεως προϊόντα του αγροτικού τομέα αυτούσια ή μεταποιημένα.
γ) «Συνεταιριστικά Προϊόντα» είναι τα προϊόντα που παράγονται ή/και μεταποιούνται ή/και διακινούνται από ΑΣ που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του άρθρου 19.
3. Αρμόδια για τη δημιουργία, οργάνωση και τήρηση της ενιαίας βάσης δεδομένων ορίζεται η Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουργείου. Η ψηφιακή βάση ενημερώνεται με καταχώριση δεδομένων από τους ΑΣ που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του άρθρου 19.
4. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές, η διαχείριση και η λειτουργία της ενιαίας βάσης δεδομένων, ειδικότερα θέματα ως προς τις αρμόδιες αρχές διαχείρισης της βάσης και τους υπόχρεους υποβολής, τα δεδομένα που πρέπει να υποβάλλονται, ο τρόπος διασύνδεσής της με άλλες βάσεις για την αξιοποίηση των στοιχείων τους, η συνεργασία των αρμόδιων αρχών με άλλες υπηρεσίες και φορείς του δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου για τη συλλογή στοιχείων, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 41
  Ίδρυση Οργανισμού Διαχείρισης Ακινήτων Γαιών και Εξοπλισμών (ΟΔΙΑΓΕ)

Με τη διάταξη αυτή το Κράτος γίνεται επιχειρηματίας. Η εμπειρία του παρελθόντος σε αντίστοιχες καταστάσεις ήταν οδυνηρή. Ελπίζουμε οι Έλληνες φορολογούμενοι να μη ξαναπληρώσουν την επιχειρηματική ανικανότητα του κράτους. Σε κάθε περίπτωση, να καταστεί σαφές, έναντι της αρχικής ρύθμισης, για την οποία είχαμε διαμαρτυρηθεί εντόνως, ότι η περιουσία, που αποφάσισε να διαχειριστεί το κράτος ΔΕΝ αφορά στην περιουσία των Συνεταιρισμών.

1. Ιδρύεται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου (ΝΠΙΔ) με την μορφή της Ανώνυμης Εταιρίας, με την επωνυμία «Οργανισμός Διαχείρισης Ακινήτων, Γαιών και Εξοπλισμών ΑΕ» και διακριτικό τίτλο «ΟΔΙΑΓΕ», εφεξής οργανισμός, με έδρα την Αθήνα. Ο οργανισμός τελεί υπό τον έλεγχο του Δημοσίου, διέπεται από τις διατάξεις του Κεφαλαίου Α΄ του ν. 3429/2005 (Α΄ 314) και λειτουργεί για την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. Την εποπτεία του οργανισμού ασκεί ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
2. Το καταστατικό του οργανισμού εγκρίνεται με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ο οργανισμός διοικείται από επταμελές διοικητικό συμβούλιο, τα μέλη του οποίου διορίζονται από τους Υπουργούς Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η θητεία του διοικητικού συμβουλίου είναι τριετής.
3. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου πρέπει να είναι πτυχιούχοι Α.Ε.Ι. και να διαθέτουν επιχειρηματική εμπειρία και διοικητικές ικανότητες.
4. Μεταξύ των μελών του διοικητικού συμβουλίου εκλέγεται ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του οργανισμού. Η αμοιβή του προέδρου και διευθύνοντα συμβούλου καθώς και η αποζημίωση των μελών του διοικητικού συμβουλίου για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις, καθορίζεται με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
5. Το μετοχικό κεφάλαιο του οργανισμού ορίζεται στο ποσό των είκοσι τεσσάρων χιλιάδων ευρώ (24.000), το οποίο αναλαμβάνεται εξ ολοκλήρου από το Ελληνικό Δημόσιο. Το κεφάλαιο θα καταβληθεί μέσα σε δύο μήνες από τη δημοσίευση του καταστατικού του οργανισμού.
6. Οι σκοποί του οργανισμού είναι:
α) Η ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής και η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της αγροτικής οικονομίας διαμέσου της καλύτερης δυνατής αξιοποίησης της δημόσιας γης που είναι κατάλληλη για αγροτική εκμετάλλευση.
β) Η έρευνα για την ανάπτυξη της υπαίθρου μέσω της βελτίωσης των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και της αναδιάρθρωσης του αγροτικού τομέα της οικονομίας.
γ) Η διατήρηση και η δημιουργία βιώσιμων αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η βελτίωση της απόδοσής τους με την ανάληψη κατάλληλων επενδυτικών πρωτοβουλιών και την εισαγωγή σύγχρονης τεχνολογίας και σύγχρονων πρακτικών διαχείρισης.
δ) Η υποστήριξη των αγροτών σε θέματα αποδοτικής διαχείρισης της γης και του εξοπλισμού και η διευκόλυνση της εγκατάστασης νέων αγροτών σε παραγωγικά αποδοτικές αγροτικές εκτάσεις.
ε) Η διάθεση κινητών και ακινήτων σε πιλοτικά συνεργατικά σχήματα και νέους αγρότες για την ανάπτυξη βιώσιμων αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
στ) Η ενίσχυση και η υποστήριξη κάθε δραστηριότητας που συμβάλλει στην ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας.
7. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ορίζεται η περιουσία, κινητή και ακίνητη, του δημοσίου που του παραχωρείται, η διαδικασία της παραχώρησης και ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με τη λειτουργία του οργανισμού.


ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ΄
ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 42
Ρυθμίσεις λοιπών θεμάτων αρμοδιότητας ΥΠΑΑΤ
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. Συνιστάται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, επιτροπή με τίτλο «Εθνική Επιτροπή Δικτύου Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης» έργο της οποίας είναι η επιλογή των εκμεταλλεύσεων του Δικτύου Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης (ΔΙΓΕΛΠ). Η επιτροπή υποστηρίζεται από το Τμήμα Τεκμηρίωσης και Αγροτικής Στατιστικής της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού, Αγροτικής Ανάπτυξης, Αξιολόγησης και Τεκμηρίωσης του ΥΠΑΑΤ που αποτελεί το όργανο-σύνδεσμο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται η συγκρότηση, οι ιδιότητες και ο ορισμός των μελών, οι αρμοδιότητες, η θητεία και κάθε θέμα σχετικό με το έργο και τον τρόπο λειτουργίας της επιτροπής.
2. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες εκτέλεσης των συμβάσεων μεταξύ Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ή των εποπτευόμενων από αυτό φορέων και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η έγκριση διάθεσης του ποσού και η κατανομή της πίστωσης, η σύσταση και η συγκρότηση επιτροπών για τον συντονισμό, την παρακολούθηση και την παραλαβή του έργου και οι αρμοδιότητες αυτών και κάθε θέμα σχετικό με την υλοποίηση, παραλαβή και αξιολόγηση του συνόλου των παραδοτέων των συγχρηματοδοτούμενων έργων.
3. Το άρθρο 4 του π.δ. 8/2012 (A΄11), τροποποιείται ως εξής:
α) Η περίπτωση α΄ του άρθρου 4 αντικαθίσταται ως εξής:
«α) Οι όροι που είναι σχετικοί με τη δόμηση του γηπέδου στο οποίο πρόκειται να γίνει η εγκατάσταση (θέση, έκταση, συντελεστής δόμησης, τήρηση αποστάσεων), όπως αυτοί ορίζονται στην κείμενη νομοθεσία.»
β) Το τελευταίο εδάφιο της περίπτωσης β΄ του άρθρου 4 αντικαθίσταται ως εξής:
«Οι ανωτέρω όροι της παρούσας περίπτωσης β΄ δεν αντικαθιστούν ενδεχόμενους άλλους δεσμευτικότερους όρους δόμησης, οι οποίοι προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις.»

Άρθρο 43
Ρυθμίσεις θεμάτων αλιευτικών δραστηριοτήτων
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. α) Στη Δ/νση Ελέγχου Αλιευτικών Δραστηριοτήτων και Προϊόντων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συνιστάται μητρώο σκαφών ερασιτεχνικής αλιείας στο οποίο καταχωρίζονται τα ερασιτεχνικά σκάφη ελληνικής σημαίας που χρησιμοποιούνται για την άσκηση ερασιτεχνικής αλιευτικής δραστηριότητας. Στο μητρώο καταχωρίζονται τα στοιχεία του ιδιοκτήτη και του σκάφους. Για την εγγραφή στο μητρώο τα σκάφη πρέπει να πληρούν τις παρακάτω προϋποθέσεις:
αα) Για πλαστικά ή ξύλινα σκάφη, συμβατά ή ημιταχύπλοα:
Ι. Άδεια εκτέλεσης πλόων σε ισχύ ή πιστοποιητικό αξιοπλοΐας.
ΙΙ. Ανώτατο όριο ολικού μήκους τα επτά και μισό (7,5) μέτρα.
ΙΙΙ. Μέγιστη ιπποδύναμη μηχανής τους εκατόν είκοσι (120) ίππους.
ββ) Για φουσκωτά σκάφη:
Ι. Άδεια εκτέλεσης πλόων σε ισχύ ή πιστοποιητικό αξιοπλοΐας.
ΙΙ. Ανώτατο όριο ολικού μήκους τα έξι (6) μέτρα.
ΙΙΙ. Μέγιστη ιπποδύναμη μηχανής τους εκατόν είκοσι (120) ίππους.
β) Για την καταχώριση του σκάφους στο μητρώο σκαφών ερασιτεχνικής αλιείας υποβάλλεται αίτηση στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης και Καταγραφής Αλιευτικών Δραστηριοτήτων (ΟΣΠΑ) όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 5 της 2287/40083/7.4.2015 (Β΄ 695) απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά από τον ιδιοκτήτη του σκάφους. Η αίτηση συνοδεύεται και με κατάθεση ηλεκτρονικού παράβολου ύψους πενήντα (50) ευρώ για τα κωπήλατα και για μηχανοκίνητα σκάφη με ιπποδύναμη έως και είκοσι πέντε (25) ίππους. Για τις μηχανές άνω των είκοσι πέντε (25) ίππων, το παράβολο προσαυξάνεται κατά ένα (1) ευρώ για κάθε ίππο. Το ύψος του παραβόλου αναπροσαρμόζεται με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Οι Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) των Περιφερειακών Ενοτήτων ορίζονται ως οι αρμόδιες υπηρεσίες για τον έλεγχο της πληρότητας των προϋποθέσεων της παραγράφου 1α΄, όπως αυτά δηλώνονται από τον αιτούντα στη σχετική ηλεκτρονική φόρμα του ΟΣΠΑ, η οποία ενέχει τη θέση υπεύθυνης δήλωσης του ν. 1599/86. Οι ΔΑΟΚ πραγματοποιούν δειγματοληπτικό έλεγχο τουλάχιστον στο 5% του συνολικού αριθμού των αιτήσεων κατ’ έτος. Στις περιπτώσεις που τα δηλούμενα στοιχεία δεν επαληθευτούν, το σκάφος διαγράφεται άμεσα από τον κατάλογο και ο αιτών υπόκειται στις κυρώσεις της ψευδούς δήλωσης στοιχείων. Το ύψος του ποσοστού του δειγματοληπτικού ελέγχου δύναται να αναπροσαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ανάλογα με τα ευρήματα.
γ) Στην αίτηση της περίπτωσης β΄ που υποβάλλει ο ιδιοκτήτης του σκάφους, συμπληρώνονται τα εξής στοιχεία:
«α) Στοιχεία ιδιοκτήτη:
αα) Όνομα
ββ) Επώνυμο
γγ) Πατρώνυμο
δδ) Διεύθυνση μόνιμης κατοικίας
εε) Αριθμός δελτίου ταυτότητας
στστ) Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (ΔΟΥ)
ζζ) Αριθμός φορολογικού μητρώου (ΑΦΜ)
β)Στοιχεία σκάφους:
αα)Ονομασία σκάφους
ββ) Αριθμός Μητρώου Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας (ΑΜΥΕΝ)
γγ) Λιμένας νηολόγησης ή λεμβολόγησης
δδ) Αριθμός νηολογίου ή λεμβολογίου
εε) Εξωτερική σήμανση
στστ) Ολικό μήκος
ζζ) Χωρητικότητα (GT)
ηη) Ισχύς μηχανής (ίπποι)
γ) Η ημερομηνία έναρξης και λήξης ισχύος της καταχώρισης του σκάφους στο ΟΣΠΑ.»
δ) Με την καταχώριση της αίτησης στο μητρώο σκαφών ερασιτεχνικής αλιείας, ο ιδιοκτήτης του σκάφους αποκτά το δικαίωμα για άσκηση ερασιτεχνικής αλιείας σε όλη την επικράτεια, εντός των εθνικών χωρικών υδάτων για ένα (1) έτος από την καταχώρηση του σκάφους στο μητρώο, υπό την προϋπόθεση της τήρησης των όρων αξιοπλοΐας και ασφάλειας του σκάφους. Μετά τη λήξη της η άδεια ανανεώνεται με την ίδια διαδικασία.
ε) Οι ιδιοκτήτες σκαφών τα οποία είναι καταχωρημένα στο μητρώο σκαφών ερασιτεχνικής αλιείας υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τις εθνικές και ενωσιακές διατάξεις που ισχύουν για την ερασιτεχνική αλιεία, την επαγγελματική αλιεία, την πώληση, την εμπορία, τα αλιευτικά εργαλεία, τα είδη, τις ποσότητες, τους εποχιακούς και χρονικούς περιορισμούς των απαγορεύσεων και τους λοιπούς ειδικότερους περιορισμούς. Στους παραβάτες του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις του άρθρου 11 του ν.δ. 420/1970 (Α΄ 27), όπως ισχύει.
στ) Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ρυθμίζεται κάθε σχετικό θέμα που αφορά την εφαρμογή των περιπτώσεων α΄ έως ε΄, καθώς και η τροποποίηση ή συμπλήρωση των στοιχείων που περιλαμβάνει η αίτηση της περίπτωσης β΄.
ζ) Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται η περίοδος άσκησης της ερασιτεχνικής αλιείας και τα είδη των αλιευμάτων για τα οποία απαγορεύεται ή περιορίζεται η αλίευση.
2. Η περίπτωση β΄ της υποπαρ. 3 της παρ. 4 του άρθρου 19 του ν.1650/1986 (Α΄160), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 59 του ν. 4315/2014 (Α’ 269), αντικαθίσταται περαιτέρω ως εξής:
«β) Μέσα στα καταφύγια άγριας ζωής απαγορεύονται η θήρα, οι αγώνες κυνηγετικών ικανοτήτων σκύλων δεικτών, η σύλληψη της άγριας πανίδας, η συλλογή της άγριας χλωρίδας, η καταστροφή ζώνης με φυσική βλάστηση με κάθε τρόπο, η καταστροφή των φυτοφρακτών, η αμμοληψία, η αποστράγγιση, η επιχωμάτωση και αποξήρανση ελωδών εκτάσεων, η ρύπανση των υδατικών συστημάτων, η διάθεση ή απόρριψη αποβλήτων, η διενέργεια στρατιωτικών ασκήσεων, καθώς και η υπαγωγή έκτασης του καταφυγίου σε πολεοδομικό ή ρυμοτομικό σχεδιασμό. Επιτρέπεται η εγκατάσταση παρατηρητηρίων της άγριας πανίδας. Με προεδρικό διάταγμα, ύστερα από πρόταση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μπορεί να τίθενται όροι ή περιορισμοί στην εγκατάσταση μονάδων υδατοκαλλιεργειών σε Καταφύγια Άγριας Ζωής και να ρυθμίζεται κάθε σχετικό θέμα. Η εκτέλεση λατομικών και μεταλλευτικών δραστηριοτήτων όπως και δρόμων επιτρέπεται, κατόπιν περιβαλλοντικής αδειοδότησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4014/2011 (Α΄ 209), όπως ισχύει.»
3. Εφόσον υπάρχουν στοιχεία ή ενδείξεις ότι δεν τηρείται η αλιευτική νομοθεσία ή ότι οι αλιευτικές δραστηριότητες βλάπτουν τα μέτρα διαχείρισης και διατήρησης που αφορούν είδη που υπόκειται σε σχέδιο αποκατάστασης των ιχθυοαποθεμάτων τους ή είδη υπό την διαχείριση των Περιφερειακών Οργανώσεων Αλιείας ή είδη που υπόκειται σε πολυετή σχέδια διαχείρισης, λαμβάνονται έκτακτα μέτρα άμεσης εφαρμογής και μέχρι ετήσιας διάρκειας. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθορίζονται τα έκτακτα μέτρα άμεσης εφαρμογής και αφορούν εκτός των άλλων αρμοδιότητες παρακολούθησης, επιθεώρησης και ελέγχου στον τομέα αλιείας καθώς και πάταξης της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας. Τα έκτακτα μέτρα μπορούν να ανανεώνονται με όμοια απόφαση πριν τη λήξη τους.
Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται η αναστολή αλιευτικών δραστηριοτήτων για τα είδη του πρώτου εδαφίου ή των συναφών με αυτά ειδών, καθώς και των μεταναστευτικών ειδών, η απαγόρευση της αλιείας, η απαγόρευση της εκφόρτωσης και της εμπορίας, η παρακολούθηση, ο έλεγχος της συχνότητας υποβολής δεδομένων, η επιθεώρηση κάθε εκφόρτωσης ή εμπορίας, η επικύρωση συνοδευτικών εγγράφων, οι αρμόδιες αρχές, οι υπόχρεοι εφαρμογής των έκτακτων μέτρων και η θέσπιση διοικητικών κυρώσεων.


Άρθρο 44
Ρυθμίσεις θεμάτων του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. Η Μικτή Επιτροπή Νομικής και Νομοτεχνικής Υποστήριξης που έχει συσταθεί και συγκροτηθεί στον ΟΠΕΚΕΠΕ με τις διατάξεις του άρθρου 17 παρ. 3 του v. 2637/1998 (Α'200), όπως ισχύει και των κανονιστικών πράξεων που έχουν εκδοθεί κατ΄ εξουσιοδότηση αυτου, συνεδριάζει τέσσερις τουλάχιστον φορές το μήνα εκτός του κανονικού ωραρίου εργασίας, εκτός του χρόνου που καλύπτεται από υπερωριακή απασχόληση και μετά τη λήξη του νομίμου ωραρίου λειτουργίας των υπηρεσιών και η αποζημίωσή της μειώνεται κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 21 παρ. 2 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176) από την έναρξη ισχύος του.
2. Οι διατάξεις της υποπαραγράφου Δ.9 του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α΄ 94) εκτός των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 10 και της παρ. 1 του άρθρου 11, δεν εφαρμόζονται για τις εντός και εκτός έδρας μετακινήσεις που αφορούν τους επιτόπιους ελέγχους του άρθρου 59 του Καν. (ΕΕ) 1306/2013, που διενεργούνται από τον Οργανισμό Πληρωμών που είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση και τον έλεγχο των δαπανών που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 και το άρθρο 5 του Καν. (ΕΕ) 1306/2013, όπως κάθε φορά ισχύει.

Άρθρο 45
Τροποποίηση διατάξεων των νόμων 4061/2012 (Α΄ 66), 396/1976 (Α΄ 198), 1565/1985 (Α΄ 164), 4039/2012 (Α΄ 15), 4186/2013 (A΄ 193) και του
π.δ. 107/2014 (Α΄ 174)
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. α) Η περίπτωση στ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν.4061/2012 αντικαθίσταται ως εξής:
« στ) Τα ακίνητα που περιήλθαν ή περιέρχονται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 3147/2003 (Α΄ 135), όπως συμπληρώθηκε και τροποποιήθηκε με την παράγραφο 12 του άρθρου 19 του ν. 3208/2003 (Α΄ 303) και τις παραγράφους 12 και 33 του άρθρου 20 του νόμου 3399/2005 (Α΄255), την παράγραφο 9 του άρθρου 13 του ν. 3147/2003, την παράγραφο 3 του άρθρου 4 του ν. 2215/1994 (Α΄ 77), καθώς και με πράξεις δωρεάς ή κληρονομιάς.»
β) Η παράγραφος 2α του άρθρου 1 του ν. 4061/2012, όπως αυτή προστέθηκε με το άρθρο 37 παρ. 1α του ν. 4235/2014, αντικαθίσταται ως εξής:
«2α. Οι Δήμοι ασκούν τη διαχείριση στα τμήματα των ακινήτων της παραγράφου 1, όπου έχουν διανοίξει γεωτρήσεις για αρδευτικούς ή υδρευτικούς σκοπούς. Ο Δήμος υποβάλλει στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της οικείας Περιφερειακής Ενότητας και στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων απόσπασμα χάρτη (1:5.000) ή απόσπασμα ορθοφωτοχάρτη σε προβολικό σύστημα ΕΓΣΑ `87, όπου απεικονίζεται το τμήμα του ακινήτου, το οποίο χρησιμοποιεί για τον παραπάνω σκοπό. Το δικαίωμα διαχείρισης παύει εφόσον ο Δήμος αλλάξει τη χρήση ή παύσει να το χρησιμοποιεί για το σκοπό αυτόν
γ) Οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 2 του ν. 4061/2012 αντικαθίστανται ως εξής:
«1. Στη Διεύθυνση Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) τηρείται βάση δεδομένων, όπου απεικονίζονται ψηφιακά όλα τα ακίνητα που διαχειρίζεται το ΥΠΑΑΤ. Η βάση δεδομένων που τηρείται στον Οργανισμό Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ) για τα ακίνητα που διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όπως προσδιορίζονται στο άρθρο 1 του παρόντος νόμου, μεταφέρεται στη Διεύθυνση Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας του ΥΠΑΑΤ. Στη βάση δεδομένων έχουν πρόσβαση οι Επιτροπές Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών του άρθρου 14, οι αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών της χώρας, οι Επιτροπές Ελέγχου και Νομιμότητας των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων του άρθρου 17, ο ΟΠΕΚΕΠΕ καθώς και κάθε ενδιαφερόμενος μετά από σχετική του αίτηση στην Διεύθυνση Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
2. Κάθε πράξη παραχώρησης, η οποία γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4, καταχωρείται στην ψηφιακή βάση δεδομένων, με μέριμνα της Διεύθυνσης Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας του Υπουργείου ή της αρμόδιας υπηρεσίας της Περιφέρειας της χώρας, αν η πράξη παραχώρησης εκδόθηκε από τον Περιφερειάρχη. Στην πράξη παραχώρησης περιγράφεται, με σαφήνεια, το παραχωρούμενο ακίνητο κατά θέση, εμβαδόν και συντεταγμένες στο ελληνικό γεωδαιτικό σύστημα αναφοράς. Οι ίδιες υπηρεσίες καταχωρούν στη βάση δεδομένων τις πράξεις ακύρωσης ή ανάκλησης των αποφάσεων παραχώρησης»
δ) Η περίπτωση α΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του ν. 4061/2012 αντικαθίσταται ως εξής:
«α) Για την παραγωγή τροφίμων φυτικής ή ζωικής προέλευσης ή ζωοτροφών ή για βόσκηση, κατά χρήση, έναντι χαμηλού τιμήματος, για ακίνητα εμβαδού έως εκατό (100) στρεμμάτων, σε κατ` επάγγελμα αγρότες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, όπως αυτά προσδιορίζονται στο άρθρο 2 του ν. 3874/2010 (Α` 151), σε αγροτικούς συνεταιρισμούς και ομάδες παραγωγών, καθώς και σε ανέργους, εγγεγραμμένους στον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.), μετά από ανακοίνωση της οικείας Περιφέρειας στην ηλεκτρονική της σελίδα στο διαδίκτυο.»
ε) Η παράγραφος 4 του άρθρου 10 του ν. 4061/2012 αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Οι δημοπρασίες διεξάγονται στην Αθήνα σε χώρο και χρόνο που προσδιορίζεται και γνωστοποιείται με διακήρυξη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η οποία αναρτάται στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ και τοιχοκολλάται στον πίνακα ανακοινώσεων της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ένα (1) μήνα πριν τη διεξαγωγή της δημοπρασίας.»
στ) Η παρ. 10 του άρθρου 10 του ν.4061/2012, όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής:
«10. Για την παραχώρηση της χρήσης ακινήτου, έναντι τιμήματος, σύμφωνα με τις περιπτώσεις β`, γ` και δ` της παραγράφου 2 του άρθρου 4, η δημοπρασία διενεργείται από την Επιτροπή Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις προηγούμενες παραγράφους. Οι δημοπρασίες διεξάγονται στην έδρα της οικείας Περιφέρειας σε χώρο και χρόνο που προσδιορίζεται με τη διακήρυξη. Κάθε δημοπρασία γνωστοποιείται με διακήρυξη της οικείας Περιφέρειας, ένα (1) μήνα πριν τη διεξαγωγή της δημοπρασίας, η οποία δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας και του ΥΠΑΑΤ. Η διακήρυξη τοιχοκολλάται, επίσης, στον πίνακα ανακοινώσεων της Κεντρικής Υπηρεσίας της οικείας Περιφέρειας. Αν έχουν συγκροτηθεί περισσότερες Επιτροπές Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών, η δημοπρασία διεξάγεται στην έδρα της Επιτροπής στη χωρική αρμοδιότητα της οποίας βρίσκεται το δημοπρατούμενο ακίνητο. Όπου στις παραπάνω παραγράφους αναφέρεται η Επιτροπή Δημοπρασίας νοείται η Επιτροπή Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών.»
ζ) Η περίπτωση δ΄ της παραγράφου 8 του άρθρου 22 του ν. 4061/2012, όπως αυτή προστέθηκε με την παράγραφο 9 του άρθρου 37 του ν. 4235/2014, αντικαθίσταται ως εξής:
«δ) Για την μεταβίβαση της κυριότητας των δρόμων εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του οικείου Περιφερειάρχη, η οποία μεταγράφεται στο οικείο Υποθηκοφυλακείο ή καταχωρείται στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο και κοινοποιείται στην εταιρεία «Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση Α.Ε.» και στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για ενημέρωση της ψηφιακής βάσης.»
η) Το άρθρο 24α του ν. 4061/2012, όπως αυτό προστέθηκε με την παράγραφο 13α του άρθρου 37 του ν. 4235/2014, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 24α
Κατάτμηση ακινήτου
Αν με την απόφαση της Επιτροπής Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών δεν προβάλλεται δικαίωμα κυριότητας σε τμήμα του ακινήτου ή αν αναγνωρίζεται δικαίωμα εξαγοράς σε τμήμα αυτού, ο Περιφερειάρχης εκδίδει πράξη κατάτμησης του ενιαίου ακινήτου, μετά από εισήγηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της οικείας Περιφέρειας, η οποία μεταγράφεται στο οικείο Υποθηκοφυλακείο ή καταχωρίζεται στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο. Τα ακίνητα που προέρχονται από την κατάτμηση του ενιαίου ακινήτου καταχωρούνται με νέο κωδικό στην ψηφιακή βάση του ΥΠΑΑΤ, με μέριμνα της αρμόδιας υπηρεσίας της οικείας Περιφέρειας.»
θ) Οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 26 του ν. 4061/2012 αντικαθίστανται ως εξής:
«1. Ακίνητα που διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και εντάσσονται σε εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια, ρυμοτομούνται κατ` εφαρμογή των πολεοδομικών διατάξεων, από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να διαβιβάζουν, αμελλητί, τη σχετική πράξη εφαρμογής, συνοδευόμενη από ψηφιακό διανυσματικό αρχείο, στο ελληνικό γεοδαιτικό σύστημα αναφοράς, στην αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου και της οικείας Περιφέρειας, προκειμένου να καταχωρήσει τις μεταβολές στα κτηματολογικά στοιχεία.
2. Η αρμόδια δασική υπηρεσία διαβιβάζει στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και στην οικεία Περιφέρεια την πράξη χαρακτηρισμού έκτασης που κρίνεται τελεσίδικα δασική ή κηρύσσεται αναδασωτέα, συνοδευόμενη από ψηφιακό διανυσματικό αρχείο, στο ελληνικό γεοδαιτικό σύστημα αναφοράς, προκειμένου να ενημερωθεί η ψηφιακή βάση δεδομένων.»
ι) Η περίπτωση α΄ της παραγράφου 6 του άρθρου 36 του ν. 4061/2012, αντικαθίσταται ως εξής:
«α) Ακίνητα, των οποίων η διαχείριση ανήκει στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τα οποία παραχωρήθηκαν για την πραγματοποίηση συγκεκριμένου σκοπού βάσει διατάξεων που καταργούνται με το νόμο αυτό, όπως ενδεικτικά και όχι περιοριστικά: του άρθρου 123 του Αγροτικού Κώδικα, του άρθρου 4 του ν. 3147/2003 (Α΄ 135), του ν.δ. 203/1969 (Α΄ 109), των άρθρων 11 και 13 του ν. 1734/1987 (Α΄ 189), των αριθμ. 73/2005 και 2358/2004 αποφάσεων του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Β΄ 837) κ.α., εξακολουθούν να διέπονται από τις διατάξεις, βάσει των οποίων παραχωρήθηκαν».
2. Η καταβολή του προστίμου από τους δικαιούχους οικοπέδων σύμφωνα με την παράγραφο 16 του άρθρου 36 του ν.4061/2012 (Α΄66) γίνεται σε δύο άτοκες δόσεις, η πρώτη μέχρι 31.12.2016 και η δεύτερη μέχρι 31.12.2017.
3. Για την επιλογή του εκπροσώπου των πανελλήνιων εργοληπτικών οργανώσεων που συμμετέχει στο Κεντρικό Γνωμοδοτικό Συμβούλιο Εγγειοβελτιωτικών Έργων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο προβλέπεται από τις διατάξεις του ν.δ. 3881/1958 (Α΄181) και του από 27/2/1959 β.δ, (Α΄50) και διατηρήθηκε σε ισχύ με την αριθ. 393155/22-9-1992 απόφαση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης, Γεωργίας και Οικονομικών (Β΄579), ακολουθείται η εξής διαδικασία: οι πανελλήνιες εργοληπτικές οργανώσεις προτείνουν εκπρόσωπό τους μέσα σε προθεσμία που τάσσεται με γραπτή πρόσκληση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από δέκα (10) ημέρες. Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ορίζει τον εκπρόσωπο των πανελλήνιων
εργοληπτικών οργανώσεων με τον αναπληρωτή του από τα πρόσωπα που προτάθηκαν.
4. Η παρ. 2 του άρθρου 19 του ν. 396/1976 (Α΄198) όπως ισχύει αντικαθίσταται ως εξής:
«Οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι διαδικασίες λειτουργίας και ελέγχου των οινοποιείων στις περιπτώσεις συστέγασης με εγκαταστάσεις παραγωγής σταφιδίνης, μαρμελάδας από ξηρή σταφίδα, χυμού από σταφύλια ή με εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν σάκχαρη και σακχαρούχες ύλες, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξαιρουμένης της περιπτώσεως της συστέγασης οινοποιείου και αποσταγματοποιείου με ποτοποιείο περί της οποίας διαλαμβάνουν οι διατάξεις  του τελευταίου εδαφίου  της παρ. Γ.3 του άρθρου 7 του ν. 2969/2001, όπως προστέθηκαν με την υποπαράγραφο Δ.6 του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α΄ 94)»
5. Οι περιπτώσεις α΄ και β΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 11 του ν. 1565/1985 (Α΄164), όπως ισχύει, αντικαθίστανται ως εξής:
«α) Όποιος πάνω από τρείς φορές υποπίπτει στην ίδια παράβαση των περιπτώσεων α΄, β΄, δ΄ και στ΄ της παραγράφου 1.
β) Όποιος πάνω από μία φορά υποπίπτει στην ίδια παράβαση της περίπτωσης ι΄ της παραγράφου 1.»
6. α) H παράγραφος 8 του άρθρου 9 του ν. 4039/2012, αντικαθίσταται ως εξής:
«8. Στην περίπτωση υιοθεσίας των αδέσποτων ζώων συντροφιάς από ενδιαφερόμενο νέο ιδιοκτήτη, φυσικό πρόσωπο ή φιλοζωικό σωματείο, που δεν είναι μόνιμος κάτοικος της Ελλάδας ή δεν έχει την έδρα του στην Ελλάδα, η υιοθεσία πραγματοποιείται με την παράδοσή τους στον ενδιαφερόμενο νέο ιδιοκτήτη ή σε νόμιμο εκπρόσωπό του ή πληρεξούσιό του και η πληρεξουσιότητα αποδεικνύεται εγγράφως με βέβαιη χρονολογία, υπό την προϋπόθεση ότι τα ζώα έχουν στειρωθεί, σημανθεί και καταγραφεί στη διαδικτυακή ηλεκτρονική βάση δεδομένων με τα πλήρη στοιχεία του προσωρινού κατόχου τους και τα πλήρη στοιχεία του νέου ιδιοκτήτη, τα οποία προκύπτουν από επίσημο αποδεικτικό έγγραφο.»
β) Το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 4 του ν. 4039/2012, αντικαθίσταται ως εξής:
«5. Η ηλεκτρονική σήμανση και καταγραφή και η έκδοση διαβατηρίου και βιβλιαρίου υγείας σύμφωνα με τα υποδείγματα των Παραρτημάτων 2 και 3, πραγματοποιούνται από κτηνιάτρους που έχουν πιστοποιηθεί, ασκούν νόμιμα το κτηνιατρικό επάγγελμα στην Ελλάδα, είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΓΕΩΤΕΕ) και διαθέτουν Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ).»
7. Μετά την παράγραφο 4 του άρθρου 44 του ν. 4186/2013, προστίθεται νέα παράγραφος 5 ως εξής:
«5. α) Στο πλαίσιο της μη τυπικής εκπαίδευσης, που παρέχεται σε οργανωμένο εκπαιδευτικό πλαίσιο εκτός του τυπικού εκπαιδευτικού συστήματος και μπορεί να οδηγήσει στην απόκτηση πιστοποιητικών αναγνωρισμένων σε εθνικό επίπεδο, μπορούν με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, να ιδρύονται, καταργούνται και συγχωνεύονται δημόσιοι φορείς μη τυπικής εκπαίδευσης του παρόντος νόμου, αρμοδιότητας Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) και να ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την οργάνωση, τη διοίκηση, το προσωπικό και τη λειτουργία των φορέων αυτών. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία για την εισαγωγή μαθητών και την υλοποίηση της τάξης μαθητείας-πρακτικής άσκησης των ειδικοτήτων των φορέων αυτών.
β) Με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μπορούν να δημιουργούνται νέες ειδικότητες για τους φορείς μη τυπικής εκπαίδευσης αρμοδιότητας ΥΠΑΑΤ σύμφωνα με τις εθνικές και περιφερειακές ανάγκες της αγροτικής οικονομίας, και τις προτάσεις των επιστημονικών φορέων, των επαγγελματικών φορέων, των επιμελητηρίων και του ΟΑΕΔ.
γ) Μετά από εισήγηση του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού ΔΗΜΗΤΡΑ, μπορεί να παρέχεται σε αυτόν, με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εφόσον έχουν προβλεφθεί οι σχετικές δαπάνες στον εγκεκριμένο του προϋπολογισμό και ευρίσκονται εντός των ορίων του Μ.Π.Δ.Σ, έγκριση για να λάβει άδεια λειτουργίας φορέων μη τυπικής εκπαίδευσης του άρθρου 17 του παρόντος νόμου, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου Θ΄ του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 (Α΄222). Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την οργάνωση, τη διοίκηση, το προσωπικό και τη λειτουργία καθώς και την ένταξη των φορέων αυτών στην οργανική διάρθρωση του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία για την εισαγωγή μαθητών και την υλοποίηση της τάξης μαθητείας-πρακτικής άσκησης των ειδικοτήτων των φορέων αυτών.»
8. α) Οι υποπεριπτώσεις γ΄ των περιπτώσεων 1 και 3 της παραγράφου Δ΄ του άρθρου 4 του π.δ. 107/2014 αντικαθίστανται ως εξής:
«γ) Τμήμα Παρακολούθησης Παραχωρούμενων Ακινήτων»
β) Το σημείο στστ΄ της υποπερίπτωσης γ΄ της περίπτωσης 3 της παραγράφου Δ΄ του άρθρου 4 του π.δ. 107/2014 αντικαθίσταται ως εξης:
«στστ) Η ψηφιακή διαχείριση ακινήτων που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του νόμου 4061/2012, όπως εκάστοτε ισχύει»
γ) Μετά το σημείο ζζ΄ της υποπερίπτωσης γ΄ της περίπτωσης 3 της παραγράφου Δ΄ του άρθρου 4 του π.δ. 107/2014 προστίθεται νέο σημείο ηη΄ ως εξής:
«ηη) H καταχώρηση στην ψηφιακή βάση δεδομένων κάθε πράξης παραχώρησης που γίνεται από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4061/2012, όπως εκάστοτε ισχύει.»
δ) Η παράγραφος 2 του άρθρου 15 του π.δ. 107/2014, αντικαθίσταται ως εξής:
«2) Της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, προΐσταται υπάλληλος των κλάδων ΠΕ5 Επιθεωρητών ή ΠΕ10 Οικονομικού.»

Άρθρο 46
Ρυθμίσεις θεμάτων του Οργανισμού Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. Για την πρόσληψη από τον Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛ.Γ.Α.) γεωτεχνικού προσωπικού ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου η προθεσμία του άρθρου 20 του ν. 4305/2014 (Α΄ 237) ορίζεται σε δώδεκα (12) μήνες και εφόσον έχει γίνει η σχετική πρόβλεψη για τις δαπάνες μισθοδοσίας στον εγκεκριμένο του προϋπολογισμό. Ειδικώς η εξάμηνη προθεσμία του άρθρου 20 του ν. 4305/2014 για τη σύναψη συμβάσεων ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου κατ’ επίκληση της με αριθ. πρωτ. ΔΙΠΑΔΔ/Φ.ΕΓΚΡ./38/29786/π.ε. εγκριτικής απόφασης της Επιτροπής της Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου 33/06 παρατείνεται κατά 60 ημέρες, αρχής γενομένης από της δημοσίευσης του παρόντος νόμου.»
2. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 2 της Υποπαραγράφου Δ9 του ν. 4336/2015 (Α΄94) προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Επίσης οι μετακινήσεις του πάσης φύσης προσωπικού του ΕΛΓΑ καθώς και του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ εξαιρούνται και δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος νόμου, εκτός των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 10 και της παρ. 1 του άρθρου 11.»
3. Στο άρθρο 33 του ν. 4354/2015 (Α΄176) προστίθεται περίπτωση θ΄ ως εξής:
«θ. Της παρ.5 του άρθρου 24 του ν. 3877/2010, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει σήμερα και η κατ’ εξουσιοδότηση αυτής εκδοθείσα κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (80/14270/31.1.2014, Β 327)»

Άρθρο 47
Τροποποίηση διατάξεων του ν. 4235/2014 (Α΄32)
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. Το άρθρο 56 του ν. 4235/2014 (Α΄32) αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 56
Αγορές Παραγωγών - Οικοτεχνία
1. α) Σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα μπορούν να λειτουργούν αγορές παραγωγών με προϊόντα συμβατικής και βιολογικής γεωργίας. Στις αγορές παραγωγών συμμετέχουν αποκλειστικά παραγωγοί αγροτικών προϊόντων, με σκοπό την απευθείας διάθεση στο καταναλωτικό κοινό των νωπών αγροτικών προϊόντων που οι ίδιοι παράγουν ή/και μεταποιημένων το βασικό συστατικό των οποίων είναι δικής τους παραγωγής.
β) Για τη συμμετοχή σε αγορά παραγωγών, οι παραγωγοί πρέπει να είναι αγρότες εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (Μ.Α.Α.Ε.), σύμφωνα με τους νόμους 3874/2010 (Α΄151) και 2520/1997 (Α΄173), όπως κάθε φορά ισχύουν, να υποβάλουν αίτηση ενιαίας ενίσχυσης και ενιαία δήλωση καλλιέργειας/εκτροφής. Οι παραγωγοί συμμετέχουν στις αγορές παραγωγών των Περιφερειακών Ενοτήτων στις οποίες έχουν τις αγροτικές τους εκμεταλλεύσεις, καθώς και στις αγορές παραγωγών όμορων Περιφερειακών Ενοτήτων. Στις αγορές παραγωγών της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης μπορούν να συμμετέχουν οι παραγωγοί αγορών παραγωγών απ’ όλη τη χώρα.
γ) Για την οργάνωση των αγορών παραγωγών, συνιστάται αυτοδιαχειριζόμενος φορέας αστικού μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα από τους ίδιους τους παραγωγούς, ορίζεται ο υπεύθυνος για τη λειτουργία τους και καταρτίζεται εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας. Κάθε αγορά παραγωγών μπορεί να λειτουργεί είτε σε δημόσιο χώρο που καθορίζεται μετά από έγκριση του οικείου Δήμου ή της οικείας Περιφερειακής Ενότητας, είτε σε ιδιωτικό χώρο με ευθύνη των ίδιων των παραγωγών.
2. α) Οικοτεχνία είναι η μεταποίηση, μικρής κλίμακας, γεωργικών προϊόντων από τον παραγωγό, στον χώρο της αγροτικής κατοικίας ή της αγροτικής εκμετάλλευσης του. Το βασικό συστατικό του τελικού προϊόντος πρέπει να είναι ιδίας παραγωγής. Τα προϊόντα οικοτεχνίας προορίζονται για άμεση διάθεση από τον οικοτέχνη στους χώρους παρασκευής, σε περιοδικές τοπικές εκδηλώσεις, σε λαϊκές αγορές, σε αγορές παραγωγών και σε επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου και μαζικής εστίασης.
β) Δικαίωμα οικοτεχνικής παρασκευής μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων έχουν μόνο τα φυσικά πρόσωπα που είναι επαγγελματίες αγρότες εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (Μ.Α.Α.Ε.), σύμφωνα με τους νόμους 3874/2010 (Α΄151) και 2520/1997 (Α΄173), όπως κάθε φορά ισχύουν, υποβάλουν αίτηση ενιαίας ενίσχυσης και ενιαία δήλωση καλλιέργειας/εκτροφής, καθώς και τα μέλη της οικογένειάς τους. Στην οικοτεχνική τους δραστηριότητα, οι επαγγελματίες αγρότες μπορούν να χρησιμοποιήσουν ως βασικό συστατικό του τελικού προϊόντος γεωργικά προϊόντα με ανώτατο όριο το σύνολο της παραγωγής τους. Ο παραγωγός που συμμετέχει σε αγροτικό συνεταιρισμό δύναται να χρησιμοποιεί στην οικοτεχνική του δραστηριότητα το μέρος της παραγωγής του που δεν υποχρεούται να διαθέτει στον συνεταιρισμό, σύμφωνα με το καταστατικό του.
γ) Στη Διεύθυνση Προγραμματισμού και Εφαρμογών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συνιστάται Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Οικοτεχνίας (ΚΗΜΟ), στο οποίο καταγράφονται οι παραγωγοί αλλά και τα είδη των προϊόντων που παράγονται στα πλαίσια της οικοτεχνίας. Για την εγγραφή και την ανανέωση εγγραφής στο ΚΗΜΟ ορίζεται παράβολο δέκα (10) ευρώ.
3. α) Με απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται:
αα) Τα αρμόδια όργανα, τα δικαιολογητικά και η τηρούμενη διαδικασία για την έναρξη, τη χωροθέτηση και την παύση λειτουργίας των αγορών παραγωγών.
ββ) Οι κανόνες λειτουργίας των αγορών παραγωγών, ο έλεγχος τήρησης των κανόνων αυτών, η επιβολή διοικητικών κυρώσεων κατά των παραβατών, τα αρμόδια όργανα ελέγχου και εποπτείας και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παραγράφου 1.
β) Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται τα είδη των προϊόντων οικοτεχνίας, οι όροι και οι προϋποθέσεις παραγωγής, μεταποίησης, μεταφοράς, διάθεσης και έκθεσης αυτών, τα της τήρησης, οργάνωσης και λειτουργίας του ΚΗΜΟ, η επιβολή κυρώσεων, οι αρμόδιες αρχές και κάθε σχετικό θέμα για την εφαρμογή της παραγράφου 2.»
2. Τα δύο πρώτα εδάφια της παρ. 2 του άρθρου 62 του ν. 4235/2014 (Α΄32), αντικαθίστανται ως εξής:
«2. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθορίζονται τα αναγκαία συμπληρωματικά, οργανωτικά και εκτελεστικά μέτρα για την εφαρμογή των διατάξεων των κανονισμών και αποφάσεων των Οργάνων της ΕΕ καθώς και για τη μεταφορά των οδηγιών των ιδίων ως άνω Οργάνων:
α) που αφορούν την Κοινή Αγροτική Πολιτική.
β) που αφορούν τους τομείς αρμοδιότητας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής πολιτικών της ΕΕ εκτός της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, εφόσον δεν υφίσταται ειδική εξουσιοδότηση.
Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνεται ιδίως ο ορισμός αρμόδιων αρχών, η σύσταση και η συγκρότηση συλλογικών οργάνων, ο καθορισμός αρμοδιοτήτων και διοικητικών διαδικασιών, καθώς και η θέσπιση διοικητικών και ποινικών κυρώσεων σε βαθμό πλημμελήματος.»

Άρθρο 48
Τροποποίηση διατάξεων του ν. 4152/2013 (Α΄107)
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

H περίπτωση 1 της υποπαραγράφου Ε.10 της παραγράφου Ε του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α΄107), αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εμπορεύεται λιπάσματα υποχρεούται να απασχολεί σε κάθε εγκατάσταση εμπορίας λιπασμάτων υπεύθυνο επιστήμονα με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας πλήρους απασχόλησης. Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις εμπορίας λιπασμάτων, όπως οι ανωτέρω επιχειρήσεις ορίζονται στη Σύσταση αριθμ. 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής (L 124/36/20-5-2003), μπορούν να απασχολούν υπεύθυνο επιστήμονα με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας μερικής απασχόλησης.
Φυσικό ή νομικό πρόσωπο που παράγει και εμπορεύεται ή εμπορεύεται πολλαπλασιαστικό υλικό καλλιεργούμενων φυτικών ειδών υποχρεούται να απασχολεί σε κάθε εγκατάσταση παραγωγής και εμπορίας πολλαπλασιαστικού υλικού καλλιεργούμενων φυτικών ειδών υπεύθυνο επιστήμονα με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας πλήρους απασχόλησης. Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις παραγωγής και εμπορίας πολλαπλασιαστικού υλικού καλλιεργούμενων φυτικών ειδών, όπως οι ανωτέρω επιχειρήσεις ορίζονται στη Σύσταση αριθμ. 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής ( L 124/36/20-5-2003), μπορούν να απασχολούν υπεύθυνο επιστήμονα με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας μερικής απασχόλησης. Φυτωριακές επιχειρήσεις τύπου Α, Β και μητρικών φυτειών αμπέλου που υπάγονται στην έννοια της μικρής και πολύ μικρής επιχείρησης μπορούν να απασχολούν υπεύθυνο επιστήμονα με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας μερικής απασχόλησης ή με σύμβαση παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών. Φυτωριακή επιχείρηση τύπου Α΄ ή Β΄ ή μητρικών φυτειών αμπέλου που υπάγεται στην έννοια της μικρής και πολύ μικρής επιχείρησης, και η οποία αποτελείται από μία ή περισσότερες εγκαταστάσεις παραγωγής και εμπορίας του υλικού αυτού εντός του δήμου της έδρας της επιχείρησης και των όμορων δήμων, νοείται ως ενιαία εγκατάσταση για την απασχόληση υπεύθυνου επιστήμονα. Με προεδρικό διάταγμα, μετά από πρόταση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ρυθμίζεται κάθε θέμα που αφορά τους όρους και προϋποθέσεις απασχόλησης υπεύθυνου επιστήμονα στις επιχειρήσεις της παρούσας περίπτωσης.»

Άρθρο 49
Τροποποίηση διατάξεων του ν. 4036/2012 (Α΄ 8)
Η διάταξη δεν Σχολιάζεται.

1. H περίπτωση β΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 35 του ν. 4036/2012, αντικαθίσταται ως εξής:
«β) Μέχρι την 26η Νοεμβρίου 2016, η έκδοση συνταγής δύναται να γίνεται τη στιγμή της πώλησης των γεωργικών φαρμάκων. Στην περίπτωση αυτή, η ηλεκτρονική καταγραφή σε ειδικό έντυπο της πώλησης των γεωργικών φαρμάκων, σύμφωνα με την παράγραφο 5 του άρθρου 36, μπορεί να υπέχει θέση συνταγής χρήσης γεωργικού φαρμάκου αναφέροντας πλήρως τα στοιχεία του επιστήμονα που την εξέδωσε.»
2. Μετά την περίπτωση γ΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 35 του ν. 4036/2012, προστίθεται νέα περίπτωση δ΄ ως εξής:
«δ) Σε μεγέθη συσκευασιών γεωργικών φαρμάκων που:
αα) προορίζονται να χρησιμοποιηθούν σε υπαίθριες καλλιέργειες των οποίων η έκταση δεν υπερβαίνει τα χίλια τετραγωνικά μέτρα (1.000 τ.μ.) και
ββ) δεν φέρουν εικονόγραμμα κινδύνου με νεκροκεφαλή και χιαστί οστά
εκδίδεται συνταγή ή τη στιγμή της πώλησης γίνεται ηλεκτρονική καταγραφή στο ειδικό έντυπο της πώλησης των γεωργικών φαρμάκων, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 36, η οποία υπέχει θέση συνταγής χρήσης γεωργικού φαρμάκου αναφέροντας πλήρως τα στοιχεία του επιστήμονα που την εξέδωσε. Στην περίπτωση αυτή, ο υπεύθυνος επιστήμονας που διενέργησε την πώληση υποχρεούται να παρέχει γενικές πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον από τη χρήση γεωργικών φαρμάκων, ιδίως σχετικά με τις πηγές κινδύνου, την έκθεση, τον ορθό τρόπο αποθήκευσης, το χειρισμό και την εφαρμογή, καθώς και την ασφαλή τους διάθεση σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για τα απόβλητα, καθώς και σχετικά με εναλλακτικές λύσεις χαμηλού κινδύνου.»
3. Το πρώτο εδάφιο της περίπτωσης π΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 50 του ν. 4036/2012 αντικαθίσταται ως εξής:
«π) Το περιεχόμενο και ο τύπος της συνταγής χρήσης γεωργικού φαρμάκου, η διαδικασία και ο τρόπος έκδοσης της, η διάρκεια ισχύος της, η επιστημονική μεθοδολογία που ακολουθείται για την έκδοση και την επιλογή των δραστικών ουσιών και κάθε σχετικό θέμα για την εφαρμογή των περιπτώσεων της παραγράφου 5 του άρθρου 35.»

ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΡΥΘΜΙΣΤΟΥΝ:
Δεν ρυθμίζονται θέματα, που αφορούν στις μη μετατραπείσες ΕΑΣ, ΚΕΣΕ ,ΚΑΣΟ και ΣΕ κατά τρόπο ομοιόμορφο.

Άρθρο 50
Μεταβατικές διατάξεις

1. Το «Εθνικό Μητρώο Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Διεπαγγελματικών Οργανώσεων» που συστάθηκε στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με το άρθρο 2 του ν. 4015/2011 (Α΄ 210), στα πλαίσια άσκησης της κρατικής εποπτείας επί των ΑΣ, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 12 του Συντάγματος, συνεχίζει να λειτουργεί και να τηρείται, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, και μετονομάζεται σε «Εθνικό Μητρώο Αγροτικών Συνεταιρισμών και άλλων συλλογικών φορέων» του άρθρου 19.
Παρατήρηση : Το Σύνταγμα στην άσκηση της κρατικής Εποπτείας, δεν προβλέπει τον έλεγχο της επιχειρηματικής δράσης των συνεταιρισμών, όπως διατυπώνεται στο Σ/Ν.

2. Όσοι ΑΣ λειτουργούν και είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του άρθρου 2 του ν. 4015/2011 κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, υποχρεούνται να τροποποιήσουν τα καταστατικά τους σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου και να προσαρμοστούν στη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 4 ως προς τον αριθμό των μελών τους, εντός ενός (1) έτους από την έναρξη ισχύος του. Μετά την πάροδο της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου, οι ΑΣ που δεν έχουν προσαρμόσει το καταστατικό τους, διαγράφονται από το μητρώο.

Παρατήρηση : Με απλά λόγια μας λέει το Σ/Ν ότι, όλοι οι συνεταιρισμοί, που έχουν λιγότερα από 30 μέλη, για να μη διαλυθούν, θα πρέπει να βγουν στο παζάρι με το αίτημα : «Όσοι πιστοί προσέλθετε» . Πώς να σχολιασθεί μια διάταξη, η οποία στερείται σοβαρότητας ;Η διάταξη δεν πρόκειται να εφαρμοστεί, ούτε μπορεί να τύχει δικαστικής προστασίας.

3. Οι ΑΣ, οι οποίοι δεν έχουν υποβάλλει αίτηση πρώτης εγγραφής στο μητρώο του άρθρου 2 του ν. 4015/2011, καθώς και αυτοί που έχουν καταχωριστεί στο μητρώο αυτό ως ανενεργοί, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, μπορούν, εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου:
α) να συγχωνευθούν, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 24, με άλλον υφιστάμενο κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου ΑΣ, που είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο του ν. 4015/2011 ή
β) να αποφασίσουν τη λύση τους και τη θέση τους σε εκκαθάριση.

Παρατήρηση : Παραθέτουμε τις νομικές διατάξεις, που σχετίζονται με την άνω ρύθμιση, για να κατανοηθεί το σφάλμα ή η αυθαιρεσία, πιο σωστά της διάταξης, τα οποία εντοπίζονται στα εξής:
Ένας αγροτικός συνεταιρισμός διαγράφεται από το Μητρώο, εάν κατόπιν δύο συνεχών αξιολογήσεων , κριθεί ως ανενεργός. Στην περίπτωση αυτή εκδίδεται διοικητική πράξη, η οποία προσβάλλεται, όπως ο νόμος ορίζει. Στην προκειμένη περίπτωση, χωρίς ανάρτηση στο Μητρώο του Υπουργείου των ανενεργών συνεταιρισμών, διότι ακόμη και σήμερα η ιστοσελίδα του Μητρώου καλεί τους αγροτικούς συνεταιρισμούς που δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο με τους ενεργούς Α.Σ. και πληρούσαν τα τέσσερα κριτήρια του νόμου «να διορθώσουν τα λάθη και να συμπληρώσουν παραλείψεις ώστε να επανελεγχθούν».
Αντί λοιπόν να ακολουθηθεί η διαδικασία του νόμου και να δοθεί η δυνατότητα σε τυχόν ανενεργούς συνεταιρισμούς, ελλείψει τυπικών κριτηρίων, να τύχουν αξιολογήσεως, η οποία βεβαίως σύμφωνα με τον νόμο έπρεπε να γίνεται ετησίως, παρά ταύτα μετά από ΠΕΝΤΕ χρόνια, ουδεμία αξιολόγηση έχει γίνει, ο νομοθέτης διατάσσει την διάλυση και εκκαθάριση των συνεταιρισμών αυτών. Και χωρίς μέχρι σήμερα να έχει αναρτηθεί κατάλογος ανενεργών συνεταιρισμών.
Δεν εκπλησσόμαστε, διότι τόσον ο ν. 4015/2011, όσον και το παρόν Σ/Ν έχουν δυο προσφιλείς λέξεις για τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς : Διάλυση και Εκκαθάριση.
Νομική διάταξη :
«Με το άρθρο 3 «Βασικές αρχές λειτουργίας και αξιολόγησης των Αγροτικών Συνεταιρισμών» του ν. 4015/2011, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 61 του ν. 4277/2014, ορίστηκε ότι «1. Η Εποπτική Αρχή αξιολογεί τους ΑΣ, σύμφωνα και με το άρθρο 4, εποπτεύει τη σύννομη λειτουργία τους και τους βοηθά στο έργο τους. Ελέγχει επίσης την καταβολή της αξίας των συνεταιριστικών μερίδων, την τήρηση των διατάξεων των νόμων, του καταστατικού και των αποφάσεων των γενικών συνελεύσεων και την τήρηση των βιβλίων που απαιτεί ο νόμος αυτός. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κατόπιν γνώμης του Συμβουλίου καθορίζονται ο τρόπος άσκησης της εποπτείας της Εποπτικής Αρχής, οι υποχρεώσεις των ΑΣ προς αυτήν ιδίως για την παροχή εγγράφων ή άλλων αναγκαίων για την άσκηση της εποπτείας στοιχείων και πληροφοριών, οι τυχόν επιβαλλόμενες διοικητικές κυρώσεις σε αυτές και κάθε σχετικό θέμα.». Ακολούθως με το άρθρο 4 «Καταχώριση στο Μητρώο και αξιολόγηση των ΑΣ» ορίστηκε ότι «1. Οι ΑΣ, αφού αξιολογηθούν σύμφωνα με την παράγραφο 1 του προηγουμένου άρθρου, καταχωρίζονται στο Μητρώο. Για την καταγραφή στο Μητρώο αξιοποιούνται τα βιβλία που τηρούνται στα κατά τόπους Ειρηνοδικεία, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 37 του ν. 2810/ 2000. Οι ΑΣ καταχωρίζονται στο Μητρώο σε δύο αξιολογικές κατηγορίες ως: α) ενεργοί ΑΣ και β) ανενεργοί ΑΣ. 2. Η αξιολόγηση των ΑΣ γίνεται ετησίως και σύμφωνα με τις τακτικές ετήσιες δηλώσεις, που αυτές υποβάλλουν και εκδίδεται σχετική απόφαση από την Εποπτική Αρχή, η οποία γνωστοποιείται στον αξιολογούμενο. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που εκδίδεται ύστερα από εισήγηση του Συμβουλίου, καθορίζονται με κάθε λεπτομέρεια τα ειδικότερα κριτήρια που προβλέπονται στην παράγραφο 1 για την αξιολόγηση των ΑΣ, ο τύπος και το ακριβές περιεχόμενο των αιτήσεων της πρώτης εγγραφής και των τακτικών ετήσιων δηλώσεων, τα έγγραφα και δικαιολογητικά που επισυνάπτονται σε αυτές και η διαδικασία συμβατικής ή ηλεκτρονικής υποβολής τους. Με την ίδια απόφαση, μπορεί να ορίζεται και παράβολο για κάθε αίτηση, που υποβάλλεται στο μητρώο. Η υποβολή των τακτικών ετήσιων δηλώσεων διενεργείται το αργότερο έως την 30ή Μαρτίου εκάστου έτους. Οι αξιολογούμενοι, εφόσον δεν συμφωνούν με την απόφαση αξιολόγησης, έχουν δικαίωμα ένστασης, ενώπιον του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εντός προθεσμίας ενός μηνός από τη γνωστοποίηση της απόφασης της Εποπτικής Αρχής. Ο Υπουργός αποφαίνεται επί της ενστάσεως εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών. 3. Με την αίτηση πρώτης εγγραφής, οι ΑΣ υποχρεούνται να προσκομίσουν στην Εποπτική Αρχή: α) αντίγραφο του καταστατικού τους και βεβαίωση εγγραφής του στα οικεία βιβλία του αρμόδιου Δικαστηρίου,β) ετήσιο κύκλο εργασιών κατά την τελευταία τριετία με βάση τους ισολογισμούς, λογαριασμούς και αποτελέσματα χρήσης των τελευταίων τριών ετών ή των ετών λειτουργίας του, αν ο ΑΣ έχει ιδρυθεί μέσα στην τελευταία τριετία,γ) αριθμό μελών, σύμφωνα με βιβλίο μητρώου μελών, δ) πρακτικό των αρχαιρεσιών για την ανάδειξη των διοικητικών οργάνων του ΑΣ. Η ακρίβεια των παραπάνω στοιχείων, που προσκομίζονται από κάθε συνεταιρισμό, επαληθεύεται από την Εποπτική Αρχή και με βάση την πληρότητά τους συντάσσεται κατάλογος όσων εκπληρώνουν και τα τέσσερα κριτήρια, οπότε χαρακτηρίζονται, ως ενεργοί. Όσοι δεν εκπληρώνουν τα κριτήρια χαρακτηρίζονται ως ανενεργοί, κατά την πρώτη έγγραφη. 4. Οι ΑΣ, οι οποίες για δύο (2) συνεχόμενες αξιολογήσεις καταχωρίζονται στο Μητρώο ως ανενεργοί, λύονται με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μετά από εισήγηση της Εποπτικής Αρχής και του Συμβουλίου. Μετά τη λύση του ΑΣ ακολουθεί η διαδικασία της εκκαθάρισης, σύμφωνα με τα άρθρα 24 και 25 του ν. 2810/2000, όπως ισχύει. Η διαδικασία της εκκαθάρισης πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο εντός δύο (2) ετών. Εάν συντρέχει σπουδαίος λόγος, το Δικαστήριο, κατόπιν αιτήσεως παντός έχοντος έννομο συμφέρον, δύναται να παρατείνει το χρόνο της εκκαθάρισης.»
Κατ’ εξουσιοδότηση του ως άνω άρθρου του ν. 4015/2011, εκδόθηκε η με αριθμό 1004/135291 Απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΦΕΚ 2918/2014 τ. Β’), με το άρθρο 4 «Διαδικασία πρώτης εγγραφής ΑΣΟ, ΕΑΣ, ΑνΣΟ, ΔΟ και ΠΑΣΕΓΕΣ στο Μητρώο» ορίστηκε ότι : « 1. Για την πρώτη εγγραφή και καταχώριση στο Μητρώο, με βάση τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 3 του Ν. 4015/2011 όπως ισχύει, οι ΑΣΟ, ΕΑΣ, ΑνΣΟ και ΔΟ υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτηση εγγραφής στο Μητρώο. 2. Το περιεχόμενο της αίτησης πρώτης εγγραφής για τους ΑΣΟ, ΕΑΣ, ΔΟ και ΑνΣΟ περιγράφεται στο άρθρο 6 της παρούσας.3. Στην αίτηση πρώτης εγγραφής, οι ΑΣΟ, ΕΑΣ, ΔΟ και ΑνΣΟ συμπληρώνουν τα πεδία της αίτησης και υποβάλλουν ηλεκτρονικά σε μορφή αρχείου pdf, τα αναφερόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 4 του Ν. 4015/2011, όπως ισχύει αντίγραφα των παρακάτω εγγράφων: α) αντίγραφο του καταστατικού τους και τυχόν τροποποιήσεων αυτού και βεβαίωση εγγραφής τους στα οικεία βιβλία του αρμόδιου Δικαστηρίου, β) ετήσιο κύκλο εργασιών κατά την τελευταία τριετία με βάση τους ισολογισμούς, λογαριασμούς και αποτελέσματα χρήσης των τελευταίων τριών ετών ή των ετών λειτουργίας του, αν ο ΑΣ έχει ιδρυθεί μέσα στην τελευταία τριετία, γ) πρακτικό των αρχαιρεσιών για την ανάδειξη των διοικητικών οργάνων του Α.Σ., δ) βεβαίωση για τον αριθμό μελών, σύμφωνα με το βιβλίο Μητρώου μελών, 4.α) Με τη συμπλήρωση και την υποβολή της αίτησης και την ολοκλήρωση της εγγραφής, οι ως άνω Οργανώσεις λαμβάνουν άμεσα αριθμό πρωτοκόλλου. β) Μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και κατάταξης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 της παρούσας, οι Οργανώσεις λαμβάνουν τον Αριθμό εγγραφής στο Μητρώο του άρθρου 2 παρ. 2 της παρούσας. 5. Οι ΑΣΟ, ΑνΣΟ, ΔΟ και η ΠΑΣΕΓΕΣ σε κάθε συναλλαγή τους, οφείλουν να αναγράφουν στα σχετικά έγγραφα τον Αριθμό Μητρώου του άρθρου 2 της παρούσας.».
Ακολούθως με το άρθρο 5: « Κατάταξη - Αξιολόγηση ΑΣ κατά την πρώτη εγγραφή και ετήσια αξιολόγηση - Διαγραφή από Μητρώο ΑΣ» της ίδιας ΥΑ ορίστηκε ότι : « 1. Οι ΑΣ που υποβάλουν τις αιτήσεις πρώτης εγγραφής σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος Α. της παρούσας και τα τέσσερα απαιτούμενα δικαιολογητικά της παρ. 3 του άρθρου 4 της παρούσας κατατάσσονται από την Εποπτική Αρχή στις εξής κατηγορίες: α) Ενεργοί: Οι ΑΣ που εκπληρώνουν και τα τέσσερα κριτήρια της παρ. 3 του άρθρου 4 της παρούσας, κατατάσσονται στους ενεργούς συνεταιρισμούς. β) Ανενεργοί: Οι ΑΣ που δεν εκπληρώνουν και τα τέσσερα σημεία της παρ. 3 του άρθρου 4 της παρούσας. Οι ΑΣ που για δύο (2) συνεχόμενες αξιολογήσεις καταχωρίζονται στο Μητρώο ως ανενεργοί, τίθενται σε εκκαθάριση, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 4 του Ν. 4015/2011 εκτός αν υφίσταται συνδρομή λόγω ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων.

Για τη διευκόλυνση της εκκαθάρισης, οι ΑΣ της παρούσας παραγράφου, αφού υποβάλουν φορολογική δήλωση για την τρέχουσα οικονομική χρήση εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, απαλλάσσονται για τις παρελθούσες οικονομικές χρήσεις από κάθε προσαύξηση, πρόσθετο φόρο ή πρόστιμο, το οποίο επιβλήθηκε λόγω της μη υποβολής φορολογικών δηλώσεων, όπως εισοδήματος, ακινήτου περιουσίας, παρακρατούμενων φόρων, μεταβολών μητρώου, μισθωτών υπηρεσιών και λοιπών δηλώσεων, τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, τον Φ.Π.Α., τα τέλη χαρτοσήμου, τον φόρο συγκέντρωσης κεφαλαίου και τις λοιπές ειδικές φορολογίες.

4. Οι ΚΕΣΕ του ν. 2810/2000 που διατηρήθηκαν με τη διάταξη του άρθρου 50 του ν. 4315/2014 (Α΄ 269) και λειτουργούν κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, υποχρεούνται να μετατραπούν σε ΚΕΑΣ ή ΚΑΣ, με απόφαση των γενικών τους συνελεύσεων, μέσα σε ένα (1) έτος από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου. Μετά την πάροδο της προθεσμίας αυτής, ΚΕΣΕ που δεν έχουν μετατραπεί δεν υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος νόμου.
Παρατήρηση : Οι διατηρηθείσες ΚΕΣΕ, σύμφωνα με την διάταξη της διατήρησής τους έχουν αποκτήσει σωματειακή ουσιαστικά νομική μορφή. Πώς θα μετατραπούν σε ΚΕΑΣ με εμπορική ιδιότητα;

5. Οι ΣΕ του ν. 2810/2000, που λειτουργούν κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, υποχρεούνται να μετατραπούν σε ΑΕΣ του άρθρου 33, με απόφαση των γενικών τους συνελεύσεων, μέσα σε ένα (1) έτος από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου. Μετά την πάροδο της προθεσμίας αυτής, ΣΕ που δεν έχουν μετατραπεί δεν υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Παρατήρηση : Άλλη μια επιθυμία του νομοθέτη να εξοβελίσει από την συνεταιριστική οικογένεια τις συνεταιριστικές εταιρείες του άρθρου 32 του ν. 2810/2000.

6. ΕΑΣ, ΚΕΣΕ και ΚΑΣΟ του ν. 2810/2000, οι οποίες έχουν ήδη μετατραπεί σε αγροτικούς συνεταιρισμούς ή σε αγροτική εταιρική σύμπραξη, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4015/2011, μπορούν να διενεργήσουν εκ νέου, εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, οποιαδήποτε πράξη είτε παρέλειψαν να διενεργήσουν είτε διενήργησαν πλημμελώς, η οποία αφορά στη διαδικασία συγχώνευσης ή μετατροπής τους. Οι πράξεις αυτές πρέπει να εγκριθούν από τη γενική συνέλευση του νέου αγροτικού συνεταιρισμού ή της αγροτικής εταιρικής σύμπραξης.
7. Αγροτικές εταιρικές συμπράξεις που συστάθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 4015/2011 και υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 33 του παρόντος νόμου.
8. Διεπαγγελματικές οργανώσεις που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 34 του παρόντος νόμου. Δηλαδή χωρίς νομικό πλαίσιο.
9. Αγροδιατροφικές συμπράξεις που συστάθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 4015/2011 και υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 35 του παρόντος νόμου.
10. Οργανώσεις παραγωγών, ομάδες παραγωγών και ενώσεις ομάδων παραγωγών που υφίστανται κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου συνεχίζουν να λειτουργούν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 37 του παρόντος νόμου. Δηλαδή χωρίς νομικό πλαίσιο.

Άρθρο 51
Καταργούμενες και διατηρούμενες διατάξεις

1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, καταργούνται:
α) Ο ν. 2810/2000 (Α΄ 61), όπως ισχύει.

Παρατήρηση: Για τους μελετητές του συνεταιριστικού θεσμού αλλά και όλους τους συνεταιριστές, οι οποίοι σέβονται το θεσμό, είναι εξαιρετικά λυπηρό να διαβάζουμε ότι ο ν. 2810/200, καταργείται στο σύνολό του. Ο 2810/2000, είναι ένας νόμος, ο οποίος σέβεται απόλυτα την συνεταιριστική αυτονομία, δίνει στους συνεταιρισμούς τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τα του οίκου τους, όπως τα ίδια τα μέλη θα αποφασίσουν, τους παρέχει χρηματοδοτικά εργαλεία, ρυθμίζει με συνέπεια τα θέματα των συνεταιριστικών πλεονασμάτων και παρέχει την απόλυτη ελευθερία στους αγροτικούς συνεταιρισμούς να συνεργαστούν μεταξύ τους σύμφωνα με τις ανάγκες τους, αλλά και τους παρέχει την νομική δυνατότητα να δημιουργούν ομίλους συνεταιρισμών, όπως συμβαίνει σήμερα σε όλους τους συνεταιρισμούς της Ευρώπης αλλά και παγκοσμίως.

β) Το άρθρο 31 και η παρ. 7 του άρθρου 47 του ν. 2169/1993 (Α΄149), και διατηρείται σε ισχύ το άρθρο 44 και οι παράγραφοι 1 έως 6 και 8 του άρθρου 47.

Παρατήρηση: Η άνω διάταξη πρέπει να καταργηθεί, διότι πρέπει να αντικατασταθεί με την διάταξη όπως έχει τεθεί στο άρθρο 32.

γ) Τα άρθρα 1 έως 4 και 6 έως 16, 18, 19, καθώς και η παρ. 1 του άρθρου 19α του ν. 4015/2011 (Α΄ 210), όπως ισχύουν.

Παρατήρηση: Το άρθρο 19, πρέπει να διατηρηθεί για τις μετατροπές που δεν έχουν γίνει μέχρι σήμερα σε ΚΑΣΟ και ΚΕΣΕ κλπ.

δ) Η παρ. 15 του άρθρου 61 του ν. 4277/2014 (Α΄ 156), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 57 του ν. 4305/2014 (Α΄ 237).

ε) Η παράγραφος 1 του άρθρου 25 του ν. 4315/2014 (Α΄ 269).
στ) Το άρθρο 1 του ν. 2732/1999 (Α΄154), όπως ισχύει.
ζ) Η παρ. 2 του άρθρου 14 του ν.4256/2014 «Τουριστικά πλοία και άλλες διατάξεις» (Α΄92).
η) Η παρ. 2 του άρθρου 2 και το άρθρο 6 και του π.δ. 373/1985 «Ερασιτεχνική – αθλητική αλιεία» (Α΄131).
θ) Η παρ. 5 του άρθρου 62 του ν. 4235/2014 (Α΄32).
ι) Κάθε άλλη διάταξη, γενική ή ειδική, η οποία έρχεται σε αντίθεση ή ρυθµίζει διαφορετικά τα θέµατα που ρυθµίζονται µε τις διατάξεις του παρόντος νόµου.
2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, καταργείται το β.δ. από 30-11-1940 «Περί επιθεωρήσεως σφαγίων» (Α΄ 419).
Άρθρο 52
Έναρξη ισχύος

Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός από τη διάταξη της παραγράφου 13 του άρθρου 16, η ισχύς της οποίας αρχίζει δύο (2) έτη μετά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 2016

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ
ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ







ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΚΟΥΡΟΥΜΠΛΗΣ
ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ





ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ
ΒΕΡΝΑΡΔΑΚΗΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΚΑΙ
ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ






ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΣΤΑΘΑΚΗΣ

ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ








ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΙΛΗΣ

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ






ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ
ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ





ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ


ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ









ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ







ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ